Bài 4: Tham gia thị trường tài sản mã hóa cần kiến thức và kỷ luật đầu tư

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, nhà đầu tư cần đặc biệt chú trọng kiến thức, lựa chọn nền tảng giao dịch uy tín và nâng cao khả năng nhận diện rủi ro.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA).

Phóng viên: Nhà đầu tư Việt Nam cần lưu ý những yếu tố cốt lõi nào khi tham gia thị trường tài sản mã hóa trong giai đoạn hiện nay?

Ông Phan Đức Trung: Trước hết, các nhà đầu tư Việt Nam cần đặc biệt lưu ý 3 yếu tố cốt lõi: Kiến thức, tuân thủ pháp lý và sự thận trọng trong việc tiếp cận các sản phẩm mới do các sàn giao dịch cung cấp.

Thực tế cho thấy, số lượng hồ sơ đăng ký, đề nghị cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa vượt xa dự kiến ban đầu, tuy nhiên, cơ quan quản lý đã lựa chọn được 5 hồ sơ. Đây có thể xem là bước khởi đầu tích cực, nhưng để các sàn giao dịch này chính thức đi vào vận hành, yêu cầu đặt ra về năng lực công nghệ là rất cao, đặc biệt trong các lĩnh vực an toàn, an ninh và tuân thủ pháp luật tại Việt Nam.

Hiện nay, quy mô nhà đầu tư tài sản mã hóa tại Việt Nam ước tính khoảng 17 triệu người. Tuy nhiên, việc thu hút dòng người dùng này tham gia vào 5 sàn giao dịch tài sản mã hóa được lựa chọn sẽ là một thách thức lớn. Thách thức này đòi hỏi phải giải quyết đồng thời hai bài toán: tiếp cận khách hàng và phát triển công nghệ. Đặc biệt, khi các doanh nghiệp đặt mục tiêu quy mô lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, việc cân bằng giữa tăng trưởng, lợi nhuận và quản trị rủi ro sẽ trở thành áp lực không nhỏ.

Liên quan đến khung pháp lý, Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam vẫn cần được cụ thể hóa thông qua hệ thống thông tư hướng dẫn từ các bộ, ngành và cơ quan liên quan. Những văn bản này sẽ đóng vai trò làm rõ các vấn đề về an toàn hệ thống, bảo mật thông tin cũng như danh mục sản phẩm được phép cung cấp trên thị trường tài sản mã hóa.

Phóng viên: Thưa ông, từ những sự cố trên các sàn quốc tế, đâu là “điểm nghẽn” lớn nhất về năng lực công nghệ mà thị trường Việt Nam cần vượt qua?

Ông Phan Đức Trung: Có thể nhìn nhận năng lực công nghệ ở hai khía cạnh: Năng lực bảo đảm an toàn, an ninh và năng lực triển khai công nghệ.

Xét về năng lực công nghệ, có 2 khía cạnh cần được nhìn nhận rõ.

Thứ nhất là năng lực đảm bảo an toàn, an ninh và bảo mật. Ở khía cạnh này, Việt Nam có nhiều doanh nghiệp công nghệ đủ khả năng đáp ứng yêu cầu, thậm chí đã từng tham gia hỗ trợ các sàn giao dịch quốc tế trong công tác truy vết và xử lý các sự cố an ninh mạng phức tạp.

Tuy nhiên, bên cạnh đó còn một yếu tố quan trọng khác là năng lực triển khai công nghệ. Đây là khả năng hiện thực hóa các tiêu chuẩn pháp lý và tiêu chuẩn thị trường thành các giải pháp vận hành cụ thể. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta không thể áp dụng nguyên trạng các mô hình công nghệ từ nước ngoài, mà cần phải thiết kế, điều chỉnh lại cho phù hợp với điều kiện thị trường trong nước.

Đồng thời, việc triển khai cũng đòi hỏi phải tiếp cận được với nhóm khách hàng có hành vi phù hợp trong bối cảnh một thị trường mới hình thành. Đây là yêu cầu không đơn giản và sẽ tạo ra nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp dự kiến cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.

Trong trường hợp các doanh nghiệp đặt mục tiêu quy mô lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, áp lực càng lớn hơn. Khi đó, bài toán không chỉ là tăng trưởng hay thu hút người dùng, mà còn là cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận, phát triển thị trường và quản trị rủi ro đầu tư.

Phóng viên: Ông kỳ vọng như thế nào về sự tham gia của các nhà đầu tư? Làm sao để nhà đầu tư nhận diện các sàn giao dịch uy tín tại Việt Nam?

Ông Phan Đức Trung: Cần nhìn nhận rõ rằng trong thời gian gần đây, thị trường xuất hiện khá nhiều thông tin không tích cực, qua đó ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, để thúc đẩy sự phát triển của một thị trường, nhà đầu tư cần có cách tiếp cận chủ động hơn, sẵn sàng đón nhận thông tin một cách tích cực và có chọn lọc.

Cơ quan quản lý, trong đó có Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cũng kỳ vọng trong quá trình phát triển thị trường sẽ có thêm nhiều hoạt động đối thoại trực tiếp với nhà đầu tư nhằm tăng cường minh bạch và củng cố niềm tin. Bên cạnh đó, đối với các sàn giao dịch đã nộp hồ sơ và mong muốn cung cấp sản phẩm, dịch vụ ra thị trường, cần chủ động hơn trong việc tiếp cận khách hàng, xây dựng định hướng dịch vụ rõ ràng, qua đó từng bước tạo lập niềm tin với nhà đầu tư.

Trong thời gian tới, việc tổ chức các hoạt động kết nối, giới thiệu sản phẩm và lắng nghe phản hồi từ thị trường là rất cần thiết. Trên cơ sở đó, các cơ quan quản lý có thể điều chỉnh chính sách phù hợp hơn, đồng thời các doanh nghiệp cũng hoàn thiện sản phẩm, dịch vụ trong thời gian gần nhất.

Phóng viên: Vậy thưa ông, ông kỳ vọng như thế nào về triển vọng của thị trường tài sản mã hóa trong thời gian tới?

Ông Phan Đức Trung: Ở thời điểm hiện tại, thị trường đang chịu tác động từ nhiều yếu tố không thuận lợi, bao gồm biến động kinh tế vĩ mô, tình hình quốc tế, cũng như sự điều chỉnh của các tài sản lớn như Bitcoin. Tuy nhiên, chúng tôi nhìn nhận thị trường này dưới góc độ dài hạn.

Tài sản mã hóa không chỉ là một kênh đầu tư, mà còn là nền tảng công nghệ có khả năng ứng dụng rộng rãi trong hệ thống tài chính, từ các giao dịch vi mô đến thanh toán xuyên biên giới. Đây là xu hướng đang được nhiều Chính phủ trên thế giới nghiên cứu và thúc đẩy theo hướng thận trọng, có kiểm soát.

Đối với Việt Nam, việc từng bước tiếp cận và phát triển thị trường tài sản mã hóa có thể được xem là một bước đi mang tính đầu tư cho tương lai. Nếu được triển khai đúng hướng, lĩnh vực này không chỉ mở ra cơ hội cho nhà đầu tư, mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong hệ thống tài chính.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông.