Bộ trưởng Bộ Xây dựng: Định danh điện tử giúp hạn chế gian lận, trục lợi bất động sản

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, để 1 dự án đủ điều kiện cho phép đặt cọc, chủ đầu tư phải trải qua nhiều trình tự, thủ tục. Ảnh: VPQH

Đặt cọc dự án bất động sản phải đáp ứng đầy đủ điều kiện

Làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận sáng ngày 30/10 về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, bên cạnh những nội dung đã được giải trình tại kỳ họp trước, lần này Bộ tiếp tục làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có quy định về thực hiện đặt cọc khi kinh doanh bất động sản.

Theo Bộ trưởng, khoản 5 Điều 18 của dự thảo Luật đã quy định cụ thể về điều kiện được thực hiện đặt cọc đối với dự án bất động sản. Đồng thời, khoản 5 Điều 5 quy định nghiêm cấm hành vi nhận tiền đặt cọc khi dự án chưa đủ điều kiện, chưa được phép nhận đặt cọc. Khoản 6 Điều 18 cũng quy định việc xử lý các hành vi vi phạm về đặt cọc theo pháp luật dân sự.

Bộ trưởng nhấn mạnh, để 1 dự án đủ điều kiện cho phép đặt cọc, chủ đầu tư phải trải qua nhiều trình tự, thủ tục. Theo đó, dự án phải đạt đến giai đoạn hoàn thành phần móng và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Ông cho rằng, những nhà đầu tư thực hiện nghiêm túc các quy định mới có thể đưa dự án đến giai đoạn được phép nhận đặt cọc.

Liên quan đến quy định về khoản 5% giá trị hợp đồng, Bộ trưởng cho biết, đây là khoản tiền gắn với việc bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của chủ đầu tư và hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người mua.

Theo giải trình của Bộ trưởng, khoản tiền này được đặt bảo lãnh tại ngân hàng. Đối với những chủ đầu tư thực hiện dự án minh bạch, nghiêm túc, các nghĩa vụ trong suốt quá trình triển khai dự án, từ nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, thuế đến các chi phí xây dựng, phải được thực hiện đầy đủ.

Khi công trình được nghiệm thu, hoàn thành và bàn giao cho người mua, chủ đầu tư cần nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục để cấp giấy chứng nhận cho khách hàng, qua đó nhận phần tiền còn lại theo quy định.

Bộ trưởng cũng chia sẻ những băn khoăn của đại biểu về tình trạng dự án không đủ điều kiện, dự án có dấu hiệu vi phạm hoặc thông tin không minh bạch trên thị trường. Ông cho biết các quy định được hoàn thiện lần này hướng tới việc khép lại những kẽ hở, giúp người dân và doanh nghiệp yên tâm hơn khi tham gia thị trường bất động sản.

Vốn chủ sở hữu 15%, cơ sở dữ liệu bất động sản được chú trọng hoàn thiện

Một nội dung khác được đại biểu Quốc hội quan tâm là yêu cầu về vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư khi thực hiện dự án bất động sản.

Giải trình vấn đề này, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, trước khi có chủ trương đầu tư, trên cơ sở quy hoạch chung đã được phê duyệt, doanh nghiệp đăng ký tham gia thực hiện dự án thông qua đấu thầu hoặc hình thức chỉ định thầu theo quy định.

Trong đó, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về vốn chủ sở hữu ở mức 15% theo giá trị dự án. Bộ trưởng cho biết khoản vốn này phải được bảo đảm hợp pháp, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền tại địa phương trong việc kiểm tra, thực hiện nghiêm các điều kiện đối với doanh nghiệp tham gia dự án.

Quang cảnh phiên hop. Ảnh: VPQH

Về hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu nhà ở, thị trường bất động sản, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho hay, Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành đã có các quy định từ Điều 71 đến Điều 76 về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, một số quy định của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng thông tin theo định hướng xây dựng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Vì vậy, dự thảo Luật sửa đổi lần này bổ sung, điều chỉnh các quy định nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản.

Cụ thể, dự thảo bổ sung quy định về mô hình triển khai hệ thống thông tin tập trung; dữ liệu về mã định danh điện tử của các tài sản; chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như đất đai, thuế, dân cư...

Theo Bộ trưởng, việc kết nối, liên thông và đồng bộ các cơ sở dữ liệu liên quan nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, Chính phủ về chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, minh bạch trong lĩnh vực bất động sản.

Đáng chú ý, mã định danh điện tử đối với các loại bất động sản trong cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản được xác định là công cụ để Nhà nước quản lý, giám sát thị trường hiệu quả hơn, hạn chế gian lận, đầu cơ và trục lợi. Đồng thời, người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu, xác thực thông tin bất động sản, giảm thủ tục và chi phí khi thực hiện giao dịch, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững.

Bộ trưởng thông tin, Bộ Xây dựng đã hoàn thành xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống phần mềm phục vụ thu thập, kết nối, lưu trữ, cung cấp thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản. Hệ thống đã được kết nối liên thông với một số cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ chia sẻ, khai thác và đối chiếu thông tin.

Bộ cũng đã khởi tạo, bàn giao tài khoản quản trị cho các địa phương trên cả nước. Tính đến ngày 30/7, các địa phương từng bước khởi tạo tài khoản cho các cơ quan liên ngành và chủ đầu tư dự án để thực hiện nghiệp vụ báo cáo theo quy định.

Theo số liệu Bộ trưởng cung cấp, hệ thống đã đồng bộ, tạo lập 12.200 tài khoản người dùng; ghi nhận thông tin 66.302 giao dịch bất động sản và 18.106 chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản. Trong số này, có 3.746 chứng chỉ được cập nhật thông tin thông qua thủ tục hành chính trên hệ thống. Việc cập nhật, bổ sung và hoàn thiện dữ liệu vẫn đang tiếp tục được triển khai.