Kiến tạo hệ sinh thái pháp lý vững chắc để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Đại biểu Trần Quang Tâm (Đại biểu Quốc hội Đắk Lắk) nhận định, cơ quan chủ trì soạn thảo đã bám sát thực tiễn, hướng tới tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho khu vực kinh tế năng động là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ảnh: VPQH

Tạo thị trường, dư địa phát triển cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chiều ngày 29/10, thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Quốc hội đánh giá cao tinh thần đổi mới, trách nhiệm của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra trong quá trình xây dựng, hoàn thiện dự thảo Luật.

Thay mặt cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh) bày tỏ sự biết ơn đối với Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ đã luôn quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, đồng hành sát sao, cụ thể với cộng đồng doanh nghiệp cả nước, đặc biệt là hơn 1 triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa và hơn 5 triệu hộ kinh doanh.

Đại biểu đánh giá cao tinh thần cầu thị, trách nhiệm và tâm huyết của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra trong việc phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật.

Theo đại biểu Nguyễn Văn Thân, dự án Luật đã được chuẩn bị công phu, bài bản, tham vấn rộng rãi cộng đồng doanh nghiệp và đáp ứng những mong mỏi lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Đại biểu đề nghị Quốc hội tiếp tục quan tâm, cho ý kiến để các chính sách được thực hiện hiệu quả ngay khi Luật có hiệu lực.

Về chính sách tiếp cận nguồn vốn, đại biểu đánh giá cao định hướng cấp tín dụng dựa trên phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch; đa dạng hóa tài sản bảo đảm và phát triển hạ tầng thông tin tín dụng.

Đại biểu nhấn mạnh: “Phương pháp cho vay, đây là hướng tiếp cận đúng với nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa.”

Để chủ trương này phát huy hiệu quả, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết việc thực hiện. Trong đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì tham mưu, tổ chức thực hiện các nội dung thuộc lĩnh vực tín dụng, thông tin tín dụng và các mô hình tài chính thuộc thẩm quyền.

Theo đại biểu, việc quy định rõ cơ chế triển khai, trách nhiệm của tổ chức tín dụng, tiêu chí đánh giá và phương thức tiếp cận sẽ tạo căn cứ để thực hiện, giám sát chính sách, qua đó giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Đối với chính sách thuế và kế toán, đại biểu Nguyễn Văn Thân bày tỏ sự đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Đại biểu cũng đề xuất doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi có lợi nhuận, nhưng không quá 5 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Theo đại biểu, chính sách này vừa tạo động lực, vừa tạo áp lực để doanh nghiệp phát triển.

Đại biểu cũng đồng tình với việc quy định ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm để áp dụng phương pháp tính thuế tối giản ngay trong Luật, đồng thời ủng hộ giao Chính phủ quyết định điều chỉnh mức doanh thu phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội qua từng thời kỳ.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh) cho biết, dự án Luật đã được chuẩn bị công phu, bài bản, tham vấn rộng rãi cộng đồng doanh nghiệp và đáp ứng những mong mỏi lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Ảnh: VPQH

Một nội dung nhận được sự ủng hộ rõ ràng của đại biểu Nguyễn Văn Thân là chính sách ưu tiên trong mua sắm sử dụng ngân sách nhà nước và phát triển thị trường. Đại biểu bày tỏ: “Tôi rất ủng hộ quy định dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu sử dụng ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia, cùng với các cơ chế dành các gói thầu không quá 20 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.”

Theo đại biểu, đây là chính sách mở ra cơ hội tiếp cận đơn hàng từ khu vực công, tạo thị trường và dư địa phát triển cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Để bảo đảm chính sách mang lại lợi ích thực chất, đại biểu đề nghị với những gói thầu lớn do doanh nghiệp lớn trúng thầu, cần quy định cụ thể việc nhà thầu chính giao cho nhà thầu phụ là doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện phần công việc phù hợp. Tổng giá trị thanh toán cho các nhà thầu phụ này tối thiểu bằng 20% giá trị hợp đồng gói thầu ký với chủ đầu tư.

Đại biểu cũng đề nghị đơn giá thanh toán cho nhà thầu phụ đối với cùng nội dung, khối lượng công việc phải tương ứng với đơn giá chủ đầu tư thanh toán cho nhà thầu chính; có quy định rõ trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn của nhà thầu chính ngay khi được chủ đầu tư thanh toán.

Theo đại biểu, cần bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự được giao việc, được thanh toán công bằng và đúng hạn, tránh tình trạng bị ép giá, phải qua nhiều tầng trung gian hoặc bị chiếm dụng vốn kéo dài.

Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững

Cùng đánh giá cao tinh thần đổi mới của dự thảo Luật, đại biểu Trần Quang Tâm (Đại biểu Quốc hội Đắk Lắk) nhận định, cơ quan chủ trì soạn thảo đã bám sát thực tiễn, hướng tới tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho khu vực kinh tế năng động là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đại biểu cho biết, các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước thời gian qua đã góp phần giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa duy trì hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số và tiếp cận các ưu đãi. Khu vực này tiếp tục là nguồn thu ngân sách nội địa quan trọng, đồng thời là nền tảng giải quyết việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp và kiến nghị của cử tri, đại biểu đề xuất tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, xây dựng cơ chế chính sách phát triển bền vững, nuôi dưỡng nguồn thu và tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn nhân lực, vật lực, nguyên vật liệu.

Về bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, đại biểu Trần Quang Tâm đề nghị bổ sung quy định tại Điều 9 theo hướng Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong các giao dịch thương mại, đầu tư.

Đại biểu kiến nghị nghiêm cấm tổ chức tín dụng và doanh nghiệp lớn lợi dụng vị thế độc quyền hoặc vị trí thống lĩnh thị trường để áp dụng các điều khoản bất lợi, chậm thanh toán tiền hàng hoặc dịch vụ quá 90 ngày đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, Chính phủ cần quy định chế tài cụ thể đối với hành vi chậm thanh toán gây ách tắc dòng tiền của doanh nghiệp.

Theo đại biểu, hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi và bảo đảm thanh toán đúng hạn sẽ góp phần giúp doanh nghiệp chủ động dòng tiền, duy trì hoạt động và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Đối với chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn, đại biểu đề xuất bổ sung vào Điều 11 chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn. Đồng thời, có các cơ chế hỗ trợ cụ thể để doanh nghiệp có thêm nguồn lực đầu tư công nghệ sạch, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của chuỗi cung ứng toàn cầu và phát triển bền vững; quy định về liên kết chuỗi giá trị, tạo cơ chế hợp tác giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục, đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong đào tạo nhân lực.

Đại biểu cũng đề nghị xây dựng cơ chế bình ổn, bảo đảm minh bạch thị trường nguyên vật liệu, vật tư đầu vào thiết yếu; yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước công khai quy hoạch, nguồn cung nguyên vật liệu và công bố chỉ số giá định kỳ. Khung pháp lý về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, định mức giá nguyên vật liệu và giá nhân công cần được hoàn thiện sát với thực tế.

Để tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp, đại biểu đề xuất tạo cơ chế ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các gói thầu phụ, chuỗi cung ứng công nghiệp hỗ trợ tại địa phương. Những khoản chi mà doanh nghiệp đầu chuỗi hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa về kỹ thuật, đào tạo nhân lực, cung ứng nguyên vật liệu ổn định được đề xuất tính vào chi phí hợp lý và khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

“Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa lần này không chỉ là tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà là kiến tạo một hệ sinh thái pháp lý vững chắc, nơi quyền lợi của doanh nghiệp được bảo vệ tối đa, nguồn nhân lực, nguyên vật liệu được khơi thông và tăng trưởng xanh trở thành hiện thực”, đại biểu Trần Quang Tâm nhấn mạnh.