Khai mạc Tọa đàm "Phát triển kinh tế bạc - kiến tạo trụ cột an sinh bền vững"

Toàn cảnh buổi Tọa đàm. Ảnh: VP

Tọa đàm có sự tham dự của hơn 100 đại biểu là đại diện cơ quan nhà nước, các chuyên gia, doanh nghiệp, bệnh viện, các đơn vị lĩnh vực y tế, sản xuất, công nghệ, trường đại học, cơ quan BHXH…

Tham dự Tọa đàm có các diễn giả: BS.CKII Đào Văn Sinh, Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP. Hồ Chí Minh; TS. BSCKII. Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Duy Hiểu, Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh; ông Huỳnh Dư An, Cố vấn Chủ tịch HĐQT Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn; BSCKII. Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, TP. Hồ Chí Minh; TS. BS. Trần Chí Cường, Phó Chủ tịch Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ; TS. Nguyễn Thế Khang, Phó Trưởng phụ trách Bộ môn Tài chính công, Trường Đại học Tài chính - Marketing.

Về phía Tạp chí Kinh tế - Tài chính có Phó Tổng Biên tập Nguyễn Hải Hồng và ông Nguyễn Chí Thành, Trưởng Đại diện Tạp chí Kinh tế - Tài chính tại TP. Hồ Chí Minh.

Già hóa dân số không là “gánh nặng” mà mở ra nhiều cơ hội cho phát triển kinh tế

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, bà Nguyễn Hải Hồng, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế- Tài chính cho biết: Theo Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và dự kiến đến năm 2036 sẽ trở thành quốc gia “dân số già”, với khoảng 20% dân số từ 60 tuổi trở lên. Đáng chú ý, tốc độ chuyển từ “già hóa” sang “dân số già” của Việt Nam chỉ khoảng 25 năm, thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.

Riêng TP. Hồ Chí Minh, đến cuối năm 2025 có khoảng 1,6-1,7 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 11-12% dân số. Trong bối cảnh tuổi thọ tăng và mức sinh giảm, quy mô dân số cao tuổi sẽ tiếp tục gia tăng nhanh trong thời gian tới.

Tuy nhiên, già hóa dân số không chỉ là thách thức. Đây còn là động lực để hình thành và phát triển kinh tế bạc– hệ sinh thái các hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung ứng sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người cao tuổi, từ chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, nhà ở, dịch vụ dưỡng lão đến tài chính và chăm sóc dài hạn. Theo dự báo, quy mô thị trường chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam có thể tăng từ 2,3 tỷ USD năm 2024 lên 3,6 tỷ USD vào năm 2032.

Bà Nguyễn Hải Hồng, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế- Tài chính phát biểu tại buổi Tọa đàm. Ảnh: VP

Trong bối cảnh đó, việc phát triển kinh tế bạc cần được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ mở rộng một thị trường dịch vụ mới, mà còn là quá trình huy động nguồn lực xã hội, phát triển các mô hình chăm sóc phù hợp và củng cố nền tảng an sinh cho người cao tuổi.

Nhằm trao đổi, nhận diện những vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp phát triển lĩnh vực này, Tạp chí Kinh tế - Tài chính phối hợp với Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh tổ chức Tọa đàm “Phát triển kinh tế bạc – Kiến tạo trụ cột an sinh bền vững”. Chương trình gắn với định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 1116/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

“Từ những trao đổi tại Tọa đàm, chúng tôi mong muốn tổng hợp các đề xuất, kiến nghị có giá trị thực tiễn, góp phần cung cấp thêm thông tin cho các cơ quan hoạch định chính sách; đồng thời mở ra những hướng đi phù hợp để đơn vị, doanh nghiệp, chủ động hơn trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế bạc một cách hiệu quả, bền vững”, Phó tổng biên tập Nguyễn Hải Hồng chia sẻ.

Phát biểu tại buổi khai mạc, ông Nguyễn Duy Hiểu, Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao, tính thiết thực của Tọa đàm Phát triển kinh tế bạc - kiến tạo trụ cột an sinh bền vững".

Ông Nguyễn Duy Hiểu, Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao, tính thiết thực của Tọa đàm. Ảnh: VP

Theo ông Hiểu, hai trụ cột cần được hướng đến, đó là dòng tiền hưu trí bền vững và đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho người cao tuổi. Do đó già hóa dân số sẽ không còn là áp lực cho xã hội, nhờ có sự đồng hành của chính sách BHXH, BHYT và nhiều dịch vụ liên quan.

“Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không chỉ là tính nhân văn mà còn là sự đồng hành tất yếu để tạo thêm nguồn lực, sự phát triển kinh tế cho xã hội trong tương lai. Tọa đàm hôm nay là diễn đàn quan trọng, tôi hy vọng rằng Tọa đàm sẽ tháo gỡ được nhiều nút thắt, từ đó chăm sóc tốt nhất cho sức khỏe người già, nâng cao chất lượng cuộc sống người cao tuổi một cách tốt nhất”, ông Hiểu chia sẻ.

Đồng quan điểm, BS. CKII. Đào Văn Sinh, Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, các chủ trương, chính sách mới đang từng bước được triển khai trong thực tiễn.

Tính đến 21/10/2026, cả nước đã có khoảng 73,6 triệu người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc, đạt khoảng 71% dân số. Tỷ lệ bao phủ BHYT đến hết năm 2025 đạt 95,17% và ước đạt khoảng 96% trong năm 2026.

Theo BS. CKII. Đào Văn Sinh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi nhân khẩu học với tốc độ già hóa thuộc nhóm nhanh trên thế giới. Nước ta bắt đầu giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011, khi tỷ trọng người từ 65 tuổi trở lên chiếm 7% tổng dân số. Đến năm 2021, nhóm dân số này đã đạt khoảng 8,16 triệu người, tương đương 8,3% dân số.

Theo dự báo, Việt Nam sẽ chính thức bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2036, khi tỷ trọng người từ 65 tuổi trở lên đạt 14%. Đến năm 2039, số người cao tuổi dự kiến tăng lên khoảng 16,8 triệu người và tiếp tục đạt 25,2 triệu người vào năm 2069.

Những con số này cho thấy tốc độ già hóa rất nhanh, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn bị hệ thống chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội thích ứng. Thách thức không chỉ là đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng, mà còn phải tổ chức các dịch vụ phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn và bảo đảm chất lượng sống cho người cao tuổi.

Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh cùng lúc, cần điều trị lâu dài, phục hồi chức năng và hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, nếu hệ thống y tế vẫn chủ yếu tập trung vào khám chữa bệnh tại bệnh viện thì sẽ khó đáp ứng đầy đủ những yêu cầu mới.

BS. CKII. Đào Văn Sinh cho rằng, kinh tế bạc không đơn thuần là dịch vụ dưỡng lão hay chăm sóc người cao tuổi, mà là một hệ sinh thái rộng lớn, bao gồm y tế, dược phẩm, thiết bị hỗ trợ, công nghệ chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, bảo hiểm và các dịch vụ phục vụ đời sống. Trong hệ sinh thái này, y tế và chăm sóc sức khỏe giữ vai trò nền tảng.

BS. CKII. Đào Văn Sinh, Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: VP

Tuy nhiên, để kinh tế bạc phát triển thực chất, cần xem xét đồng thời ba vấn đề:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tiêu chuẩn chất lượng để phát triển các mô hình chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp, từ chăm sóc tại nhà, phục hồi chức năng đến cơ sở dưỡng lão và chăm sóc dài hạn.

Thứ hai, khơi thông nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia phát triển hạ tầng và cung ứng dịch vụ, đồng thời tăng cường kết nối giữa hệ thống y tế công lập và khu vực tư nhân.

Thứ ba, xây dựng cơ chế tài chính và bảo vệ an sinh bền vững. Bảo hiểm y tế tiếp tục là trụ cột quan trọng, đồng thời cần nghiên cứu các giải pháp bảo hiểm bổ sung, chăm sóc dài hạn và tích lũy tài chính để người dân chủ động chuẩn bị cho tuổi già.

Với vị thế là trung tâm kinh tế, khoa học và y tế lớn của cả nước, TP. Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện để nghiên cứu, phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe và dịch vụ dành cho người cao tuổi.

BS. BSCKII. Đào Văn Sinh kỳ vọng, Tọa đàm sẽ tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để đổi mới mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi? Cơ chế nào để thu hút doanh nghiệp và huy động nguồn lực xã hội? Làm thế nào để kết nối y tế, bảo hiểm và dịch vụ chăm sóc dài hạn, bảo đảm người cao tuổi được tiếp cận dịch vụ chất lượng với chi phí phù hợp?

“Già hóa dân số là xu thế không thể đảo ngược, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chủ động thích ứng và biến thách thức thành cơ hội. Phát triển kinh tế bạc không chỉ là hình thành một thị trường mới, mà còn là kiến tạo hệ sinh thái chăm sóc, bảo vệ và phát huy giá trị người cao tuổi, trong đó y tế là trụ cột nền tảng và an sinh xã hội là điểm tựa. Với tinh thần đó, tôi tin tưởng tọa đàm sẽ mang lại nhiều ý kiến chuyên sâu, giải pháp thiết thực và định hướng hợp tác có giá trị”, ông Đào Văn Sinh chia sẻ.

Hai phiên thảo luận giải quyết bài toán “Kinh tế bạc”

Tại Tọa đàm đã diễn ra hai phiên thảo luận, phân tích làm rõ thực trạng sức khỏe người cao tuổi hiện nay và tương lai, trong đó có gánh nặng bệnh tật kép, tình trạng mắc nhiều bệnh mạn tính và khoảng cách giữa tuổi thọ trung bình với số năm sống khỏe mạnh.

Từ thực tiễn này, các diễn giả trao đổi về yêu cầu chuyển đổi mô hình chăm sóc sức khỏe, từ tập trung điều trị khi phát sinh bệnh sang chủ động phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ và quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời.

Các nội dung được quan tâm gồm giải pháp triển khai chủ trương khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh cho người cao tuổi; tăng cường vai trò của y tế cơ sở; kết nối giữa bệnh viện chuyên sâu với các cơ sở phục hồi chức năng, trung tâm chăm sóc và mô hình chăm sóc tại nhà. Qua đó, hướng đến xây dựng mạng lưới chăm sóc liên tục, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người cao tuổi, nhất là những người mắc bệnh mạn tính, suy giảm khả năng vận động hoặc cần hỗ trợ dài hạn.

Các diễn giả trao đổi tại phiên thảo luận. Ảnh: VP

Từ nền tảng chăm sóc sức khỏe và an sinh, tập trung vào khả năng hình thành thị trường kinh tế bạc, khơi thông nguồn lực và thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân. Các diễn giả sẽ trao đổi về vai trò của chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Nghị định số 85/2026/NĐ-CP trong việc tăng cường bảo vệ tài chính cho người dân khi về già.

Một nội dung trọng tâm khác là tiềm năng đầu tư vào các lĩnh vực phục vụ người cao tuổi như y tế kỹ thuật cao, phục hồi chức năng, chăm sóc tại nhà, cơ sở dưỡng lão và các mô hình dịch vụ tích hợp cũng được Tọa đàm tập trung giải quyết. Tọa đàm cũng đặt ra vấn đề huy động vốn, thu hút doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia phát triển các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế.

Bên cạnh cơ hội thị trường, các ý kiến sẽ tập trung nhận diện những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, đất đai, thuế, tín dụng và hợp tác công - tư; đồng thời đề xuất giải pháp để doanh nghiệp có điều kiện tham gia, còn người cao tuổi, đặc biệt là nhóm có thu nhập trung bình và thấp, có thêm cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc chất lượng với chi phí phù hợp.

Thông qua góc nhìn đa chiều, Tọa đàm làm rõ mối liên hệ giữa chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và phát triển thị trường hàng hóa, dịch vụ dành cho người cao tuổi; đồng thời gợi mở những giải pháp có tính thực tiễn nhằm huy động hiệu quả nguồn lực nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.