Cải cách thị trường vốn: Giá trị lớn nhất sau nâng hạng

Nâng hạng có thể xem là điểm khởi đầu của một giai đoạn phát triển mới.

Nâng hạng không chỉ là câu chuyện của dòng vốn

Việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell đưa vào nhóm Thị trường Mới nổi Thứ cấp từ tháng 9/2026 đang được xem là một trong những dấu mốc quan trọng của thị trường chứng khoán. Điều được nhắc đến nhiều nhất là khả năng thu hút thêm dòng vốn đầu tư nước ngoài khi các quỹ đầu tư tham chiếu theo chỉ số thực hiện cơ cấu danh mục. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn sự kiện nâng hạng dưới góc độ dòng vốn, có thể sẽ bỏ lỡ ý nghĩa lớn hơn mà quá trình này mang lại đối với sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam.

Thực tế, dòng vốn quốc tế luôn có xu hướng tìm đến những thị trường đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn về minh bạch, thanh khoản và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư. Nói cách khác, nâng hạng không phải là nguyên nhân trực tiếp tạo ra sức hấp dẫn của thị trường, mà là kết quả của quá trình cải thiện chất lượng vận hành, đồng thời tạo thêm động lực để các cải cách tiếp tục được đẩy mạnh.

Quan điểm này cũng được Dragon Capital nhấn mạnh trong “Báo cáo Cập nhật bán niên 2026” khi dành nhiều dung lượng phân tích các yếu tố quyết định sức cạnh tranh của thị trường trong dài hạn, từ mở rộng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float), phát triển nguồn hàng mới thông qua IPO đến hoàn thiện hạ tầng giao dịch, thanh toán và nâng cao chuẩn mực công bố thông tin.

Cách tiếp cận này cho thấy, giá trị của nâng hạng không chỉ nằm ở việc Việt Nam được bổ sung vào danh mục đầu tư của các quỹ toàn cầu, mà còn ở áp lực cải cách để thị trường ngày càng tiệm cận các thông lệ quốc tế. Quan trọng hơn việc đáp ứng các tiêu chí nâng hạng là xây dựng một thị trường thực sự có khả năng đầu tư (investable market), nơi nhà đầu tư có thể tiếp cận hàng hóa chất lượng, giao dịch thuận lợi và được bảo đảm bởi các chuẩn mực minh bạch. Đây cũng là định hướng được Dragon Capital nhấn mạnh trong báo cáo.

Ở góc độ đó, nâng hạng có thể xem là điểm khởi đầu của một giai đoạn phát triển mới, thay vì là đích đến cuối cùng. Khi quá trình cải cách tiếp tục được duy trì, những lợi ích mang lại sẽ không dừng ở quy mô dòng vốn trong ngắn hạn mà còn góp phần mở rộng chiều sâu của thị trường, nâng cao hiệu quả huy động vốn cho doanh nghiệp và củng cố vai trò của thị trường chứng khoán trong việc phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế. Đây mới là giá trị bền vững mà quá trình nâng hạng hướng tới.

Cải cách mở đường cho dòng vốn dài hạn

Nếu dòng vốn thụ động được kỳ vọng sẽ đến sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng, thì khả năng duy trì và mở rộng dòng vốn quốc tế trong dài hạn lại phụ thuộc vào chất lượng của chính thị trường. Đây cũng là lý do nhiều tổ chức đầu tư coi nâng hạng không phải là điểm kết thúc của một quá trình, mà là khởi đầu cho những cải cách sâu rộng hơn.

Thực tế, sức hấp dẫn của một thị trường vốn không chỉ được đo bằng quy mô vốn hóa hay tốc độ tăng trưởng của chỉ số, mà còn ở khả năng tiếp cận của nhà đầu tư, tính thanh khoản của hàng hóa và mức độ minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp. Việc mở rộng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng sẽ giúp gia tăng lượng cổ phiếu thực sự lưu hành trên thị trường, cải thiện thanh khoản và tạo điều kiện để các quỹ đầu tư quy mô lớn tham gia với tỷ trọng cao hơn. Bên cạnh đó, việc bổ sung thêm các doanh nghiệp quy mô lớn thông qua IPO không chỉ mở rộng quy mô vốn hóa mà còn nâng cao chất lượng hàng hóa, đa dạng hóa cơ hội đầu tư và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với các nhà đầu tư tổ chức.

Quan điểm này cũng được Dragon Capital đưa ra khi cho rằng quá trình nâng hạng sẽ tạo thêm động lực cho những cải cách về hạ tầng giao dịch, cơ chế vận hành và chất lượng hàng hóa của thị trường. Không chỉ giúp cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, những thay đổi này còn góp phần nâng cao hiệu quả huy động vốn cho doanh nghiệp, qua đó củng cố vai trò của thị trường vốn trong việc phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.

Ở góc độ dài hạn, đây mới là giá trị cốt lõi của việc nâng hạng. Dòng vốn quốc tế có thể đến nhanh khi các bộ chỉ số được cơ cấu, nhưng chỉ những thị trường duy trì được tính minh bạch, thanh khoản và chất lượng hàng hóa mới có khả năng giữ chân dòng vốn dài hạn.

Một thị trường được nâng hạng chưa chắc đã là một thị trường thực sự có khả năng đầu tư. Chỉ khi chất lượng hàng hóa, khả năng tiếp cận, hạ tầng giao dịch và tính minh bạch được cải thiện đồng bộ, việc nâng hạng mới có thể chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh bền vững trong thu hút dòng vốn quốc tế.

Khi đó, việc được nâng hạng sẽ không chỉ mang ý nghĩa về vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế, mà còn phản ánh một thị trường vốn ngày càng minh bạch, chất lượng và có khả năng thu hút dòng vốn dài hạn.