Xây dựng cơ sở dữ liệu chuẩn hoá, đồng bộ
 |
Ngành Giáo dục và Đào tạo ghi nhận nhiều kết quả nổi bật trong chuyển đổi số |
Về kết quả thực hiện 2 mục tiêu chung và 32 mục tiêu cụ thể, tỷ lệ hoàn thành như sau: Đối với giáo dục phổ thông, 10/19 mục tiêu đã hoàn thành; giáo dục đại học đạt 4/13 mục tiêu hoàn thành trước hạn và 6/13 mục tiêu cơ bản đạt yêu cầu. Những con số này phản ánh sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương và cơ sở giáo dục trong việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào quản lý, giảng dạy nâng cao mức độ sẵn sàng của toàn ngành.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu cho mầm non, phổ thông và đại học đã đem lại hiệu quả rõ nét, đặc biệt trong quản lý, điều hành và hoạch định chính sách. Dữ liệu được chuẩn hóa và đồng bộ giúp nâng cao chất lượng báo cáo, hỗ trợ phân tích xu hướng và tăng tính minh bạch. Nền tảng dữ liệu thống nhất góp phần phát triển hệ thống giáo dục thông minh và thúc đẩy quản trị hiện đại.
Các cơ sở dữ liệu như học bạ số và văn bằng số đang được tích hợp dần trên VNeID, giúp đơn giản hóa thủ tục cho người học. Việc số hóa văn bằng là bước tiến quan trọng, giảm mạnh nguy cơ gian lận và tăng độ tin cậy. Hệ thống này còn cho phép kết nối thuận lợi với dữ liệu dân cư quốc gia, hỗ trợ quy trình xác thực thông tin nhanh hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, chuyển đổi số của ngành Giáo dục vẫn đối mặt nhiều thách thức: hạ tầng thiếu đồng bộ, kinh phí duy trì hạn chế, nhân lực chuyên trách còn mỏng và năng lực số giữa giáo viên, học sinh chênh lệch lớn. Điều này khiến tiến trình triển khai gặp nhiều rào cản, trong khi nền tảng học tập dùng chung toàn quốc vẫn chưa hình thành.
Nhằm khắc phục những tồn tại, giai đoạn 2026-2030, Bộ Giáo dục và Đào tạo ưu tiên xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”. Cùng với đó là triển khai nền tảng quản lý và học tập dùng chung trên phạm vi toàn quốc. Mục tiêu nhằm tạo khung hạ tầng số bền vững, giảm phân tán và tăng tính kết nối giữa các cấp học.
Để hoàn thành mục tiêu trên, các chuyên gia cho rằng Ngành Giáo dục cần tập trung vào đầu tư hạ tầng số, củng cố an toàn thông tin và nâng cấp mạng internet phục vụ giáo dục. Ngành cũng cần thu hút nhân lực công nghệ chất lượng cao, mở rộng phối hợp liên ngành trong triển khai chữ ký số, bảo mật dữ liệu và tăng cường bảo đảm an toàn thi cử. Những giải pháp này góp phần duy trì sự ổn định của hệ sinh thái giáo dục số.
Định hướng ứng dụng AI theo từng cấp học
Trong thực tiễn, chuyển đổi số ở giáo dục phổ thông tiếp tục ghi nhận bước tiến mạnh. Đến hết năm học 2024-2025, 91,6% học sinh tiểu học và 50,5% học sinh trung học đã sử dụng học bạ số. Nhiều địa phương đã tích hợp dữ liệu học bạ với VNeID phục vụ tuyển sinh, chuyển trường và thủ tục trực tuyến, giúp giảm thời gian xử lý và hạn chế tiếp xúc giấy tờ.
Các nền tảng quản trị nhà trường được ứng dụng rộng rãi, hỗ trợ thanh toán không tiền mặt, quản lý hồ sơ điện tử, dạy học trực tuyến và sinh hoạt chuyên môn từ xa. Kho học liệu mở với hàng nghìn tài nguyên số trên nền tảng “Bình dân học vụ số” đem lại cơ hội tiếp cận tri thức rộng hơn cho giáo viên và học sinh, thúc đẩy phương thức học linh hoạt và học tập suốt đời.
Việc thí điểm đưa nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo vào trường học từ tháng 12/2025 cho thấy định hướng đi trước một bước của ngành. AI mở ra cơ hội đổi mới phương pháp dạy học và hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học. Tuy nhiên, sự khác biệt về hạ tầng và thiết bị giữa các vùng miền khiến khả năng tiếp cận còn chưa đồng đều, cần sớm được giải quyết.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc nhận định, nhiều cơ sở giáo dục đã tích cực ứng dụng công nghệ vào quản lý, giảng dạy và điều hành. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia cho mầm non, phổ thông và đại học. Các nền tảng như học bạ số và văn bằng số tiếp tục mở rộng, tạo môi trường thuận lợi cho việc triển khai các dịch vụ giáo dục số.
Thực tế cho thấy, khi được định hướng đúng, AI sẽ hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp và giúp học sinh phát triển các kỹ năng phù hợp thời kỳ chuyển đổi số. Hiện 76% giáo viên phổ thông đã sử dụng AI trong giảng dạy và 87% học sinh trung học cơ sở nhận thức rõ lợi ích của AI đối với học tập. Số liệu này phản ánh nhu cầu gia tăng về công cụ dạy và học thông minh. Đây cũng là cơ sở để Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng định hướng ứng dụng AI theo từng cấp học nhằm khai thác cơ hội và hạn chế rủi ro.
