 |
| Thị trường chứng khoán tháng 4/2026 được nhận định có xác suất 60% đã hình thành đáy trung hạn. |
Thị trường chứng khoán bước vào tháng 4/2026 trong bối cảnh VN-Index đang trong quá trình tạo đáy sau nhịp điều chỉnh mạnh, khi định giá trở nên hấp dẫn hơn nhưng dòng tiền vẫn thận trọng trước các rủi ro bên ngoài.
Theo báo cáo chiến lược tháng 4/2026 của nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Vietcap do ông Vũ Minh Đức và bà Hoàng Thuý Lương phụ trách, thị trường “đang trong quá trình tạo đáy trung hạn, với định giá đã về vùng hấp dẫn nhưng cần thêm tín hiệu xác nhận từ dòng tiền”.
Diễn biến hiện tại chủ yếu bắt nguồn từ nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 3, khi thị trường chịu tác động từ các cú sốc bên ngoài.
Cú sốc dầu lan rộng: Áp lực lạm phát kéo thị trường giảm sâu
Cụ thể, nhịp điều chỉnh của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 3 khởi phát từ cú sốc địa chính trị toàn cầu, khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, làm gián đoạn eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu thế giới. Đây là mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, nên mọi gián đoạn đều nhanh chóng lan sang giá hàng hóa.
Thực tế, giá dầu Brent đã tăng tới 63,3% trong tháng 3, kéo theo nhiều hàng hóa cơ bản như than, thép, gạo đồng loạt đi lên. Điều này làm gia tăng đáng kể nguy cơ lạm phát nhập khẩu đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào, trong đó có Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán toàn cầu đồng loạt điều chỉnh và VN-Index cũng không nằm ngoài xu hướng chung. Chỉ số đóng cửa tháng 3 tại 1.674,5 điểm, giảm 10,9% so với tháng trước – mức giảm tương đối mạnh so với các giai đoạn gần đây.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nền tảng kinh tế trong nước chưa xuất hiện dấu hiệu suy yếu rõ rệt. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng(PMI) ngành sản xuất tháng 3 đạt 51,2 điểm, đánh dấu tháng thứ 9 liên tiếp hoạt động sản xuất mở rộng, cho thấy động lực tăng trưởng vẫn được duy trì.
Dẫu vậy, báo cáo PMI cũng ghi nhận một điểm đáng chú ý: giá đầu vào đã tăng lên mức cao nhất trong gần 15 năm. Đây là tín hiệu sớm cho thấy áp lực chi phí đang gia tăng và có thể lan sang lạm phát trong các quý tới nếu xu hướng giá hàng hóa tiếp diễn.
Ở khía cạnh tiền tệ, áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng cũng bắt đầu xuất hiện. Một số ngân hàng thương mại đã nâng lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng lên trên 9%/năm, phản ánh nhu cầu vốn gia tăng và có thể ảnh hưởng tới dòng tiền trên thị trường tài chính, bao gồm cả chứng khoán.
Như vậy, nhịp giảm của thị trường trong tháng 3 có thể xem là hệ quả của cú sốc ngoại sinh, nhưng tác động đang dần lan sang các biến số vĩ mô trong nước. Đây là đặc điểm thường thấy trong các giai đoạn điều chỉnh mang tính chu kỳ, khi rủi ro bên ngoài đóng vai trò kích hoạt, còn thị trường nội địa bước vào quá trình hấp thụ.
Định giá về vùng hấp dẫn, dòng tiền vẫn thận trọng
Sau nhịp điều chỉnh mạnh, mặt bằng định giá thị trường chứng khoán Việt Nam đã lùi về vùng hấp dẫn. P/E của VN-Index hiện khoảng 15,2 lần, thấp hơn trung vị 10 năm và tiệm cận ngưỡng -1 độ lệch chuẩn – vùng thường xuất hiện trong các giai đoạn tích lũy của chu kỳ.
Theo nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Vietcap, định giá hiện tại đã “tiệm cận vùng hấp dẫn”, song xu hướng thị trường vẫn phụ thuộc vào khả năng cải thiện của dòng tiền.
Thực tế, khác với các giai đoạn trước, dòng tiền chưa phát đi tín hiệu xác nhận rõ ràng. Khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh khoảng 665 triệu USD trong tháng 3, nâng tổng giá trị bán ròng từ đầu năm vượt 1 tỷ USD – yếu tố gây áp lực đáng kể lên tâm lý thị trường.
Song song, dòng vốn qua các quỹ ETF cũng duy trì trạng thái rút ròng trên diện rộng, phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư quốc tế trước biến động toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, dòng tiền trong nước không rút lui mà chuyển sang trạng thái phân hóa. Thanh khoản bình quân đạt khoảng 1,3 tỷ USD/phiên, nhích nhẹ so với tháng trước, cho thấy mức độ tham gia vẫn được duy trì.
Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các nhóm phòng thủ hoặc hưởng lợi từ biến động giá hàng hóa như tiện ích, dịch vụ tài chính, công nghiệp và dầu khí, trong khi suy giảm ở các nhóm viễn thông, bảo hiểm và công nghệ.
Diễn biến này cho thấy thị trường không rơi vào trạng thái rút vốn diện rộng mà đang trong quá trình tái phân bổ dòng tiền. Tuy nhiên, sự phân hóa cũng đồng nghĩa với việc chưa hình thành nhóm dẫn dắt đủ mạnh.
So với khu vực, thị trường Việt Nam vẫn duy trì sức hấp dẫn tương đối với P/E tương đương Thái Lan, thấp hơn Indonesia, trong khi ROE đạt khoảng 14,2%.
Dù vậy, trong ngắn hạn, khoảng cách giữa định giá và dòng tiền vẫn là nút thắt chính. Khi dòng vốn ngoại và ETF chưa quay lại, còn dòng tiền nội mang tính chọn lọc, khả năng hình thành xu hướng tăng rõ ràng vẫn còn hạn chế. Nói cách khác, định giá hấp dẫn mới là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.
Tháng 4 ở ngã rẽ: VN-Index cần dòng tiền để xác nhận đáy
Bước sang tháng 4/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn bản lề, khi các yếu tố kỹ thuật, dòng tiền và môi trường vĩ mô đồng thời chi phối việc xác lập xu hướng.
Về kỹ thuật, VN-Index đang dao động trong vùng trung tính khi nằm trên đường trung bình giá trong 200 phiên giao dịch (MA200 - khoảng 1.660 điểm) nhưng vẫn dưới MA50 (đường trung bình giá trong 50 phiên giao dịch gần nhất - 1.765 đến 1.770 điểm). Trạng thái này phản ánh sự giằng co giữa lực mua và lực bán, cho thấy xu hướng trung hạn chưa được xác lập rõ ràng.
Theo kịch bản của nhóm phân tích, xác suất 60% nghiêng về khả năng thị trường đã hình thành đáy trung hạn, trong khi kịch bản kiểm định đáy thứ hai chiếm khoảng 40%.
Ở kịch bản tích cực, nếu các yếu tố bên ngoài dần ổn định – đặc biệt là căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, giá dầu giảm và thị trường chứng khoán Mỹ cải thiện (chẳng hạn chỉ số DJI vượt MA200) – VN-Index có thể vượt vùng kháng cự gần, hướng tới mốc 1.830 điểm.
Ngược lại, trong kịch bản thận trọng, thị trường có thể cần thêm một nhịp điều chỉnh để kiểm định lại vùng đáy. Nếu rủi ro bên ngoài gia tăng hoặc dòng tiền tiếp tục suy yếu, VN-Index có thể lùi về vùng 1.550–1.580 điểm, hình thành đáy thứ hai trước khi hồi phục.
Đáng lưu ý, cả hai kịch bản đều phụ thuộc lớn vào diễn biến của dòng tiền và môi trường quốc tế. Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu ngày càng liên thông, các biến động bên ngoài – từ giá hàng hóa, chính sách tiền tệ đến địa chính trị – có thể tác động nhanh và mạnh tới tâm lý nhà đầu tư trong nước.
Hiện tại, thị trường hội tụ nhiều đặc điểm của giai đoạn tạo đáy: định giá đã về vùng hấp dẫn, dòng tiền nội duy trì nhưng mang tính thăm dò, trong khi dòng vốn ngoại và ETF chưa quay lại. Thanh khoản không suy giảm nhưng cũng chưa đủ mạnh để xác nhận xu hướng.
Vì vậy, quá trình tạo đáy không chỉ là câu chuyện định giá mà còn là phép thử đối với niềm tin thị trường. Chỉ khi dòng tiền quay trở lại rõ rệt, đi kèm với sự cải thiện của môi trường bên ngoài, xu hướng phục hồi mới có thể được xác nhận.
Trong ngắn hạn, kịch bản phù hợp là dao động tích lũy với các nhịp tăng – giảm đan xen. Trong giai đoạn này, dòng tiền – đặc biệt là dòng vốn ngoại – sẽ đóng vai trò quyết định đối với kịch bản vận động của thị trường trong tháng 4/2026.
