 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ. |
Ngày 8/11, tại Hà Nội, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026. Sự kiện diễn ra trong dịp kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026), tôn vinh những giá trị của Hiến pháp, pháp luật và truyền thống lập hiến của đất nước.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động, đưa pháp luật đi vào cuộc sống, phục vụ Nhân dân và kiến tạo phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Đánh giá kết quả thời gian qua, Phó Thủ tướng cho biết, tư duy xây dựng và hoàn thiện thể chế đã được đổi mới mạnh mẽ, chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Công tác rà soát, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế được đẩy mạnh, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Cùng với đó, việc phân cấp, phân quyền gắn với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và phổ biến, giáo dục pháp luật đã tạo những chuyển biến rõ rệt, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
 |
| Quang cảnh Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026. |
Để tiếp tục phát huy kết quả đạt được, Phó Thủ tướng đề nghị các cấp, ngành, địa phương đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thể chế, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Theo đó, pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn, mở đường cho phát triển, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; đồng thời bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch, ổn định, khả thi, ngăn ngừa lợi ích nhóm và kiểm soát quyền lực ngay từ khâu xây dựng chính sách, pháp luật.
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung hoàn thiện kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, xử lý đến cùng các điểm nghẽn pháp lý, phấn đấu cơ bản tháo gỡ vướng mắc trong năm 2027.
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, kết hợp giải quyết những bất cập trước mắt với kiến tạo nền tảng pháp lý lâu dài.
Một yêu cầu quan trọng khác là siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng pháp luật, tạo chuyển biến căn bản trong tổ chức thi hành.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, xây dựng pháp luật tốt phải đi đôi với tổ chức thi hành nghiêm minh, hiệu quả, lấy kết quả thực thi làm thước đo chất lượng pháp luật. Cần khắc phục tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành chưa được ban hành kịp thời; quy định đúng nhưng khó thực hiện, vướng mắc từ cơ sở chậm được giải quyết.
Cùng với việc chú trọng phòng ngừa vi phạm, hỗ trợ tuân thủ pháp luật, các cơ quan cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và trách nhiệm giải trình; khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Đặc biệt, cần nâng cao năng lực phản ứng chính sách, chủ động phát hiện sớm những bất cập phát sinh trong thực tiễn để kịp thời xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý. Trong quá trình này, phải phân biệt rõ bất cập của quy định pháp luật với hạn chế trong tổ chức thực hiện nhằm xác định đúng nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục.
Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu đổi mới thực chất công tác truyền thông chính sách và phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo đảm các quy định pháp luật không chỉ được phổ biến rộng rãi mà còn được người dân hiểu và vận dụng trong thực tiễn.
Theo Phó Thủ tướng, truyền thông phải đi trước một bước ngay từ khi đề xuất chính sách, coi trọng việc lắng nghe, tiếp thu và giải trình ý kiến của người dân, doanh nghiệp. Phổ biến pháp luật không chỉ để người dân biết pháp luật, mà phải giúp người dân hiểu pháp luật, thực hiện đúng pháp luật và biết sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình.
Để thực hiện yêu cầu này, các cấp, ngành cần triển khai hiệu quả Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng mạng xã hội. Hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật phải hướng mạnh về cơ sở, quan tâm nhóm yếu thế, tránh hình thức, gắn tuyên truyền với giải quyết những vướng mắc pháp lý thiết thực.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong toàn xã hội. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh và phát triển.
 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, vinh danh Gương sáng pháp luật năm 2026. |
Theo đó, nền quản trị quốc gia hiện đại phải kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện pháp luật, thực thi nghiêm minh, công bằng các quy định với nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, từng bước đưa việc tuân thủ pháp luật trở thành nhu cầu tự thân, nếp sống văn hóa và trách nhiệm của mỗi người dân, cơ quan, tổ chức.
Phó Thủ tướng khẳng định, thượng tôn pháp luật phải bắt đầu từ chính các cơ quan nhà nước, từ những người được giao thực thi quyền lực. Mọi cơ quan, cán bộ, công chức phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật, thực thi công vụ liêm chính, công tâm và có trách nhiệm.
“Muốn người dân tôn trọng pháp luật, trước hết cán bộ, công chức phải gương mẫu; muốn người dân tin vào pháp luật, pháp luật phải được thực hiện công bằng, minh bạch và nghiêm minh”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Để những yêu cầu trên được triển khai hiệu quả, Phó Thủ tướng đề nghị nâng cao năng lực thực thi công vụ, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Người đứng đầu các cấp, ngành phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về chất lượng xây dựng, hiệu quả thi hành pháp luật và công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, không coi đây chỉ là nhiệm vụ của cơ quan tư pháp hoặc bộ phận pháp chế.
Bộ Tư pháp tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu hoàn thiện thể chế, tổ chức thi hành và phổ biến, giáo dục pháp luật; củng cố tổ chức, nâng cao năng lực tham mưu của hệ thống pháp chế các bộ, ngành và cơ quan tư pháp địa phương. Đồng thời, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, huy động sự tham gia của luật sư, luật gia, cơ quan báo chí, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. |
Tiếp thu chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định Bộ sẽ tập trung nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, kiểm soát chặt chẽ tính hợp hiến, thống nhất, đồng bộ của các dự án luật ngay từ giai đoạn hình thành chính sách; phòng ngừa lợi ích nhóm, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bộ cũng sẽ chủ động đôn đốc việc ban hành văn bản quy định chi tiết để luật được thi hành ngay khi có hiệu lực; đổi mới công tác theo dõi thi hành pháp luật, phân định rõ bất cập do chính sách với hạn chế trong tổ chức thực hiện, kịp thời tham mưu xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu lấy nhu cầu chính đáng của người dân, doanh nghiệp làm điểm xuất phát, phát huy lợi thế của công nghệ số và dữ liệu để người dân có thể tìm hiểu, tra cứu pháp luật thuận tiện, mọi lúc, mọi nơi; chú trọng hỗ trợ người yếu thế, đồng bào vùng khó khăn.
Cùng với đó, Bộ Tư pháp sẽ đề cao kỷ luật, kỷ cương và tính gương mẫu trong toàn ngành; đổi mới hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam theo hướng gắn với đời sống, đi vào chiều sâu, lấy sự chuyển biến trong nhận thức và hành vi chấp hành pháp luật làm căn cứ đánh giá hiệu quả.
Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh tại buổi lễ là hoàn thiện pháp luật phải gắn với tổ chức thi hành nghiêm túc, giải quyết kịp thời những vướng mắc chính đáng, bảo đảm trách nhiệm thực thi công vụ và xử lý vi phạm công bằng, nghiêm minh, qua đó đưa thể chế thực sự trở thành động lực, nguồn lực và lợi thế cạnh tranh quốc gia.
