Phạt tối đa 1,5 tỷ đồng với cá nhân, 3 tỷ đồng với tổ chức chỉ áp dụng trong một số lĩnh vực

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức trong một số lĩnh vực. Ảnh: VPQH

Bảo đảm mức phạt tương xứng, bảo vệ quyền lợi người dân

Góp ý về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tại phiên họp toàn thể của Quốc hội chiều ngày 4/11, đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa) cho rằng, trong một đạo luật có phạm vi áp dụng rộng, liên quan trực tiếp đến quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và các quyền cơ bản của công dân, nguyên tắc quan trọng nhất phải là xử phạt đúng người, đúng hành vi, đúng thẩm quyền và đúng trình tự, thủ tục.

Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về trách nhiệm chứng minh vi phạm của người có thẩm quyền; bảo đảm người bị xử phạt được tiếp cận hồ sơ, giải trình, cung cấp chứng cứ và thực hiện quyền khiếu nại, khởi kiện theo quy định. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của người thi hành công vụ khi ban hành quyết định xử phạt trái pháp luật, gây thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp.

Về biện pháp ngừng cung cấp điện, nước và các dịch vụ thiết yếu, đại biểu Trí cho rằng, đây là biện pháp có tác động lớn, không chỉ đối với tổ chức vi phạm, mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động, người dân sinh sống trong khu vực và các chủ thể không có hành vi vi phạm.

Đại biểu đề nghị chỉ áp dụng biện pháp này đối với những hành vi vi phạm được quy định cụ thể trong Luật, có tính chất nghiêm trọng, gây nguy cơ hoặc hậu quả rõ ràng; đồng thời làm rõ điều kiện, trình tự, thời hạn ngừng cung cấp và trách nhiệm của cơ quan ra quyết định, đơn vị cung cấp dịch vụ.

“Biện pháp này phải nhằm ngăn chặn, chấm dứt vi phạm, không trở thành công cụ gây sức ép hoặc tạo ra những hệ lụy lớn hơn chính hành vi vi phạm cần xử lý”, đại biểu Lê Hữu Trí nhấn mạnh.

Đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa) đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về trách nhiệm chứng minh vi phạm của người có thẩm quyền. Ảnh: VPQH

Đối với mức phạt tiền, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) đồng tình với việc điều chỉnh mức phạt để bảo đảm tính răn đe, tương xứng với lợi ích bất hợp pháp mà người vi phạm thu được, nhất là đối với các hành vi gây ô nhiễm môi trường, vi phạm an toàn thực phẩm, phòng cháy, chữa cháy.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị phân biệt rõ giữa tăng mức phạt để tăng tính răn đe và tăng mức phạt, nhưng không bảo đảm khả năng thi hành. Theo đại biểu, khi quy định khung tiền phạt đối với từng lĩnh vực, Chính phủ cần đánh giá tác động trên cơ sở mức độ nguy hiểm của hành vi, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng thực tế thi hành quyết định xử phạt.

Đại biểu cũng đề nghị ưu tiên áp dụng đồng bộ các biện pháp khắc phục hậu quả, bởi trong nhiều trường hợp, điều xã hội cần không chỉ là thu được tiền phạt, mà quan trọng hơn là khắc phục hậu quả và chấm dứt hành vi vi phạm.

Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) cho rằng, với những hành vi cố tình vi phạm, thu lợi bất chính, gây hậu quả nghiêm trọng thì phải xử lý nghiêm, nhưng cần đánh giá kỹ tác động của việc nâng mức phạt tiền tối đa đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Đại biểu đề nghị rà soát các quy định về hoãn, giảm, miễn và nộp tiền phạt nhiều lần, bảo đảm người thực sự gặp khó khăn vẫn có khả năng chấp hành, nhưng không tạo kẽ hở để người cố tình vi phạm lợi dụng.

Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) cho rằng, cần đánh giá kỹ tác động của việc nâng mức phạt tiền tối đa đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Ảnh: VPQH

Về trường hợp người dân bị xử phạt không chính xác, đại biểu đề nghị quy định cụ thể trách nhiệm kiểm tra, xác minh các yếu tố khách quan có liên quan; bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ chứng cứ làm căn cứ xử phạt và có thời hạn rõ ràng để giải quyết phản ánh về sai sót.

“Trường hợp xác định quyết định xử phạt trái pháp luật, phải kịp thời hủy bỏ, hoàn trả tiền phạt đã nộp; nếu gây thiệt hại thì giải quyết bồi thường theo quy định”, đại biểu Vũ Văn Tiến nêu rõ.

Vi phạm giao thông lần đầu có thể được nhắc nhở

Giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa các ý kiến để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm chất lượng và tính khả thi trước khi trình Quốc hội thông qua.

Liên quan đến thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất chỉ quy định thời hiệu xử phạt 3 năm đối với một số lĩnh vực như quản lý bảo hiểm, hưu trí bổ sung, cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, chứng khoán, bảo vệ môi trường, dầu khí và hoạt động khoáng sản.

Theo Bộ trưởng, đây là những lĩnh vực có tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định đối với một số hành vi vi phạm.

Đối với lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan soạn thảo cũng sẽ đề xuất điều chỉnh thời hiệu xử phạt để phù hợp với thực tế các hành vi vi phạm hành chính.

Bộ trưởng cho biết, Bộ Công an đang xây dựng đề án Trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Khi triển khai, việc xử lý vi phạm sẽ được thực hiện trên dữ liệu, qua đó xác định hành vi vi phạm lần đầu hay vi phạm nhiều lần.

“Chúng tôi sẽ tham mưu Chính phủ có những quy định có thể lần đầu, vi phạm lần đầu thì nhắc nhở, lần thứ hai cảnh cáo và nếu vi phạm nhiều lần sẽ phạt khung cao nhất”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nói. Quy định này nhằm đảm bảo tính nhân văn, răn đe, nghiêm minh đối với hành vi của các đối tượng.

Mức phạt tối đa 3 tỷ đồng chỉ áp dụng ở một số lĩnh vực

Về mức phạt tiền tối đa, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định mức phạt cụ thể trong từng lĩnh vực tại dự thảo Luật, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ, quy mô và hậu quả của hành vi vi phạm.

Theo đó, mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức sẽ được đề xuất áp dụng trong một số lĩnh vực như quản lý bảo hiểm, hưu trí bổ sung, cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định danh và xác thực điện tử, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm.

Bộ trưởng cho biết, đây là những lĩnh vực có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống, sức khỏe và an toàn của người dân.

Cơ quan soạn thảo cũng sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, đề xuất bỏ quy định mức phạt tiền cao hơn nhưng không quá 2 lần mức phạt chung đối với địa bàn thuộc các thành phố, nhằm bảo đảm cùng một hành vi vi phạm được áp dụng thống nhất một khung hình phạt trên phạm vi cả nước.

“Mức phạt cao ở đây là mức tối đa đối với hành vi vi phạm. Chính phủ sẽ quy định các mức phạt cụ thể theo tính chất, mức độ hành vi vi phạm”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Các đại biểu tại phiên họp. Ảnh: VPQH

Liên quan đến các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước, tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện, ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông và hạ tầng số, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo đề xuất chỉnh lý theo hướng không coi đây là biện pháp cưỡng chế mà chuyển thành biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.

Đồng thời, dự thảo sẽ bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng các biện pháp này nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Chính phủ sẽ quy định cụ thể để phù hợp với thực tiễn, lĩnh vực, tính chất và mức độ của hành vi vi phạm.

Về các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, về biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan soạn thảo sẽ chỉnh lý theo hướng không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế được áp dụng trong trường hợp người đang bị cưỡng chế, người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và xét thấy cần thiết ngăn chặn việc người đó trốn để thống nhất với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật đang quy định mang tính nguyên tắc về cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu vi phạm hành chính và hệ thống xử lý vi phạm hành chính của các bộ, ngành, địa phương kết nối đồng bộ, chia sẻ thông tin về xử lý vi phạm hành chính, điều kiện yêu cầu cần đáp ứng để xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp trên môi trường điện tử.

Trong quá trình xây dựng nghị định quy định chi tiết, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan đề xuất Chính phủ quy định cụ thể, tạo cơ sở pháp lý hoàn chỉnh phục vụ xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về thẩm quyền xử phạt, các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo luật.