Thị trường trái phiếu Chính phủ đạt 92% kế hoạch, trái phiếu doanh nghiệp chịu áp lực vốn

Trái phiếu Chính phủ tiến gần mục tiêu huy động vốn năm 2026

Theo báo cáo thị trường tiền tệ và trái phiếu tuần 26-30/10 của Phòng Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC Research), hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục duy trì tích cực, với tỷ lệ trúng thầu trong tuần đạt 86,56%. Đáng chú ý, lãi suất trúng thầu tại các kỳ hạn chủ lực không có biến động so với phiên phát hành trước.

Nguồn: BVSC Research.

Cụ thể, lãi suất trúng thầu trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm lần lượt ở mức 4,27% và 4,43%/năm. Diễn biến này cho thấy mặt bằng lãi suất huy động qua kênh trái phiếu Chính phủ đang tương đối ổn định, trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng có dấu hiệu cải thiện.

Lũy kế đến ngày 30/10/2026, Kho bạc Nhà nước đã phát hành thành công 368.422 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, hoàn thành 92% kế hoạch năm. Với kế hoạch phát hành năm 2026 đã được điều chỉnh giảm từ 500.000 tỷ đồng xuống 400.000 tỷ đồng, khối lượng cần huy động trong hai tháng cuối năm còn khoảng 42.000 tỷ đồng.

Việc điều chỉnh kế hoạch phát hành đã góp phần giảm áp lực nguồn cung trái phiếu trên thị trường. Cùng với đó, thanh khoản hệ thống ngân hàng bớt căng thẳng hơn so với những thời điểm trước, tạo điều kiện thuận lợi để duy trì mặt bằng lãi suất phát hành ổn định.

Theo BVSC Research, nguồn cung trái phiếu Chính phủ còn lại tương đối thấp, trong khi áp lực thanh khoản ngân hàng có dấu hiệu giảm bớt khi lãi suất liên ngân hàng đi xuống. Đây là những yếu tố hỗ trợ lãi suất phát hành trái phiếu Chính phủ duy trì ổn định trong thời gian tới.

Như vậy, sau giai đoạn phát hành chưa thực sự sôi động trong những tháng đầu năm, hoạt động huy động vốn qua kênh trái phiếu Chính phủ đã phục hồi rõ hơn trong tháng 9 và tháng 10. Kết quả hoàn thành 92% kế hoạch cũng cho thấy khả năng thực hiện mục tiêu huy động vốn năm nay đang nằm trong tầm kiểm soát.

Trong tuần 2- 6/11, Kho bạc Nhà nước dự kiến tiếp tục gọi thầu 12.500 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, gồm 4.000 tỷ đồng kỳ hạn 5 năm, 7.000 tỷ đồng kỳ hạn 10 năm, 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 15 năm và 500 tỷ đồng kỳ hạn 30 năm. Diễn biến đấu thầu tại các kỳ hạn này sẽ tiếp tục là chỉ báo về sức hấp thụ của thị trường trong giai đoạn cuối năm.

Trái phiếu doanh nghiệp chưa thoát khỏi trạng thái trầm lắng

Ở chiều ngược lại, thị trường trái phiếu doanh nghiệp chưa ghi nhận sự cải thiện tương xứng. Theo BVSC Research, hoạt động phát hành trong tháng 10 sụt giảm, chủ yếu tập trung ở nhóm ngân hàng và một số ít tổ chức phát hành khác.

Đáng chú ý, nhóm ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chi phối thị trường, với kỳ hạn phát hành phổ biến 2- 3 năm, dù vẫn có những đợt huy động kỳ hạn dài hơn. Tuy nhiên, để huy động nguồn vốn trung và dài hạn, các ngân hàng vẫn phải chấp nhận mức chi phí vốn trái phiếu cao hơn đáng kể so với lãi suất tiền gửi.

Một số đợt phát hành trong tháng 10 cho thấy mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng vẫn ở mức cao. Cụ thể, Ngân hàng BIDV phát hành 5.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm với lãi suất 8,2%/năm; Ngân hàng OCB phát hành 2.000 tỷ đồng cùng kỳ hạn với lãi suất 9%/năm. Trong khi đó, Ngân hàng Sacombank phát hành 1.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 6 năm với lãi suất 9,5%/năm.

Ở nhóm doanh nghiệp ngoài ngân hàng, mức lãi suất phát hành cũng cho thấy sự phân hóa theo tổ chức phát hành và đặc điểm từng đợt huy động. Ngày 26/10, Công ty cổ phần Thành Đức Holding phát hành 1.200 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm với lãi suất 12,5%/năm. Trước đó, Công ty TNHH Mặt trời Hạ Long phát hành 300 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 5 năm, lãi suất 12,5%/năm.

Nguồn: BVSC Research.

Diễn biến trên cho thấy chi phí huy động vốn qua kênh trái phiếu vẫn có sự chênh lệch đáng kể giữa các nhóm tổ chức phát hành. Đặc biệt, mức lãi suất cao ở một số đợt phát hành ngoài ngân hàng phản ánh yêu cầu bù đắp rủi ro và điều kiện huy động vốn riêng của từng doanh nghiệp.

Theo đánh giá của BVSC Research, lãi suất phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã ổn định nhưng vẫn ở mức cao. Trong bối cảnh đó, lượng phát hành trái phiếu ngân hàng những tháng cuối năm có thể tiếp tục thấp hơn cùng kỳ năm 2025.

Điểm đáng chú ý là sự ổn định của lãi suất phát hành chưa đồng nghĩa với việc thị trường đã phục hồi về quy mô huy động. Khi chi phí vốn vẫn cao, các tổ chức phát hành phải cân nhắc kỹ hơn giữa nhu cầu bổ sung vốn, kỳ hạn huy động và khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư. Điều này phần nào lý giải vì sao hoạt động phát hành chưa có sự cải thiện rõ rệt, dù mặt bằng lãi suất đã bớt biến động.

Thanh khoản ngân hàng cải thiện, dư địa giảm lãi suất vẫn hạn chế

Diễn biến trên thị trường trái phiếu diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong tuần 26–30/10, Ngân hàng Nhà nước bơm ròng 28.161 tỷ đồng qua kênh thị trường mở. Lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm xuống còn 3,74%, sau khi có thời điểm tiến gần 5%.

Theo BVSC Research, việc lãi suất liên ngân hàng nhanh chóng hạ nhiệt sau khi Ngân hàng Nhà nước bơm ròng cho thấy áp lực thanh khoản hệ thống chưa quá lớn. Đồng thời, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động tiền gửi đã thu hẹp từ khoảng 2,8 triệu tỷ đồng xuống còn khoảng 2 triệu tỷ đồng, góp phần hỗ trợ thanh khoản trong những tháng cuối năm.

Ở thị trường huy động vốn, sau chỉ đạo giảm lãi suất huy động của Ngân hàng Nhà nước, nhiều ngân hàng thương mại đã bắt đầu điều chỉnh giảm lãi suất niêm yết tại quầy, lãi suất trực tuyến và lãi suất chứng chỉ tiền gửi.

Tuy nhiên, BVSC Research cho rằng mặt bằng lãi suất có khả năng ổn định quanh mức hiện tại trong những tháng cuối năm 2026, thay vì tiếp tục giảm mạnh. Nguyên nhân là tốc độ tăng trưởng huy động đã gần bắt kịp tăng trưởng tín dụng, trong khi dư địa giảm lãi suất còn hạn chế trước những rủi ro từ diễn biến lãi suất quốc tế và áp lực lạm phát trong nước.

Đối với thị trường trái phiếu, diễn biến này có ý nghĩa khác nhau giữa hai phân khúc. Với trái phiếu Chính phủ, thanh khoản ngân hàng cải thiện và nguồn cung còn lại không lớn là những yếu tố hỗ trợ duy trì sự ổn định của lãi suất phát hành. Trong khi đó, đối với trái phiếu doanh nghiệp, chi phí huy động vốn vẫn chịu tác động từ mặt bằng lãi suất, nhu cầu vốn và mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư.

Nhìn chung, thị trường trái phiếu bước vào giai đoạn cuối năm với sự phân hóa rõ nét: trái phiếu Chính phủ đã tiến gần mục tiêu huy động vốn năm 2026, trong khi hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp vẫn trầm lắng. Khả năng huy động vốn với chi phí hợp lý sẽ tiếp tục là yếu tố đáng chú ý đối với thị trường trong những tháng cuối năm.