Nội lực kinh tế và sự phân hóa dòng tiền chứng khoán cuối năm

Nhà đầu tư kỳ vọng vào thị trường cuối năm 2026. Ảnh: HOSE

Sức mạnh nội tại trước biến động chính trị toàn cầu

Theo báo cáo Chiến lược vĩ mô quý IV/2026 của Công ty Chứng khoán Thiên Việt (TVS), dự báo GDP Việt Nam cả năm tăng 9,2%, trong đó quý IV tăng khoảng 8,5%. Dự báo này được đưa ra trên cơ sở tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 9%, riêng quý III đạt 9,9%. Sản xuất công nghiệp, xây dựng và hoạt động đầu tư tiếp tục là những động lực chính của nền kinh tế.

Đáng chú ý, nguồn lực đầu tư hạ tầng không chỉ đến từ ngân sách nhà nước. Kế hoạch đầu tư công năm 2026 được phê duyệt ở mức 1,1 triệu tỷ đồng. Đến hết tháng 9, giải ngân đạt 657.500 tỷ đồng, tăng 49,3% so với cùng kỳ, tương đương 58,7% kế hoạch. TVS đánh giá mục tiêu giải ngân 90%-95% kế hoạch cả năm là khả thi.

Bên cạnh vốn ngân sách, dòng vốn từ khu vực tư nhân, các dự án PPP và doanh nghiệp nhà nước cũng được dự báo đóng góp đáng kể cho đầu tư hạ tầng, với giá trị giải ngân ước khoảng 670.000 tỷ đồng trong năm 2026.

Ở lĩnh vực thương mại, TVS dự báo xuất khẩu cả năm tăng 25%, nhập khẩu tăng 37%. Nhu cầu đầu tư vào trí tuệ nhân tạo trên thế giới tiếp tục tạo lực đỡ cho nhóm hàng máy tính, điện thoại và thiết bị điện tử của Việt Nam. Cùng với đó, tiêu dùng bán lẻ được dự báo tăng 13,5%, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thực hiện tăng 11%. Những dự báo này cho thấy triển vọng tăng trưởng không chỉ dựa vào đầu tư công mà còn có sự đóng góp từ sản xuất, thương mại và dòng vốn đầu tư.

Dù vậy, bức tranh vĩ mô cuối năm không hoàn toàn thuận lợi. Theo các chuyên gia, áp lực chi phí đầu vào, giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, vận tải và dịch vụ có thể khiến lạm phát tiếp tục neo cao. Sau khi CPI bình quân chín tháng tăng 4,5%, công ty chứng khoán này dự báo CPI quý IV có thể tăng 5-5,5% so với cùng kỳ, đưa mức bình quân cả năm lên khoảng 4,5-4,7%. Đây là yếu tố cần theo dõi bởi áp lực giá cả có thể tác động đến mặt bằng lãi suất và chi phí vốn của doanh nghiệp.

Áp lực lạm phát, lãi suất và tỷ giá vì vậy vẫn là những biến số cần theo dõi trong giai đoạn còn lại của năm. TVS dự báo đồng Việt Nam có thể chịu áp lực mất giá 1-1,5% trong quý IV, trong khi một số ngân hàng có thể tăng lãi suất huy động thêm 0,25-0,5 điểm phần trăm. Những diễn biến này có thể làm gia tăng chi phí vốn, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng hoạt động và lợi nhuận của doanh nghiệp.

Một rủi ro khác đến từ các cuộc điều tra theo Điều 301 của Mỹ liên quan đến sở hữu trí tuệ và tình trạng dư thừa công suất. Theo TVS, các nhóm hàng điện tử, bán dẫn, robot và máy móc có liên quan đến phạm vi điều tra, trong khi đây cũng là những ngành hàng có tỷ trọng đáng kể trong xuất khẩu của Việt Nam. Nếu các biện pháp thương mại bất lợi được triển khai, tác động có thể lan sang triển vọng đơn hàng và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp xuất khẩu.

Dòng tiền hướng tới chu kỳ lợi nhuận mới

Sự phân hóa cũng thể hiện trên thị trường chứng khoán. Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích ngành, Công ty Chứng khoán Kafi, nhận định sức lan tỏa của dòng tiền hiện ở mức trung bình. Dòng tiền tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn cổ phiếu vừa và nhỏ vẫn giằng co.

Theo ông Huỳnh Anh Huy, để xác nhận xu hướng tăng bền vững, thị trường cần hội tụ ba điều kiện: thanh khoản duy trì trên mức bình quân 20 phiên; độ rộng cải thiện, với số mã tăng giá áp đảo; và khối ngoại chuyển từ bán ròng sang mua ròng. Hiện các yếu tố này chưa đồng thuận.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Nghiên cứu ngành và cổ phiếu, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng, dòng tiền trở lại là tín hiệu tích cực, nhưng mức độ lan tỏa chưa đủ để khẳng định xu hướng tăng bền vững. Một nhịp tăng có độ tin cậy cao cần sự đồng thuận giữa diễn biến chỉ số, thanh khoản và số lượng cổ phiếu tham gia.

Ở góc nhìn trung và dài hạn, ông Bùi Nguyên Khoa, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) cho rằng, duy trì quan điểm tích cực về triển vọng thị trường. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần chọn lọc những ngành hưởng lợi trực tiếp từ động lực tăng trưởng trong nước và có khả năng duy trì kết quả kinh doanh tích cực trong năm 2027.

Theo ông Bùi Nguyên Khoa, hai tháng cuối năm 2026 phù hợp để tích lũy cổ phiếu cho mục tiêu trung và dài hạn. Sau nhịp điều chỉnh, cơ hội đầu tư đang chuyển từ việc đặt cược vào xu hướng chung của thị trường sang lựa chọn doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng và định giá hấp dẫn.

Trong bối cảnh dòng tiền chưa lan tỏa rộng, lựa chọn đúng nhóm ngành là chưa đủ; chất lượng doanh nghiệp và mức giá đầu tư cũng có ý nghĩa quyết định. Những doanh nghiệp duy trì được tăng trưởng lợi nhuận, dòng tiền kinh doanh ổn định, bảng cân đối tài chính lành mạnh và ít chịu áp lực chi phí vốn có cơ sở tốt hơn để đáp ứng kỳ vọng của thị trường trong chu kỳ định giá năm 2027.