 |
| Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật quy định giá điện được hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước. Ảnh: VPQH |
Minh bạch giá điện, xóa bù chéo gắn với hỗ trợ đúng đối tượng
Chiều ngày 3/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là nguyên tắc xác định giá điện, khung giá điện, lộ trình xóa bỏ bù chéo và cơ chế hỗ trợ người sử dụng điện có hoàn cảnh khó khăn.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) đánh giá việc cơ quan soạn thảo bỏ quy định có thể được hiểu là bảo đảm thu hồi đầy đủ vốn, lợi nhuận trong hợp đồng mua bán điện tại Điều 51 là phù hợp, bởi không thể mặc nhiên chuyển mọi rủi ro đầu tư sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người dân sử dụng điện.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng các tiêu chí xác định lợi nhuận hợp lý vẫn chủ yếu mang tính định tính, trong khi cơ chế bù đắp chi phí khi giá bán điện chưa kịp điều chỉnh có thể phát sinh nghĩa vụ tài chính lớn. Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ nguyên tắc công khai phương pháp xác định chi phí hợp lý, tránh tình trạng trùng lặp, đồng thời gắn lợi nhuận với hiệu quả và mức độ rủi ro thực tế.
Đại biểu nhấn mạnh, việc từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện cần thực hiện đồng bộ với chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, nhất là hộ nghèo, hộ chính sách và người dân ở vùng khó khăn, nhằm tránh tác động bất hợp lý đến an sinh xã hội.
Cùng quan tâm đến vấn đề minh bạch giá điện, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau) đề nghị tiếp tục hoàn thiện nguyên tắc xác định chi phí hợp lý, hợp lệ trong cơ cấu giá điện, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị, sử dụng nguồn lực và kiểm soát chi phí.
Đại biểu đồng tình với việc tăng cường kiểm tra, thẩm tra chi phí thực tế, thuê tư vấn độc lập và công khai kết quả kiểm tra trước khi xem xét đưa chi phí vào giá điện. Theo đại biểu, cần quy định chặt chẽ hơn về nguyên tắc xác định chi phí hợp lý, hợp lệ, cơ chế kiểm toán độc lập và công khai các yếu tố cấu thành giá điện, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người sử dụng điện.
Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh cho rằng dự thảo Luật giao Chính phủ quyết định lộ trình xóa bỏ bù chéo nhưng chưa xác định rõ nguyên tắc, tiêu chí và trách nhiệm bảo đảm nguồn lực hỗ trợ khi thực hiện. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về nguyên tắc, lộ trình xóa bỏ bù chéo phải gắn với đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng, đồng thời có cơ chế hỗ trợ tiền điện trực tiếp, công khai, đúng đối tượng và bảo đảm nguồn kinh phí.
Đặc biệt, cần quan tâm đến hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách và người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, nơi có chi phí cấp điện cao và điều kiện tiếp cận điện còn khó khăn.
 |
| Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau) đề nghị tiếp tục hoàn thiện nguyên tắc xác định chi phí hợp lý, hợp lệ trong cơ cấu giá điện. Ảnh: VPQH |
Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh cũng quan tâm đến việc xây dựng khung giá điện kịp thời, khách quan, phản ánh đầy đủ chi phí hợp lý và đủ sức thu hút đầu tư. Đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc cập nhật dữ liệu theo năm áp dụng, công nghệ và địa bàn, tính đầy đủ chi phí hợp lý, hợp lệ, đặc biệt các nghĩa vụ về đất đai. Chính phủ quy định phương án cập nhật, xử lý biến động chi phí do thay đổi chính sách và kiểm soát tính trùng.
Theo đại biểu, phương án khung giá cần do đơn vị có năng lực, độc lập với lợi ích thương mại của bên mua điện xây dựng, EVN chỉ nên cung cấp dữ liệu, Bộ Công thương tổ chức thẩm định, phê duyệt. Khung giá hàng năm phải công bố chậm nhất trong quý I kèm cơ chế chuyển tiếp nếu chưa ban hành khung giá mới.
Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa) cũng đề nghị làm rõ tiêu chí đối tượng, trách nhiệm bảo đảm kinh phí, phương thức chi trả và thời điểm hỗ trợ tương ứng với lộ trình xóa bỏ bù chéo. Theo đại biểu, việc sửa đổi Luật Điện lực cần giải quyết đồng thời yêu cầu bảo đảm đủ điện, thu hút đầu tư và phân chia chi phí công bằng.
Giá điện phản ánh chi phí hợp lý, vận hành theo cơ chế thị trường
Làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật quy định giá điện được hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, phù hợp với cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Bộ trưởng khẳng định: “Quan điểm xuyên suốt là giá điện phải phản ánh chi phí hợp lý, hợp lệ, vận hành theo cơ chế thị trường”.
Theo Bộ trưởng, hằng năm, trước khi kết thúc năm tài chính, EVN phải công bố kết cấu chi phí. Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán, đánh giá chi phí và công bố minh bạch trên website của Bộ Công Thương.
Liên quan đến khung giá phát điện, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, giao 1 đơn vị độc lập, không thuộc các đơn vị phát điện hoặc thực hiện hoạt động điện lực, trực thuộc cơ quan quản lý nhà nước xây dựng khung giá điện, nhằm bảo đảm tính độc lập, khách quan và kịp thời.
Đối với chính sách hỗ trợ tiền điện, Bộ trưởng cho hay, quy định hiện hành đã xác định mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các đối tượng yếu thế tương đương 30 kWh điện theo giá bậc 1.
Về lộ trình xóa bỏ bù chéo, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng thông tin, dự thảo Luật giao Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đánh giá tác động đầy đủ, trong đó cần xem xét, đánh giá kỹ lưỡng từng nhóm đối tượng và từng vùng miền.
Bộ trưởng nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong đầu tư, vận hành hệ thống điện, đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục gắn với trách nhiệm thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, đồng bộ và kiểm soát được chi phí.
Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội, tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự án Luật, trình Quốc hội xem xét, quyết định.
