Nhận diện thủ đoạn lợi dụng logistics, chuyển phát nhanh để vận chuyển trái phép ma túy

Đại diện Chi cục Hải quan khu vực 1 trao đổi kinh nghiệm với đại diện Chi cục Hải quan khu vực 2 về công tác kiểm soát ma túy, tiền chất ma túy.

Phát hiện thủ đoạn cất giấu ma túy trong hàng chuyển phát nhanh

Ngày 18/9/2026, trong quá trình tuần tra, kiểm soát định kỳ tại Hải quan Chuyển phát nhanh, Đội Kiểm soát Hải quan rà soát các lô hàng tồn đọng chưa có người nhận và phát hiện một kiện hàng gửi từ Pháp về Việt Nam, theo vận đơn EW17331472FR.

Kiện hàng nặng khoảng 9,36 kg, gồm 8 hộp sữa hiệu Gallia loại 830 g và một áo khoác nam cũ. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng sử dụng máy thử ma túy đối với các tinh thể trong 8 hộp sữa và thu được kết quả nghi vấn. Người nhận hàng được xác định là Trần Văn Tuấn, trú tại phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội. Qua trao đổi, phối hợp với Phòng PC04 Công an TP. Hà Nội, lực lượng chức năng nắm được thông tin người này đã bị bắt trong một vụ án ma túy khác. Kết quả xử lý vụ việc xác định tang vật thu giữ là 7 kg ketamine.

Đáng chú ý, chỉ 8 ngày sau, ngày 26/9/2026, lực lượng Hải quan tiếp tục phát hiện một lô hàng khác cũng được gửi từ Pháp về Việt Nam, theo vận đơn EY988274868FR. Lô hàng gồm 4 hộp giấy chứa tinh thể màu trắng, tổng trọng lượng khoảng 6 kg. Kết quả kiểm tra bằng máy thử ma túy tiếp tục cho thấy dấu hiệu nghi vấn.

Từ thông tin thu thập được, Đội Kiểm soát Hải quan chủ động phối hợp với Phòng PC04 Công an TP. Hà Nội và PC04 Công an tỉnh Quảng Ninh triển khai biện pháp nghiệp vụ “giao hàng có điều kiện”. Kết quả, lực lượng chức năng bắt giữ 2 đối tượng, thu giữ 2,53 kg ketamine.

Hai vụ việc có điểm chung là hàng hóa được vận chuyển từ Pháp về Việt Nam qua dịch vụ chuyển phát nhanh, trong đó ma túy được phát hiện bên trong những vật phẩm có hình thức bên ngoài thông thường. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở phương thức cất giấu mà còn ở cách lực lượng Hải quan khai thác thông tin từ vụ việc trước để tập trung kiểm soát tuyến vận chuyển có dấu hiệu rủi ro, qua đó phát hiện vụ việc tiếp theo.

Từ thực tế này, công tác kiểm soát chuyển phát nhanh đòi hỏi phải kết hợp rà soát thông tin lô hàng, kiểm tra thực tế và xác minh các dấu hiệu nghi vấn. Việc phát hiện ma túy không thể chỉ dựa vào tên hàng hoặc hình thức bên ngoài của kiện hàng, mà cần căn cứ vào thông tin nghiệp vụ và kết quả kiểm tra. Đồng thời, thông tin thu được sau mỗi vụ việc cần được phân tích, đánh giá để phục vụ công tác kiểm soát tiếp theo.

Kết hợp quản lý rủi ro và phối hợp liên ngành

Bên cạnh chuyển phát nhanh, các vụ việc tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài cho thấy vai trò của việc phân tích dữ liệu, soi chiếu và kiểm tra thực tế trong phát hiện ma túy qua hành lý hành khách.

Ngày 28/5/2026, qua rà soát trên Hệ thống tiếp nhận E-Manifest và Quản lý rủi ro API, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài phát hiện hành khách VANIA SOFIA SANCHES COSTA có dấu hiệu nghi vấn. Hành khách đi chuyến VN618 từ Bangkok đến Nội Bài, sau đó quá cảnh đi Frankfurt trên chuyến VN37.

Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra hành lý và phát hiện trong một vali ký gửi màu trắng có 16 túi nylon chứa thảo mộc khô nghi là cần sa, tổng trọng lượng khoảng 16,4 kg. Người và tang vật được bàn giao cho Phòng PC04 Công an TP. Hà Nội xử lý theo quy định.

Năm 2026 dự kiến lượng hàng hóa qua đường hàng không tiếp tục tăng nhanh, kéo theo nguy cơ buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa gia tăng.

Một vụ việc khác xảy ra ngày 21/7/2026. Qua phân tích hình ảnh soi chiếu hành lý ở các mức độ 1, 2 và 3, máy soi tại khu vực cửa ra A2 của Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài phát hiện dấu hiệu nghi vấn trong vali màu hồng của hành khách REDONDO PEREZ PETER, quốc tịch Tây Ban Nha. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 2 túi nylon chứa khoảng 3 kg chất dạng bột nghi là cocaine. Kết quả thử nhanh và giám định xác định tang vật là cocaine. Người và tang vật được bàn giao cho Phòng PC04 Công an TP. Hà Nội xử lý theo quy định.

Các vụ việc trên phản ánh những tình huống kiểm soát khác nhau, từ rà soát thông tin hành khách, kiểm tra hành lý đến kiểm tra kiện hàng chuyển phát nhanh. Điểm chung là việc phát hiện đều gắn với quá trình nhận diện dấu hiệu nghi vấn, sử dụng biện pháp kiểm tra phù hợp và phối hợp với lực lượng chức năng để xử lý vụ việc.

Theo số liệu trong báo cáo, trong quý III/2026, Đội Kiểm soát Hải quan thực hiện 264 lượt tuần tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm; lũy kế từ đầu năm đạt 720 lượt. Thống kê đến trung tuần tháng 9/2026 ghi nhận đơn vị phát hiện, xử lý 12 vụ vận chuyển trái phép chất ma túy, bắt giữ 14 đối tượng, thu giữ tổng cộng 120.179,72 gam ma túy các loại, gồm 23.382,79 gam MDMA, 24.252,43 gam ketamine, 12.049,73 gam cocaine và 60.494,77 gam cần sa.

Cùng với tuần tra, kiểm soát, Đội Kiểm soát Hải quan chú trọng thu thập, xử lý và trao đổi thông tin từ dữ liệu khai báo hải quan, kết quả kiểm tra, soi chiếu, cảnh báo nghiệp vụ và các nguồn thông tin liên quan. Việc phân tích, sàng lọc thông tin giúp xác định tuyến vận chuyển, lô hàng và đối tượng cần chú ý, qua đó tập trung nguồn lực vào những khu vực có nguy cơ cao thay vì kiểm tra dàn trải.

Phối hợp liên ngành cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình xử lý vụ việc. Thực tế hai vụ phát hiện tại Hải quan Chuyển phát nhanh cho thấy, việc trao đổi thông tin và phối hợp với lực lượng Công an hỗ trợ xác minh đối tượng, tổ chức biện pháp nghiệp vụ và bắt giữ các đối tượng liên quan. Với những vụ việc có dấu hiệu liên quan đến nhiều địa bàn, sự phối hợp giữa các đơn vị giúp kết nối thông tin, phát huy chức năng của từng lực lượng và bảo đảm việc xử lý theo thẩm quyền.

Đồng thời, Đội Kiểm soát Hải quan cũng tiếp tục chú trọng đánh giá phương thức, thủ đoạn, tuyến vận chuyển và cách thức cất giấu sau mỗi vụ việc; cập nhật cơ sở dữ liệu, chia sẻ tình huống điển hình và phổ biến thông tin phục vụ công tác nhận diện rủi ro. Đồng thời, đơn vị tăng cường nắm tình hình địa bàn, cập nhật cảnh báo nghiệp vụ và phối hợp với các lực lượng chức năng trong phát hiện, xác minh, kiểm tra, bắt giữ, xử lý các vụ việc nghi vấn.

Từ những vụ việc tại tuyến chuyển phát nhanh và đường hàng không, có thể thấy hiệu quả phòng, chống ma túy phụ thuộc vào sự kết hợp giữa phân tích thông tin, quản lý rủi ro, kiểm tra thực tế và phối hợp liên ngành. Đây là cơ sở để Hải quan khu vực I tiếp tục nâng cao hiệu quả kiểm soát, ngăn chặn hành vi vận chuyển trái phép ma túy, đồng thời bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu và giao thương hợp pháp.