Xúc tiến thương mại, kết nối nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp Việt vươn ra thế giới

Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề “Go Global - Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới”. Ảnh: Báo Công Thương

Chủ động phát triển thị trường, nâng cao vị thế doanh nghiệp

Ngày 4/11, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Chương trình Go Global, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề “Go Global - Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới”. Diễn đàn có sự phối hợp của Chương trình SIPPO (Thụy Sĩ), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức xúc tiến thương mại trong và ngoài nước.

Đây là hoạt động triển khai Chương trình Go Global được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026, nhằm nâng cao năng lực quốc tế hóa, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia thị trường toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam.

Tại diễn đàn, các đại biểu trao đổi về định hướng quốc tế hóa doanh nghiệp, cơ hội mở rộng thị trường, yêu cầu nâng cao năng lực quản trị và cơ chế huy động nguồn lực hỗ trợ. Bộ Công Thương đồng thời công bố Chương trình Go Global, ra mắt Mạng lưới đối tác đồng hành và tổ chức ký kết các biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác giữa Cục Xúc tiến thương mại - Văn phòng Chương trình với các đối tác.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái khẳng định, hội nhập kinh tế quốc tế là chủ trương xuyên suốt, nhất quán của Đảng và Nhà nước. Trong tiến trình đó, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam ngày càng trưởng thành, mở rộng hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Báo Công Thương

Theo Thứ trưởng, hoạt động hội nhập của doanh nghiệp trong nước trong một thời gian dài chủ yếu theo hướng thích ứng, đáp ứng nhu cầu và yêu cầu của thị trường quốc tế. Giai đoạn hiện nay đặt ra yêu cầu đưa doanh nghiệp lên vị thế cao hơn, chủ động tiếp cận thị trường thế giới, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và khẳng định năng lực trên trường quốc tế. Chương trình Go Global thể hiện bước chuyển trong tư duy và định hướng hội nhập đó.

Để chương trình được triển khai đồng bộ, thực chất, Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, đối tác và cộng đồng doanh nghiệp phối hợp thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm, lấy kết quả cụ thể làm thước đo.

Với vai trò cơ quan đầu mối, Bộ Công Thương sẽ cụ thể hóa mục tiêu, nhiệm vụ và lộ trình của chương trình thành kế hoạch hành động; tiếp tục đi đầu trong phát triển thị trường, xúc tiến thương mại, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và kết nối doanh nghiệp Việt Nam với đối tác quốc tế.

Một nhiệm vụ được nhấn mạnh là phát huy sự chủ động của địa phương thông qua Chương trình “Local Go Global”. Địa phương trực tiếp nắm bắt tiềm năng, lợi thế, năng lực sản xuất và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp trên địa bàn, qua đó lựa chọn giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Theo Quyết định số 626/QĐ-TTg, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm ban hành chương trình hành động triển khai “Local Go Global” trong năm 2026. Đến thời điểm diễn đàn, 18 địa phương đã ban hành chương trình hành động. Bộ Công Thương mong muốn tiếp tục phối hợp với các địa phương triển khai có trọng tâm, trọng điểm, tạo sự gắn kết giữa định hướng quốc gia và hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tại cơ sở.

Về phía doanh nghiệp, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái đề nghị xác định rõ mục tiêu, lộ trình, lựa chọn thị trường phù hợp; chủ động xây dựng chiến lược phát triển quốc tế và chuẩn bị các điều kiện về sản phẩm, nhân lực, tài chính, quản trị.

Doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng sản phẩm, đổi mới công nghệ, cải tiến thiết kế, tạo sự khác biệt và xây dựng uy tín với khách hàng. Cùng với nghiên cứu, phát triển, cần quan tâm bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thương hiệu, xây dựng mạng lưới phân phối và từng bước nâng cao khả năng kiểm soát các khâu trong chuỗi giá trị.

Làm rõ hơn định hướng của chương trình, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, Go Global hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng năng lực cạnh tranh và phát triển sự hiện diện lâu dài tại thị trường nước ngoài.

Theo ông Vũ Bá Phú, sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã hình thành nền tảng xuất khẩu tương đối vững chắc, có mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do và quan hệ thương mại rộng mở. Đến tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đã vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Tuy nhiên, thị trường quốc tế ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, tiêu chuẩn, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, doanh nghiệp có thêm cơ hội trong các lĩnh vực phân phối ở nước ngoài, thương mại số xuyên biên giới và đầu tư quốc tế.

Theo đó, quá trình quốc tế hóa cần gắn với nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và khả năng cạnh tranh; phát triển thương hiệu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và mở rộng hiện diện ở nước ngoài.

Chương trình Go Global xác định bốn hướng đi gồm xuất khẩu hàng hóa; thương mại xuyên biên giới; tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu; hiện diện và đầu tư tại nước ngoài. Doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức phù hợp với nguồn lực, ngành hàng và mục tiêu phát triển, bao gồm thành lập văn phòng, chi nhánh, công ty, liên doanh hoặc mua bán, sáp nhập.

Xây dựng mạng lưới đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp

Để hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các hướng đi này, Chương trình Go Global đặt ra những mục tiêu cụ thể đến năm 2030. Trong đó, đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp về đầu tư và kinh doanh toàn cầu; tư vấn, xây dựng kế hoạch vươn ra quốc tế cho 1.000 doanh nghiệp; hỗ trợ chuyên sâu cho 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, gồm 30 doanh nghiệp thực hiện theo phương thức mua bán, sáp nhập.

Chương trình cũng đặt mục tiêu hỗ trợ 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có tối thiểu 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn, chiến lược; hỗ trợ 100 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, với ít nhất 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.

Các mục tiêu được triển khai thông qua hoạt động đào tạo, tư vấn và hỗ trợ chuyên sâu, gắn với yêu cầu nâng cao năng lực kinh doanh quốc tế và kết quả mở rộng thị trường của doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng Lương Hoàng Thái, quốc tế hóa hoạt động kinh doanh đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về nhân lực, thông tin thị trường, pháp lý, công nghệ, tài chính và đối tác. Một cơ quan hoặc tổ chức riêng lẻ khó có thể đáp ứng đầy đủ những nhu cầu này.

Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global được kỳ vọng kết nối năng lực của các hiệp hội, tổ chức xúc tiến thương mại, tổ chức tài chính, đơn vị tư vấn, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và đối tác quốc tế. Cơ quan nhà nước giữ vai trò kiến tạo, kết nối nguồn lực; các tổ chức tham gia đóng góp chuyên môn và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong khuôn khổ diễn đàn, Cục Xúc tiến thương mại và Tổ chức Helvetas trao biên bản ghi nhớ hợp tác, định hướng hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn con đường quốc tế hóa phù hợp với năng lực. Việc ra mắt mạng lưới và ký kết các thỏa thuận tạo cơ sở tăng cường phối hợp, đáp ứng nhu cầu hỗ trợ đa dạng của doanh nghiệp.

Đóng góp vào cơ chế kết nối tại thị trường nước ngoài, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI đề xuất thành lập VietCham - hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam tại các thị trường nước ngoài, trở thành một thành phần trong hệ sinh thái Go Global.

Theo đại diện VCCI, doanh nghiệp Việt Nam đang có những thuận lợi về thể chế, nguồn lực và khả năng kết nối. Các nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động.

Cộng đồng doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài có lợi thế am hiểu pháp luật, thị trường và văn hóa kinh doanh sở tại. Đây là nguồn lực có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về thông tin, kinh nghiệm và mạng lưới đối tác.

Theo đề xuất, VCCI sẽ phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương thúc đẩy hình thành VietCham tại các thị trường. Tổ chức này do cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư, kinh doanh ở nước ngoài lập nên, hoạt động vì lợi ích chung và tăng cường gắn kết với doanh nghiệp trong nước.

Tại các thị trường trọng điểm, VietCham được kỳ vọng bổ trợ, phối hợp chặt chẽ với cơ quan đại diện ngoại giao và hệ thống Thương vụ Việt Nam. Hiệu quả hoạt động cần được đo lường cụ thể, thông qua cơ chế phối hợp và hỗ trợ thiết thực.

Ông Nguyễn Quang Vinh kỳ vọng VietCham có thể đảm nhiệm vai trò theo dõi, cảnh báo sớm những thay đổi chính sách, biến động thị trường sở tại; đồng thời tổng hợp, phản ánh kiến nghị của doanh nghiệp tới cơ quan quản lý trong nước.

Đại diện VCCI cũng đề xuất tổ chức diễn đàn Go Global hằng năm để chia sẻ kinh nghiệm thành công, những bài học chưa thành công; huy động doanh nghiệp đã có kết quả ở thị trường quốc tế tham gia đào tạo, tư vấn cho doanh nghiệp đi sau. Theo ông, triển khai hiệu quả chương trình sẽ đóng góp vào tăng trưởng bền vững, bao trùm và mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.

Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh, hành trình vươn ra thế giới cần chiến lược phù hợp và sự kiên trì. Nhà nước kiến tạo môi trường, kết nối nguồn lực; địa phương chủ động tổ chức thực hiện; đối tác đồng hành; doanh nghiệp là trung tâm, trực tiếp tạo ra giá trị. Sự phối hợp đồng bộ, được đánh giá bằng kết quả cụ thể, sẽ góp phần mở rộng thị trường xuất khẩu, củng cố thương hiệu và nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế thế giới.