 |
| Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Ảnh: VPQH |
Hậu kiểm thực chất, ngăn chặn hàng giả, kém chất lượng
Tại phiên thảo luận sáng ngày 5/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) bày tỏ lo ngại trước tình trạng phương tiện chữa cháy giả, kém chất lượng vẫn được sản xuất, lưu thông, đồng thời đề nghị hoàn thiện quy định về thu hồi sản phẩm và hậu kiểm.
Đại biểu cho biết, tháng 9/2025, một người dân ở Hà Nội mua 180 bình chữa cháy nhưng khi sử dụng phát hiện không dập được lửa. Từ vụ việc này, cơ quan Công an phát hiện đường dây sản xuất, tiêu thụ hơn 1,2 triệu bình bột chữa cháy giả, cùng hành vi đưa hối lộ hơn 17 tỷ đồng để được kiểm định đạt chuẩn.
Tháng 10/2025, Công an tỉnh Phú Thọ cũng bắt giám đốc một công ty sản xuất hơn 2,2 triệu bình chữa cháy giả.
Từ những vụ việc trên, đại biểu đặt vấn đề về số lượng bình chữa cháy giả đã bán ra thị trường và nguy cơ những sản phẩm này đang được sử dụng tại nhà dân, công trình.
Đại biểu Vũ Văn Tiến nhấn mạnh: “Vì sao người dân bỏ tiền mua phương tiện bảo vệ tính mạng, nhưng thứ nhận được là những chiếc bình chữa cháy vô dụng khi hỏa hoạn xảy ra”.
Theo đại biểu, việc sửa đổi Luật cần làm rõ hai vấn đề: Làm thế nào để thu hồi bình chữa cháy giả đã bán ra thị trường và làm thế nào để hậu kiểm thực chất, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân.
Đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định tại Điều 44 và các điều khoản liên quan theo hướng xác định rõ trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, cảnh báo, thu hồi, tiêu hủy, thay thế sản phẩm giả; công khai kết quả xử lý và ưu tiên rà soát những địa điểm tập trung đông người, có nguy cơ cháy nổ cao.
Theo đại biểu, cần xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc truy xuất, kiểm kê, thu hồi, tiêu hủy và thay thế bình chữa cháy giả đã được đưa vào các công trình. Đồng thời, quy định cụ thể trách nhiệm chi trả chi phí, bồi thường thiệt hại của doanh nghiệp sản xuất, nhà phân phối và các bên liên quan, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.
“Chúng ta không thể chỉ dừng lại ở việc phát hiện, khởi tố, xử lý những người sản xuất hàng giả, trong khi những sản phẩm nguy hiểm vẫn tiếp tục được sử dụng”, đại biểu nêu rõ.
 |
| Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) bày tỏ lo ngại trước tình trạng phương tiện chữa cháy giả, kém chất lượng. Ảnh: VPQH |
Đối với cơ chế quản lý chất lượng phương tiện phòng cháy, chữa cháy, đại biểu Vũ Văn Tiến đồng tình với chủ trương cắt giảm tiền kiểm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhưng nhấn mạnh: “Giảm thủ tục không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý”.
Theo đại biểu, những vụ án sản xuất, kinh doanh phương tiện chữa cháy giả, kém chất lượng bị phanh phui đã cho thấy nghịch lý: Sản phẩm không đạt chất lượng nhưng vẫn được cấp giấy chứng nhận kiểm định đạt chuẩn.
Do đó, đại biểu đề nghị thiết lập cơ chế hậu kiểm thực chất, độc lập, minh bạch, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan. Cụ thể, cần quy định rõ 2 khâu hậu kiểm. Thứ nhất, kiểm soát quy trình sản xuất, nhập khẩu và chất lượng phương tiện đang kinh doanh, lưu thông trên thị trường. Thứ hai, kiểm tra việc thi công, lắp đặt, nghiệm thu, vận hành hệ thống phòng cháy, chữa cháy tại các công trình theo thiết kế và quy chuẩn được áp dụng.
Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao các đơn vị kỹ thuật chuyên môn có đủ năng lực thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng tham gia nòng cốt trong việc lấy mẫu, kiểm nghiệm đối chứng, giám định độc lập theo thẩm quyền pháp luật.
Đại biểu bày tỏ tin tưởng năng lực chuyên môn, tính kỷ luật của lực lượng Công an, Quân đội; đồng thời cho rằng, nếu được phát huy cùng cơ chế giám sát minh bạch, đây sẽ là yếu tố củng cố niềm tin của nhân dân.
Tăng xử phạt, bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả
Làm rõ một số nội dung liên quan đến dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, dự thảo chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, phân cấp, phân quyền và những nội dung có liên quan để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, có cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc.
Về việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, Bộ trưởng cho biết, từ ngày 1/7/2026, thủ tục này đối với công trình, phương tiện giao thông đã được bãi bỏ theo Nghị quyết của Chính phủ.
Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật đã bổ sung trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông và quy định về quản lý đối với công trình, phương tiện giao thông đưa vào khai thác, sử dụng. Bên cạnh đó, Luật hiện hành và các nghị định hướng dẫn cũng đã quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông, cơ quan, tổ chức có liên quan hoạt động đầu tư xây dựng công trình, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện giao thông, tổ chức nghiệm thu và kê khai thông tin khi đưa công trình, phương tiện giao thông vào hoạt động.
“Đây là cơ sở pháp lý để thực hiện hậu kiểm, thanh tra, quản lý và xử lý vi phạm”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
 |
| Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm. Ảnh: VPQH |
Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, hình sự hiện nay đã quy định về chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động này. Đáng chú ý, sau khi Quốc hội thông qua dự án luật và Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, Bộ Công an sẽ tham mưu Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Theo đó, cơ quan soạn thảo dự kiến tăng mức tiền xử phạt đối với hành vi không tổ chức nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy hoặc nghiệm thu không đúng quy định, không đúng thiết kế đã được thẩm định.
Đồng thời, bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả như: buộc dừng thi công, khai thác, sử dụng công trình, phương tiện giao thông để loại bỏ nguy cơ mất an toàn; buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho người và tài sản; buộc thi công, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện theo đúng thiết kế đã được thẩm định và tổ chức nghiệm thu theo quy định.
Bộ trưởng cũng cho biết sẽ bổ sung các biện pháp cưỡng chế, ngăn chặn trong trường hợp không thi hành biện pháp khắc phục hậu quả, gồm yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước, Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số; niêm phong công trình, cơ sở hoặc bộ phận công trình; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện giao thông.
Về việc bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, Bộ trưởng khẳng định, tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện công tác kiểm tra, quản lý, xử lý vi phạm trong quá trình sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Để đảm bảo phục vụ công tác quản lý truy xuất, hậu kiểm, xử lý vi phạm đối phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, dự thảo Luật đã quy định việc kê khai thông tin đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trước khi lưu thông trên thị trường và giao Chính phủ quy định chi tiết. “Đây là nội dung quan trọng để thực hiện công tác hậu kiểm, quản lý, truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm sau này”, Bộ trưởng nói.
