Doanh nghiệp chào bán cổ phiếu không phải đăng báo 3 số liên tiếp

Hiện nay, doanh nghiệp chào bán cổ phiếu ra công chúng phải đăng thông báo trên báo điện tử, báo in trong 3 số liên tiếp. Hình ảnh có sự hỗ trợ của AI

Bớt giấy tờ ở khâu đăng ký chào bán

Theo dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, tổ chức phát hành sẽ công bố Bản thông báo phát hành trên website của mình, website của sở giao dịch nơi cổ phiếu dự kiến niêm yết và ít nhất một báo điện tử. Thời hạn vẫn là 7 ngày làm việc kể từ khi giấy chứng nhận đăng ký chào bán có hiệu lực.

Trong khi đó, Luật hiện hành yêu cầu doanh nghiệp đăng thông báo trên một tờ báo điện tử hoặc báo in, liên tục 3 số. Bỏ yêu cầu này, doanh nghiệp đỡ được một khoản chi phí, còn nhà đầu tư vẫn tìm thấy thông tin ở những nơi họ hay theo dõi.

Đây là một trong nhiều thủ tục được cắt giảm trong dự án Luật mà Chính phủ trình Quốc hội chiều 17/10, tại kỳ họp thứ 2. Ngoài khâu công bố thông tin, doanh nghiệp còn được gỡ vướng ngay từ bước chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Hiện nay, doanh nghiệp muốn IPO phải bán được ít nhất 15% số cổ phiếu có quyền biểu quyết cho tối thiểu 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn. Nếu vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng, tỷ lệ này là 10%. Dự thảo bãi bỏ điểm d khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán 2019, đưa yêu cầu này ra khỏi nhóm điều kiện chào bán.

Dù vậy, doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm tính đại chúng. Chỉ có điều, yêu cầu này được xét sau khi phân phối xong, chứ không phải cam kết ngay từ lúc nộp hồ sơ. Hết thời hạn phân phối mà số nhà đầu tư hoặc tỷ lệ nắm giữ không đạt mức tối thiểu, đợt IPO sẽ bị hủy.

Công ty đại chúng muốn chào bán thêm cổ phiếu cũng không phải nộp báo cáo sử dụng vốn của đợt chào bán trước. Hồ sơ chào bán trái phiếu chuyển đổi ra công chúng được sửa theo cho thống nhất.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng những nội dung này không cần kiểm tra trước như hiện nay. Cơ quan quản lý sẽ hậu kiểm, dựa trên thông tin mà tổ chức phát hành phải công bố sau đợt chào bán.

Trong hồ sơ chào bán ra công chúng, đăng ký công ty đại chúng và đăng ký lưu ký, cụm từ “Giấy đăng ký”, “Giấy đề nghị” được đổi thành “Văn bản đăng ký”. Nghe như chỉ sửa câu chữ, nhưng mục đích là để doanh nghiệp làm thủ tục trực tuyến thuận tiện hơn và cơ quan quản lý khai thác được dữ liệu.

Yêu cầu về báo cáo kiểm toán cũng được nới. Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết trước đây hồ sơ chào bán phải có ý kiến kiểm toán chấp nhận toàn phần. Nay, báo cáo có ý kiến ngoại trừ vẫn được chấp nhận, miễn khoản ngoại trừ không ảnh hưởng đến tiêu chuẩn chào bán và được đơn vị kiểm toán xác nhận. Việc xác nhận do tổ chức chào bán thỏa thuận với kiểm toán độc lập qua hợp đồng dịch vụ.

Thuận lợi hơn nhưng không hạ chuẩn

Giải trình trước Quốc hội sáng 28/10, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, muốn tăng trưởng 2 con số, nền kinh tế cần huy động vốn khoảng 40% GDP. Thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng để huy động vốn trung và dài hạn.

Theo Bộ trưởng, cải cách thủ tục là yêu cầu xuyên suốt để thị trường phát triển, nhưng điều đó không có nghĩa là hạ tiêu chuẩn. Mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư.

Thực tế, ngành Chứng khoán đã cắt giảm thủ tục từ trước khi sửa Luật. Riêng 6 tháng đầu năm nay, 31 thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa, chủ yếu là bớt hồ sơ, rút ngắn quy trình và chuyển sang làm trực tuyến.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Phú, thành viên HĐQT Công ty cổ phần Nông nghiệp BaF Việt Nam cho biết, thời gian xử lý hồ sơ phát hành cổ phiếu, trái phiếu giờ nhanh hơn trước nhiều. Doanh nghiệp có thể chia thành nhiều đợt huy động trong năm, rót vốn theo tiến độ từng dự án và bớt phải vay ngân hàng.

Theo các chuyên gia, bỏ điều kiện ở khâu đăng ký giúp IPO linh hoạt hơn, tốn ít chi phí hơn và tránh cảnh đợt chào bán bị hủy chỉ vì lý do kỹ thuật. Nhưng phát hành xong chưa chắc cổ phiếu đã có thanh khoản tốt. Cơ quan quản lý vẫn cần theo dõi cơ cấu sở hữu và thanh khoản sau IPO.

Tại phiên thảo luận tổ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên ủng hộ việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, song lưu ý tạo thuận lợi huy động vốn phải đi cùng bảo vệ nhà đầu tư.

Việc đánh giá tính đại chúng sau khi phân phối là hợp lý, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, nhưng rủi ro sẽ phát sinh nếu đợt chào bán bị hủy. Chẳng hạn, doanh nghiệp đã thu tiền đặt mua mà đến cuối đợt chỉ có 90 nhà đầu tư. Khi phải hoàn tiền, quá trình này có thể kéo dài, dễ dẫn đến sử dụng sai mục đích hoặc tranh chấp. Vì vậy, luật cần quy định rõ thời hạn công bố kết quả phân phối, trách nhiệm hoàn tiền của tổ chức phát hành, tổ chức phân phối, và tiền đặt mua phải được quản lý riêng.

Với quy định nới cho báo cáo kiểm toán có ý kiến ngoại trừ, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần phân biệt rõ hai chuyện. Một khoản ngoại trừ không làm doanh nghiệp mất điều kiện chào bán chưa chắc đã vô hại với nhà đầu tư. Nếu ngoại trừ rơi vào doanh thu, lợi nhuận, giá trị tài sản hay khả năng hoạt động liên tục, đó lại chính là những con số người mua cổ phiếu dựa vào để ra quyết định. Ông Diên đề nghị luật đưa ra tiêu chí cụ thể để đánh giá mức độ ảnh hưởng của khoản ngoại trừ, đồng thời làm rõ trách nhiệm giải trình, công bố thông tin của doanh nghiệp và trách nhiệm xác nhận của đơn vị kiểm toán.

Tiếp thu các góp ý, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt với cơ quan thẩm tra, giải trình đầy đủ từng ý kiến của đại biểu để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội thông qua. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.