Liên kết vùng, đầu tư đồng bộ hạ tầng để tạo động lực tăng trưởng

Đại biểu Tạ Thị Yên (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên) nhấn mạnh yêu cầu phát huy lợi thế của từng vùng, tăng cường liên kết vùng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Ảnh: VPQH

Phát huy lợi thế từng vùng, tạo động lực phát triển kinh tế

Sáng ngày 31/10, tại phiên thảo luận ở hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, đại biểu Tạ Thị Yên (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên) cơ bản tán thành với Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Đại biểu đồng tình với ý kiến của các đại biểu đã phát biểu trước đó về yêu cầu phát huy lợi thế của từng vùng, tăng cường liên kết vùng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các Bộ, ngành, địa phương, đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng, trong điều kiện còn nhiều khó khăn, kinh tế nước ta vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, tạo cơ sở để phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027.

Từ góc độ vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đại biểu đề nghị quan tâm 3 vấn đề trong quá trình triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị và thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Trước hết, cần nhìn nhận đầy đủ hơn những đóng góp của vùng Trung du và miền núi phía Bắc đối với sự phát triển chung của đất nước.

Theo đại biểu, đây là vùng có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, có diện tích rừng lớn và nhiều lưu vực sông quan trọng. Rừng đầu nguồn góp phần điều tiết dòng chảy, hạn chế xói mòn, sạt lở, bảo đảm nguồn nước cho sản xuất, sinh hoạt và hoạt động của các công trình thủy điện.

Những đóng góp này có ý nghĩa rất lớn đối với cả nước, song không phải lúc nào cũng thể hiện đầy đủ qua các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế của từng địa phương. Trong khi đó, người dân miền núi, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, trực tiếp tham gia bảo vệ nhiều diện tích rừng trong điều kiện đời sống còn không ít khó khăn.

Đại biểu cho rằng, khi xác định chính sách phát triển vùng, cần quan tâm thỏa đáng đến những đóng góp này, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia bảo vệ rừng có thêm sinh kế, thu nhập.

Đánh giá chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã phát huy tác dụng tích cực, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo triển khai hiệu quả các chính sách này; đánh giá mức độ hưởng lợi thực tế của cộng đồng dân cư và người trực tiếp bảo vệ rừng, bảo đảm việc quản lý, sử dụng nguồn thu công khai, minh bạch, đúng quy định.

Cùng với đó, cần tiếp tục triển khai các quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, tạo thêm cơ sở huy động nguồn lực cho bảo vệ, phát triển rừng.

“Đây là việc làm hết sức thiết thực, vừa góp phần cải thiện đời sống người dân miền núi, vừa bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái cho cả nước”, đại biểu nhấn mạnh.

Gắn đầu tư hạ tầng với nhu cầu sản xuất, thu hút doanh nghiệp

Vấn đề thứ hai được đại biểu Tạ Thị Yên đề cập là cần quan tâm đồng bộ hơn đến hạ tầng giao thông và các điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư vào vùng.

Những năm qua, Nhà nước đã quan tâm đầu tư nhiều công trình giao thông quan trọng. Nhiều địa phương có tiềm năng phát triển nông nghiệp hàng hóa vẫn khó thu hút doanh nghiệp đầu tư vào bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Nguyên nhân là chi phí vận chuyển còn cao, vùng nguyên liệu phân tán, thiếu cơ sở bảo quản, kho lạnh và dịch vụ logistics.

Đại biểu đồng tình với các ý kiến về tăng cường kết nối giao thông liên vùng, đồng thời nhấn mạnh đầu tư giao thông cần gắn với nhu cầu phát triển sản xuất và khả năng thu hút doanh nghiệp. Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục ưu tiên các công trình quan trọng đã có trong quy hoạch, nhất là những tuyến kết nối vùng nguyên liệu với cơ sở sơ chế, bảo quản, chế biến, cửa khẩu và thị trường tiêu thụ.

Cùng với đó, thực hiện hiệu quả chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, nhất là các dự án chế biến, bảo quản nông sản và dịch vụ logistics tại địa bàn miền núi.

Theo đại biểu, giải quyết tốt những khâu này sẽ góp phần phát huy lợi thế của vùng, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Về vấn đề tận dụng không gian phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo rà soát, điều chỉnh quy hoạch sau sắp xếp, bảo đảm thống nhất với quy hoạch vùng và Quy hoạch tổng thể quốc gia; lựa chọn các dự án thực sự cần thiết, có hiệu quả kết nối và phù hợp với nguồn lực.

Đối với vùng Trung du và miền núi phía Bắc, cần tiếp tục phát huy lợi thế về nông nghiệp đặc sản, kinh tế rừng, dược liệu, công nghiệp chế biến và du lịch gắn với cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc.

Đại biểu nhấn mạnh, quan trọng là tổ chức thực hiện tốt các chính sách đã có, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã liên kết với người sản xuất, giúp người dân được hưởng lợi từ quá trình phát triển.

Trong quá trình triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, đại biểu đề nghị tiếp tục quan tâm đến đặc thù, vai trò và lợi thế của từng vùng, lựa chọn những nhiệm vụ ưu tiên phù hợp.

Giao thông là huyết mạch của liên kết kinh tế vùng

Trước đó, tại phiên thảo luận chiều ngày 30/10, đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang) cũng đề cập yêu cầu khai thác không gian phát triển mới, liên kết kinh tế vùng và đầu tư hạ tầng kết nối.

Đại biểu trân trọng những nỗ lực của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt trong tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Theo đại biểu, Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển quốc gia theo tiềm năng, lợi thế và sự liên kết giữa các vùng, các địa phương. Vấn đề cần quan tâm là làm thế nào để chuyển những lợi thế đã xác định trong quy hoạch thành các hoạt động kinh tế liên kết, tạo thêm giá trị và cơ hội phát triển cho cả vùng.

Đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang) cũng đề cập yêu cầu khai thác không gian phát triển mới, liên kết kinh tế vùng và đầu tư hạ tầng kết nối. Ảnh: VPQH

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc có nguồn nguyên liệu nông, lâm nghiệp lớn, các khu công nghiệp chế biến và dịch vụ tại Thái Nguyên, Phú Thọ, hệ thống di sản lịch sử, văn hóa, cảnh quan thiên nhiên phong phú và nhiều cửa khẩu kết nối với thị trường Trung Quốc.

Những lợi thế này có khả năng hỗ trợ cho nhau, nhưng nếu từng địa phương khai thác riêng lẻ thì khó hình thành các chuỗi sản xuất, dịch vụ và thị trường đủ sức thu hút đầu tư.

Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc được điều chỉnh tại Quyết định số 610/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã xác định các hành lang kinh tế theo hướng Bắc - Nam và Đông - Tây.

Tuy nhiên, kết nối giao thông chưa đồng bộ, liên kết giữa các vùng nguyên liệu, chế biến và tiêu thụ còn hạn chế. Có nơi có nguyên liệu nhưng thiếu năng lực chế biến, có nơi có năng lực sản xuất nhưng chưa tiếp cận thuận lợi với thị trường.

“Vì vậy, theo tôi cần đi thêm một bước nữa là để xác định hành lang kinh tế trong quy hoạch, làm rõ những sản phẩm, ngành hàng, dịch vụ có thể liên kết, từng địa phương có thế mạnh ở khâu nào, doanh nghiệp và người dân tham gia, hưởng lợi ra sao. Từ nhu cầu phát triển thực tế đó mới xác định các kết nối hạ tầng cần ưu tiên”, đại biểu nêu ý kiến.

Đại biểu nhấn mạnh giao thông chính là huyết mạch của liên kết kinh tế vùng. Một tuyến cao tốc nếu chưa kết nối thuận lợi với vùng sản xuất, khu công nghiệp và cửa khẩu thì việc khai thác hiệu quả các hành lang sẽ bị hạn chế.

Từ thực tiễn này, đại biểu kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, địa phương lựa chọn những chuỗi liên kết kinh tế có lợi thế từ hành lang kinh tế; tăng cường kết nối thông tin về vùng nguyên liệu, năng lực chế biến, nhu cầu thị trường để doanh nghiệp, hợp tác xã hình thành quan hệ cung ứng ổn định.

Đồng thời, phát huy vai trò lan tỏa của các trung tâm công nghiệp, dịch vụ tại Thái Nguyên, Phú Thọ đến các địa bàn miền núi, biên giới. Hiệu quả liên kết cần được đánh giá qua khả năng tiêu thụ sản phẩm, thu hút đầu tư, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Về hạ tầng, đại biểu đề nghị ưu tiên hoàn thiện đồng bộ giao thông phục vụ các hành lang kinh tế; nâng cấp cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ lên 4 làn xe hoàn chỉnh, đầu tư đồng bộ cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đến Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, thúc đẩy nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư trục Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai.

Cùng với đó, cần quan tâm các tuyến kết nối từ vùng sản xuất, cơ sở chế biến đến cao tốc, đầu mối vận tải và cửa khẩu. Việc hình thành trung tâm logistics cần căn cứ vào nguồn hàng, nhu cầu vận tải và khả năng tham gia của doanh nghiệp.