 |
| Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến ngày 11/11/2026. |
Chuyến thăm nhằm củng cố và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, trong đó tập trung thúc đẩy hợp tác thực chất, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực trụ cột.
Bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh các lĩnh vực hợp tác truyền thống như chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại và đầu tư trên cơ sở tin cậy chính trị ngày càng cao, hai bên sẽ trao đổi các biện pháp nhằm mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực mới như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo và lao động.
Đây đều là những lĩnh vực Nhật Bản có thế mạnh, kinh nghiệm, Việt Nam có nhu cầu và còn nhiều dư địa hợp tác. Vì vậy, hai bên sẽ dành ưu tiên thúc đẩy các lĩnh vực này trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, hợp tác địa phương và giao lưu nhân dân tiếp tục là những điểm sáng nổi bật trong quan hệ hai nước. Hiện nay, Việt Nam và Nhật Bản có hơn 100 cặp địa phương thiết lập quan hệ hợp tác; riêng trong năm 2026, hai nước đã tổ chức 10 lễ hội quy mô lớn tại mỗi nước.
Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ thúc đẩy việc cụ thể hóa các thỏa thuận, cam kết đạt được giữa lãnh đạo cấp cao hai nước thành những chương trình, dự án hợp tác thiết thực trên các lĩnh vực. Qua đó, chuyến thăm sẽ đóng góp tích cực vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển của mỗi nước, cũng như vào hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Việt Nam và Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/9/1973. Qua hơn nửa thế kỷ, quan hệ song phương liên tục được vun đắp, phát triển qua nhiều dấu mốc quan trọng. Hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2009, nâng cấp lên Đối tác chiến lược sâu rộng năm 2014 và Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới ngày 27/11/2023.
Theo Bộ Ngoại giao, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển thực chất trên các kênh Đảng, Chính phủ, Quốc hội và giao lưu nhân dân; hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương được thúc đẩy. Tin cậy chính trị ngày càng được củng cố, hai bên tiếp tục chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược chung.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, dự kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ hội kiến Nhà vua, hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản, hội kiến Chủ tịch Thượng viện và Chủ tịch Hạ viện, phát biểu chính sách tại Quốc hội, thăm tỉnh Kanagawa và có các hoạt động đối ngoại quan trọng khác.
Về hợp tác kinh tế, Nhật Bản tiếp tục là đối tác hàng đầu của Việt Nam, là đối tác lớn nhất về hợp tác ODA và lao động, thứ ba về đầu tư, thứ tư về thương mại và du lịch. Tính đến tháng 7/2026, Nhật Bản có 5.800 dự án tại Việt Nam với mức đầu tư 80,4 tỷ USD, kim ngạch thương mại 8 tháng đầu năm 2026 đạt 33,7 tỷ USD, tăng 27% so với năm 2025. Hợp tác trên các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo… đạt nhiều tiến triển.
Hợp tác về nguồn nhân lực, địa phương, giao lưu nhân dân mật thiết và hiệu quả, tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ song phương. Cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản có gần 700.000 người, trong đó tỷ lệ trí thức, lao động chất lượng cao ngày càng tăng, hiện đang có khoảng 7.000 kỹ sư IT Việt Nam tại Nhật Bản.
Thương mại hai chiều cũng duy trì đà tăng trưởng. Dẫn số liệu Hải quan Việt Nam, kim ngạch thương mại Việt Nam - Nhật Bản trong 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 44 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 23 tỷ USD, nhập khẩu đạt khoảng 21 tỷ USD.
Một số nhóm hàng công nghiệp ghi nhận mức tăng cao. Xuất khẩu điện thoại và linh kiện, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng đạt khoảng 2 tỷ USD, tăng lần lượt 57% và 66%. Ở chiều nhập khẩu, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 7,7 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác đạt 3,9 tỷ USD.
Cơ cấu trao đổi hàng hóa thể hiện tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế: Việt Nam cung cấp nhiều sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp và hàng tiêu dùng; Nhật Bản cung cấp thiết bị, công nghệ, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Sự gắn kết này tạo cơ sở để mở rộng hợp tác công nghiệp, phát triển nhà cung cấp và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp.
Đối với nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức, Việt Nam kỳ vọng Nhật Bản thúc đẩy ODA thế hệ mới với quy mô và hiệu quả cao hơn, thủ tục thuận lợi hơn. Các lĩnh vực ưu tiên gồm hạ tầng chiến lược, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Định hướng này mở ra triển vọng kết nối nguồn lực tài chính với các chương trình phát triển dài hạn. Hiệu quả hợp tác được thể hiện qua khả năng đưa dự án vào thực hiện, nâng cao chất lượng hạ tầng, hỗ trợ sản xuất và tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng.
Trong lĩnh vực thương mại, doanh nghiệp Nhật Bản ngày càng quan tâm tìm kiếm nhà cung cấp, đối tác gia công, nguyên liệu và sản phẩm tiêu dùng có chất lượng của Việt Nam.
Nhật Bản là thị trường có yêu cầu cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật và sự ổn định của nguồn cung. Vì vậy, cơ hội mở rộng thị phần gắn liền với việc nâng chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và duy trì uy tín. Chuyến thăm sắp tới được kỳ vọng tạo điều kiện để cơ quan quản lý và doanh nghiệp hai nước tăng cường đối thoại, xác định ưu tiên và tháo gỡ vướng mắc trong hợp tác đầu tư, thương mại.
Bên cạnh đó, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực đang trở thành những hướng hợp tác nổi bật. Hai nước đang triển khai hợp tác giữa 5 cặp trường đại học trong lĩnh vực bán dẫn, bao gồm nghiên cứu chung và đào tạo nghiên cứu sinh Việt Nam tại Nhật Bản. Nhân chuyến thăm, hai bên dự kiến công bố thêm 6 đề tài nghiên cứu chung. Nhật Bản đặt mục tiêu đào tạo tổng cộng 250 nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn thông qua các chương trình tiến sĩ tại Nhật Bản. Đây là những nội dung cụ thể góp phần kết nối nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu phát triển các ngành công nghiệp mới.
Cùng với kinh tế và công nghệ, giao lưu nhân dân tiếp tục tạo sức bền cho quan hệ song phương. Theo Bộ Ngoại giao, cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản hiện có gần 700.000 người, trong đó tỷ lệ trí thức và lao động chất lượng cao ngày càng tăng. Hợp tác nguồn nhân lực, địa phương và giao lưu nhân dân tiếp tục là điểm sáng, góp phần mở rộng hiểu biết và kết nối giữa hai xã hội.
Trên nền tảng hữu nghị và tin cậy được nhiều thế hệ lãnh đạo, nhân dân hai nước vun đắp, chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân được kỳ vọng tạo thêm động lực cho hợp tác toàn diện. Việc cụ thể hóa các định hướng chung bằng chương trình, dự án thiết thực sẽ góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển sâu sắc, hiệu quả, phục vụ lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.
