 |
| Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) cơ bản đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch. |
Ưu đãi cần rõ thời hạn, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư
Sáng ngày 7/11, Quốc hội thảo luận tại Tổ về dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Góp ý vào dự thảo, các đại biểu tập trung đề nghị hoàn thiện cơ chế ưu đãi đầu tư, hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp và kiểm soát rủi ro trong quá trình triển khai các chính sách thí điểm.
Đây là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước, môi trường cạnh tranh giữa các địa phương cũng như khả năng thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực du lịch.
Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) cơ bản đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Theo đại biểu, trong bối cảnh du lịch được xác định là ngành kinh tế quan trọng, có khả năng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực, việc thiết kế những cơ chế đủ mạnh để thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm mới và khai thác tốt hơn tiềm năng văn hóa, thiên nhiên, con người Việt Nam là cần thiết.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý dự thảo có nhiều cơ chế đặc thù, trong đó có chính sách ưu đãi đầu tư, chính sách mang tính thí điểm và những quy định có thể khác với pháp luật hiện hành. Vì vậy, cần làm rõ tính chất pháp lý và thời hạn áp dụng của từng chính sách, bảo đảm tính ổn định và khả năng dự đoán của môi trường đầu tư.
Theo dự thảo, Nghị quyết có thời hạn thực hiện 10 năm, từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2036. Trong khi đó, một số chính sách được quy định là thí điểm trong 5 năm, còn một số chính sách có thời gian hưởng ưu đãi kéo dài hơn thời gian thí điểm.
Đại biểu Nguyễn Phương Thủy cho rằng, cần phân biệt rõ chính sách đặc thù được áp dụng ổn định trong suốt thời hạn của Nghị quyết với chính sách thực sự mang tính thử nghiệm, chỉ áp dụng trong phạm vi và thời gian nhất định.
Đáng chú ý, tại Điều 6, dự thảo quy định một số ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó có thời gian miễn thuế và giảm thuế kéo dài nhiều năm. Đại biểu đề nghị làm rõ 5 năm là khoảng thời gian để dự án được lựa chọn tham gia cơ chế thí điểm hay là toàn bộ thời gian được hưởng ưu đãi.
Nếu dự án đã được chấp thuận trong thời gian thí điểm thì quyền hưởng ưu đãi của dự án được xử lý như thế nào khi thời gian thí điểm kết thúc cũng là vấn đề cần được quy định cụ thể.
Đại biểu nhấn mạnh: “Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà trực tiếp ảnh hưởng đến quyết định đầu tư”.
Từ đó, đại biểu Nguyễn Phương Thủy đề nghị quy định rõ nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư đã đáp ứng đầy đủ điều kiện, được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận và đang thực hiện dự án theo cơ chế ưu đãi.
Việc kết thúc thí điểm hoặc hết thời hạn Nghị quyết không nên mặc nhiên làm mất đi những quyền lợi hợp pháp đã được xác lập, trừ trường hợp nhà đầu tư vi phạm điều kiện hoặc pháp luật có quy định khác.
Một vấn đề khác được đại biểu lưu ý là sự giao thoa giữa chính sách phát triển du lịch và chính sách phát triển công nghiệp văn hóa. Theo đó, các loại hình như tổ hợp biểu diễn văn hóa, trung tâm tổ chức sự kiện, công viên chủ đề, khu vui chơi giải trí, du lịch văn hóa và dịch vụ sáng tạo có thể đồng thời thuộc phạm vi điều chỉnh của cả hai lĩnh vực.
Nếu không rà soát đồng bộ, có thể hình thành hai hệ thống chính sách cùng điều chỉnh một loại hình hoạt động nhưng khác nhau về điều kiện, cơ quan quản lý, trình tự thủ tục và ưu đãi.
Đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi đối tượng, tiêu chí lựa chọn, cơ chế ưu đãi và trách nhiệm quản lý; đồng thời có nguyên tắc không hỗ trợ trùng lặp cho cùng một nội dung, cùng một khoản chi từ ngân sách nhà nước.
Hỗ trợ từ ngân sách phải có khung kiểm soát, tránh cạnh tranh chính sách
Cũng góp ý về dự thảo Nghị quyết, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) tập trung vào cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp từ ngân sách nhà nước địa phương cho doanh nghiệp và yêu cầu bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng.
Đại biểu đánh giá cao tinh thần kiến tạo, linh hoạt của cơ quan soạn thảo khi đề xuất các giải pháp tài chính nhằm kích cầu du lịch, hỗ trợ doanh nghiệp vận tải hàng không mở đường bay mới và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).
Tuy nhiên, theo đại biểu, việc giao cho từng Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tự quy định mức hỗ trợ tài chính trực tiếp mà chưa có khung kiểm soát chung từ Trung ương có thể phát sinh 2 bất cập.
Thứ nhất, thiếu khung tiêu chí chung có thể dẫn đến cạnh tranh chính sách không lành mạnh giữa các địa phương, đồng thời làm phát sinh nguy cơ phân tán và lãng phí nguồn lực ngân sách nhà nước.
Thứ hai, việc sử dụng ngân sách địa phương để trợ cấp trực tiếp cho một số doanh nghiệp cụ thể nếu không có quy định công khai, minh bạch và mức trần hỗ trợ tối đa có thể tạo ra nguy cơ bất bình đẳng thương mại.
Để khắc phục những vấn đề này, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ ban hành khung tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc công khai, minh bạch và mức trần hỗ trợ tài chính tối đa, làm căn cứ để Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ.
 |
| Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) đề nghị bổ sung cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hoạt động thử nghiệm có kiểm soát. |
Theo đại biểu, quy định này sẽ giúp các địa phương áp dụng thống nhất, bảo đảm nguyên tắc bình đẳng trong cạnh tranh và phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước.
Bên cạnh chính sách hỗ trợ tài chính, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cũng đề nghị bổ sung cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hoạt động thử nghiệm có kiểm soát.
Đại biểu đánh giá việc xây dựng cơ chế thử nghiệm đối với các mô hình kinh doanh du lịch 24/7 và áp dụng thủ tục hành chính rút gọn là cần thiết, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch hiện đại. Tuy nhiên, các hoạt động kinh doanh dịch vụ 24/7 hoặc sản phẩm công nghệ mới trong giai đoạn thử nghiệm luôn tiềm ẩn những rủi ro phát sinh ngoài dự báo.
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà lưu ý: “Việc chấp nhận rủi ro kinh doanh không đồng nghĩa với việc bỏ ngỏ cơ chế bảo vệ an toàn về tính mạng, sức khỏe, tài sản của du khách theo quy định của Hiến pháp và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”.
Đại biểu đề nghị bổ sung một điểm mới vào khoản 2 Điều 9, theo hướng bắt buộc đề án thử nghiệm phải có phương án bảo hiểm rủi ro hoặc ký quỹ tài chính cam kết bồi thường thiệt hại cho du khách và các tổ chức, cá nhân chịu ảnh hưởng trong quá trình thử nghiệm.
Những kiến nghị trên cho thấy yêu cầu đặt ra khi thiết kế chính sách đặc thù phát triển du lịch không chỉ là tạo thêm ưu đãi và nguồn lực hỗ trợ, mà còn phải bảo đảm tính minh bạch, khả năng thực thi và cơ chế kiểm soát phù hợp. Qua đó, vừa khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, đổi mới mô hình kinh doanh, vừa bảo đảm sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước và bảo vệ quyền lợi của người dân, du khách.
