Rà soát toàn diện, tháo gỡ đến cùng các điểm nghẽn pháp luật cản trở phát triển

Gấp rút xử lý 396 văn bản quy phạm pháp luật trước ngày 1/3/2027.

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 522/TB-VPCP ngày 12/10/2026 về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại cuộc họp về tình hình, tiến độ thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Không chỉ kiểm đếm văn bản mà phải nhận diện điểm nghẽn pháp lý

Phó Thủ tướng chỉ rõ, kết quả rà soát thời gian qua chủ yếu tập trung vào thống kê, kiểm đếm, xác định số lượng văn bản có mâu thuẫn, bất cập trong từng văn bản và tại từng bộ, ngành, địa phương, chưa làm rõ được những điểm nghẽn pháp lý có tính hệ thống, liên ngành đang cản trở sự phát triển, ảnh hưởng đến việc khơi thông nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Việc phối hợp, xác định trách nhiệm và đề xuất phương án xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ sự giao thoa của nhiều lĩnh vực pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu đồng bộ. Thực tế cho thấy, có những quy định riêng lẻ không mâu thuẫn nhưng khi áp dụng đồng thời lại gây ách tắc cho các hoạt động kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, kết quả rà soát của một số bộ, ngành, địa phương chưa phân tích sâu nguyên nhân, tác động từ thực tiễn và chưa đề xuất cụ thể phương án, lộ trình xử lý. Một số chủ trương, định hướng lớn của Đảng chưa được rà soát, đánh giá đầy đủ về mức độ thể chế hóa. Việc tham vấn người dân, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và đối chiếu với thực tiễn tổ chức thi hành pháp luật còn chưa thực chất; công tác đánh giá tác động của chính sách, quy định hiện hành chưa toàn diện.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiêm túc rút kinh nghiệm đối với việc một số lãnh đạo bộ, cơ quan là thành viên Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không tham dự họp, cử cán bộ dự thay không đúng thành phần và chưa được sự đồng ý của người chủ trì, không đúng Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo.

Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế, xây dựng pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm và trách nhiệm của người đứng đầu, Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ trưởng, trưởng ngành, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND cấp tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước Bộ Chính trị, Chính phủ và cấp có thẩm quyền nếu sau tổng rà soát vẫn để sót những vướng mắc, điểm nghẽn pháp lý đã tồn tại, có đủ cơ sở nhận diện nhưng không chủ động phát hiện, kiến nghị xử lý.

Phó Thủ tướng khẳng định, mục tiêu quan trọng nhất của đợt tổng rà soát không chỉ là kiểm đếm số lượng văn bản cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ, mà phải xác định rõ ràng, cụ thể những điểm nghẽn của hệ thống pháp luật đang cản trở sự phát triển và phương án xử lý từng điểm nghẽn.

Qua đó, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực, tạo môi trường pháp lý thông thoáng, đồng bộ, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Ưu tiên tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh

Để bảo đảm mục tiêu tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương bám sát những yêu cầu trọng tâm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; Chủ tịch Quốc hội - Trưởng Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL và Thủ tướng Chính phủ, được nêu tại Thông báo số 07-TB/BCĐTW ngày 6/10/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thi hành pháp luật.

Trên cơ sở kết quả rà soát đã có, các bộ, ngành, địa phương không chỉ tập trung xử lý những mâu thuẫn, chồng chéo lớn giữa các luật mà còn phải nhận diện, phân tích chuyên sâu các điểm nghẽn pháp lý có tính hệ thống, liên ngành, tác động lớn đến sự phát triển.

Việc rà soát không được giới hạn trong phạm vi pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của từng bộ, ngành, địa phương mà phải xem xét toàn diện các quy định có liên quan đang cản trở sự phát triển của ngành, lĩnh vực.

Đồng thời, chú trọng xác định những chủ trương, quy định của Đảng chưa được thể chế hóa đầy đủ, kịp thời; đánh giá sự cần thiết của các chính sách và tác động của chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ đối với hệ thống pháp luật.

Phó Thủ tướng yêu cầu ưu tiên rà soát, xử lý những điểm nghẽn cụ thể cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Các cơ quan cần tập trung rà soát những nhóm vấn đề Bộ Tư pháp đã bước đầu nhận diện, những vấn đề do Văn phòng Chính phủ đề xuất, đồng thời chủ động phát hiện các vướng mắc khác thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ để gửi Bộ Tư pháp tổng hợp.

Đối với từng vấn đề, phải phân tích rõ nguyên nhân, đề xuất đầy đủ phương án và lộ trình xử lý theo thẩm quyền, bảo đảm bám sát Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chương trình Lập pháp năm 2027 và các dự án luật đang trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Đặc biệt, cần cập nhật, đề xuất xử lý ngay những khó khăn, vướng mắc trong các dự án luật đã được đưa vào chương trình kỳ họp; đồng thời, bổ sung việc sửa đổi các luật chưa có trong Chương trình Lập pháp năm 2027, phấn đấu trong năm 2027 cơ bản xử lý các vướng mắc trong quy định pháp luật.

Một yêu cầu quan trọng khác là xử lý đồng bộ các vướng mắc có tính liên ngành, không để xảy ra tình trạng mỗi cơ quan giải quyết một công đoạn nhưng toàn bộ công việc vẫn bị ách tắc, chậm tiến độ.

Các bộ, ngành, địa phương phải chủ động phối hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ đến cùng các vướng mắc thuộc lĩnh vực liên quan; xác định rõ quy định bất cập, tác động, nguyên nhân và phương án xử lý, đồng thời đối chiếu với phản ánh của người dân, doanh nghiệp và thực tiễn thi hành.

Đối với những khoảng trống pháp lý hoặc vướng mắc xuất phát từ quy định pháp luật, phải khẩn trương đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới theo thẩm quyền. Với những bất cập bắt nguồn từ quá trình tổ chức thực thi, cần kịp thời chấn chỉnh, khắc phục.

Xử lý đồng bộ các vấn đề liên ngành, xác định rõ trách nhiệm từng cơ quan

Đối với các vấn đề có tính chất liên ngành, liên lĩnh vực, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan tổng hợp đầy đủ, đúng thời hạn các nội dung, quy định pháp luật có tính hệ thống, liên ngành và gửi Bộ Tư pháp trong ngày 12/10/2026.

Các cơ quan phải chủ động phối hợp, tham mưu phương án xử lý những nội dung thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước, phụ trách hoặc các VBQPPL do mình chủ trì xây dựng, tham mưu xây dựng; khẩn trương hoàn thiện kết quả tổng rà soát sau khi thống nhất nội dung, phương án xử lý, hoàn thành trước ngày 23/10/2026.

Bộ Tư pháp có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan tổng hợp những vấn đề pháp luật có tính hệ thống, liên ngành còn ý kiến khác nhau; phân loại, xác định cơ quan chủ trì xử lý trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm xây dựng văn bản.

Trong đó, cần đề xuất giao một cơ quan chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý từng vấn đề. Đối với những nội dung chưa thống nhất phương án, Bộ Tư pháp tổng hợp, xin ý kiến chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục theo dõi, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xử lý kịp thời khó khăn trong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo phục vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục chỉ đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng các tổ chức thành viên tổ chức tham vấn rộng rãi, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, hội viên và chuyên gia về những bất cập cụ thể trong hệ thống pháp luật.

Các ý kiến tham vấn, phản biện đối với kết quả tổng rà soát phải được tổng hợp, gửi cơ quan có liên quan nghiên cứu, hoàn thiện kết quả chính thức.

Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ có trách nhiệm bổ sung các đề xuất, kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật từ thực tiễn kiểm toán, thanh tra, gửi Bộ Tư pháp và cơ quan có thẩm quyền trước ngày 15/10/2026.

Các cơ quan báo chí ở Trung ương và địa phương, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu tăng cường truyền thông về vai trò, ý nghĩa và kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, góp phần tạo quyết tâm chính trị cao trong triển khai nhiệm vụ.