 |
| Việt Nam được nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ lên BBB-, triển vọng “Ổn định”. Ảnh: AI |
Ngày 8/10/2026, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information, Inc. (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+, triển vọng “Tích cực” lên BBB-, triển vọng “Ổn định”. Đây là lần đầu tiên Việt Nam được một tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế đưa vào nhóm xếp hạng đầu tư (Investment Grade).
Theo Bộ Tài chính, R&I đánh giá tích cực nền tảng tăng trưởng kinh tế, triển vọng cải cách cơ cấu, dư địa tài khóa và khả năng chống chịu của Việt Nam trước những cú sốc bên ngoài.
Quyết định này được đưa ra hơn 5 tháng sau khi Moody’s nâng triển vọng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam từ “Ổn định” lên “Tích cực”, đồng thời giữ nguyên xếp hạng Ba2 vào ngày 4/5/2026. Theo Moody’s, việc điều chỉnh triển vọng phản ánh những chuyển biến về chất lượng thể chế, quản trị và khả năng cải thiện hồ sơ tín nhiệm trong trung hạn.
Tác động đáng chú ý của việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia là khả năng cải thiện điều kiện huy động vốn quốc tế. Khi mức tín nhiệm tăng, phần bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu có thể thu hẹp, tạo cơ hội giảm chi phí vay vốn và tiếp cận các nguồn tài chính dài hạn.
Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam cần nguồn lực lớn cho phát triển hạ tầng, năng lượng, công nghệ và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Ngày 2/10/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Quyết định số 1919/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung Đề án Cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia tới năm 2030. Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân khoảng 40% GDP, trong đó đầu tư công chiếm 20-22%.
Cùng với mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ xác định nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư nhằm giảm chi phí huy động vốn và rủi ro tín dụng quốc gia. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đạt xếp hạng từ Baa3 đối với Moody’s hoặc BBB- đối với S&P và Fitch trở lên.
Về chính sách tài khóa, Chính phủ yêu cầu điều hành chủ động, linh hoạt nhưng thận trọng; tập trung nguồn lực vào các dự án quan trọng quốc gia, có khả năng tạo động lực tăng trưởng dài hạn. Đồng thời, kiểm soát bội chi ngân sách bình quân giai đoạn 2026-2030 khoảng 5% GDP, nợ công không quá 60% GDP và nợ Chính phủ không quá 50% GDP.
Theo R&I, tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam tương đối thấp, tạo dư địa tăng chi đầu tư phát triển. Dù bội chi và nợ công có thể gia tăng, tổ chức này chưa nhận thấy những lo ngại đáng kể về tính bền vững nợ khi đầu tư công được kỳ vọng hỗ trợ tăng trưởng và chi thường xuyên tiếp tục được kiểm soát.
Trên thị trường trái phiếu quốc tế, mức BBB- theo đánh giá của R&I có thể giúp Việt Nam mở rộng khả năng tiếp cận những nhà đầu tư ưu tiên tài sản có chất lượng tín dụng cao. Chính phủ và doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt cũng có thêm lợi thế khi đàm phán điều kiện huy động vốn.
Đối với thị trường chứng khoán, tín nhiệm quốc gia được cải thiện có thể hỗ trợ niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn.
Trong lĩnh vực ngân hàng, việc nâng hạng diễn ra khi nhiều tổ chức tín dụng Việt Nam đang đẩy mạnh huy động vốn quốc tế.
Mới đây, HDBank huy động khoản vay hợp vốn quốc tế trị giá 721 triệu USD, với sự tham gia thu xếp của Standard Chartered và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), cao hơn khoảng 60% so với kế hoạch ban đầu. Trước đó, ngân hàng này đã huy động 270 triệu USD vốn xanh và 380 triệu USD vốn tài chính bền vững từ các định chế quốc tế, trong đó có IFC, ADB và JICA.
Cuối tháng 6/2026, VPBank ký khoản vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá 1,44 tỷ USD với 15 định chế tài chính quốc tế. MB hoàn tất huy động 550 triệu USD vốn vay nước ngoài trong nửa đầu năm, còn VIB thực hiện khoản vay hợp vốn kỳ hạn 3 năm trị giá 285 triệu USD... Ngoài ra, nhiều ngân hàng khác cũng đang lên kế hoạch huy động vốn nước ngoài như VIB, SHB, ACB, SeABank, VietABank, Nam A Bank...
Những giao dịch này cho thấy nguồn vốn quốc tế đang trở thành kênh huy động quan trọng, góp phần đa dạng hóa nguồn tài trợ trung và dài hạn trong bối cảnh nhu cầu tín dụng của nền kinh tế gia tăng.
Theo ông Phạm Phú Khôi, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, nhu cầu vốn trung và dài hạn trong giai đoạn tới rất lớn, vượt khả năng tự cân đối của ngân sách và nguồn tín dụng truyền thống. Thị trường trái phiếu có thể thu hút khoảng 10-20 tỷ USD vốn quốc tế nếu các điều kiện về tín nhiệm được cải thiện.
Bên cạnh những đánh giá tích cực, R&I lưu ý rủi ro từ tăng trưởng tín dụng, thanh khoản ngân hàng, cho vay bất động sản, mức độ an toàn vốn của hệ thống tài chính và dự trữ ngoại hối.
Những vấn đề này cũng là trọng tâm trong Quyết định số 1919/QĐ-TTg. Chính phủ yêu cầu củng cố an toàn hệ thống ngân hàng, hiện đại hóa quản trị theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế, bao gồm Basel III. Mục tiêu đến năm 2030 là tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu của các ngân hàng thương mại đạt 8,625%.
Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng thông tin về dự trữ ngoại hối, cán cân thanh toán; điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và kiểm soát các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Đáng chú ý, để nâng cao hiệu quả thực hiện Đề án, Quyết định số 1919/QĐ-TTg giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai, theo dõi và tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện vào năm 2030. Trường hợp cần thiết, Bộ Tài chính có trách nhiệm đề xuất Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh mục tiêu, nội dung Đề án cho phù hợp với tình hình thực tế.
Trong công tác xếp hạng tín nhiệm quốc gia, Bộ Tài chính tiếp tục là cơ quan đầu mối làm việc với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế; tiếp nhận, xử lý yêu cầu cung cấp thông tin, phối hợp giải đáp các vấn đề liên quan và tổng hợp kết quả đánh giá để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Tài chính cũng được giao tổ chức các hoạt động quảng bá tới nhà đầu tư, góp phần nâng cao mức độ nhận diện và sự hiểu biết của cộng đồng tài chính quốc tế về tình hình kinh tế, tài khóa và triển vọng phát triển của Việt Nam.
Vì thế, kết quả nâng hạng của R&I vừa mở thêm cơ hội huy động nguồn lực quốc tế, vừa đặt ra yêu cầu duy trì các nền tảng đã được ghi nhận. Hiệu quả sử dụng vốn, an toàn hệ thống tài chính, tính minh bạch của thông tin và chất lượng phối hợp chính sách sẽ là những yếu tố quan trọng để Việt Nam tiếp tục cải thiện tín nhiệm, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
