 |
| Đề xuất bộ tiêu chí 100 điểm đánh giá hiệu quả hoạt động hợp tác xã. |
14 tiêu chí, tối đa 100 điểm
Dự thảo Thông tư áp dụng đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tổ chức, hoạt động theo Luật Hợp tác xã số 17/2023/QH15 cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Nội dung hướng tới xây dựng cơ sở thống nhất để đánh giá hiệu quả hoạt động, đồng thời xác định các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động hiệu quả theo quy định.
Theo dự thảo Thông tư, việc đánh giá phải phản ánh đúng nguyên tắc tổ chức, quản lý, hoạt động của mô hình hợp tác xã. Các đơn vị tự chịu trách nhiệm về kết quả xếp loại. Riêng hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mới thành lập, hoạt động chưa đủ 12 tháng hoặc ngừng hoạt động trên 3 tháng trong năm sẽ chưa thực hiện đánh giá, xếp loại.
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là thiết kế hệ thống đánh giá gồm 3 nhóm với tổng cộng 14 tiêu chí. Trong đó, nhóm kinh tế chiếm tối đa 40 điểm; nhóm xã hội 30 điểm; nhóm quản trị 30 điểm. Cơ cấu này cho thấy hiệu quả hợp tác xã được xem xét trên nhiều phương diện, thay vì tập trung riêng vào kết quả tài chính.
Nhóm kinh tế gồm 5 tiêu chí: tổng cộng nguồn vốn; quỹ chung không chia; lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp; doanh thu của giao dịch nội bộ; đóng góp vào ngân sách nhà nước. Mỗi tiêu chí có mức tối đa 8 điểm, đưa tổng số điểm của nhóm này lên 40 điểm.
 |
| Thiết kế có sự hỗ trợ của AI. |
Cách chấm điểm được thiết kế gắn khá rõ với mức cải thiện qua từng năm. Chẳng hạn, tổng cộng nguồn vốn tăng từ 10% trở lên so với năm trước được chấm từ 5 - 8 điểm; tăng từ 0% đến dưới 10% được 1 - 4 điểm; trường hợp nguồn vốn giảm được 0 điểm.
Lợi nhuận cũng trở thành một thước đo quan trọng. Hợp tác xã có lợi nhuận tăng so với năm trước được chấm từ 5 - 8 điểm. Trường hợp có lợi nhuận nhưng bằng hoặc giảm so với năm trước, hoặc hòa vốn, được từ 2 - 4 điểm; thua lỗ nhận 0 điểm.
Ở nhóm xã hội, dự thảo dành tối đa 30 điểm cho 5 tiêu chí gồm tổng số thành viên; số lao động thường xuyên; hoạt động nâng cao năng lực cho thành viên, người lao động; chính sách ưu đãi dành cho thành viên khi sử dụng dịch vụ; mức độ tham gia hoạt động cộng đồng.
Đáng chú ý, việc phát triển thành viên, tạo việc làm cũng được lượng hóa. Tổng số thành viên tăng từ 5% hoặc từ 10 thành viên trở lên so với năm trước có thể được chấm 4 - 6 điểm. Tương tự, số lao động thường xuyên tăng từ 5% hoặc từ 10 lao động trở lên cũng được chấm 4 - 6 điểm.
Dự thảo Thông tư còn đưa hoạt động đào tạo, bồi dưỡng thành viên, người lao động vào hệ thống đánh giá. Hợp tác xã tổ chức hoặc cử từ 10% tổng số thành viên, người lao động, hoặc từ 10 người trở lên tham gia tập huấn, bồi dưỡng có thể nhận từ 4 - 6 điểm. Chính sách ưu đãi dành riêng cho thành viên cũng được tính điểm.
Chuyển đổi số trở thành tiêu chí xếp loại hợp tác xã
Một điểm mới đáng chú ý nằm ở nhóm quản trị với tổng điểm tối đa 30. Bốn tiêu chí được đưa ra gồm: tuân thủ pháp luật; trình độ cán bộ quản lý, điều hành; chuyển đổi số; liên kết sản xuất. Trong đó, chuyển đổi số và liên kết sản xuất cùng có mức tối đa 7 điểm.
Theo thang điểm dự kiến, hợp tác xã ứng dụng từ 3 công nghệ số trở lên trong sản xuất, kinh doanh, quản trị như phần mềm kế toán, truy xuất nguồn gốc, tiếp thị, bán hàng trực tuyến... được chấm từ 4 - 7 điểm. Ứng dụng từ 1 - 2 công nghệ số được từ 1 - 3 điểm; chưa ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số nhận 0 điểm.
Liên kết sản xuất cũng được lượng hóa dựa trên tỷ trọng sản phẩm, dịch vụ có hợp đồng tiêu thụ. Trường hợp ký kết, thực hiện hợp đồng tiêu thụ từ 30% tổng sản lượng sản phẩm, dịch vụ chính trở lên trong năm được chấm 4 - 7 điểm; mức từ 10% đến dưới 30% được chấm 1 - 3 điểm.
| Theo dự thảo Thông tư, hợp tác xã đạt từ 80 - 100 điểm được xếp loại tốt, với điều kiện tiêu chí lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp phải đạt từ 2 điểm trở lên. Mức khá áp dụng cho tổng điểm từ 65 đến dưới 80 điểm; hoặc đạt 80 - 100 điểm song tiêu chí lợi nhuận dưới 2 điểm. Từ 50 đến dưới 65 điểm được xếp trung bình, dưới 50 điểm xếp yếu. |
Với tiêu chí tuân thủ pháp luật, dự thảo Thông tư dành tối đa 8 điểm, xem xét việc chấp hành quy định trong tổ chức, hoạt động; thành lập, đăng ký hợp tác xã cùng các quy định pháp luật khác. Các vi phạm chưa có biện pháp khắc phục sẽ bị trừ điểm theo từng nội dung và giới hạn điểm trừ được quy định cụ thể.
Việc đánh giá trước hết do chính hợp tác xã thực hiện. Hội đồng quản trị đối với mô hình quản trị đầy đủ hoặc Giám đốc đối với mô hình quản trị rút gọn căn cứ bộ tiêu chí để tự đánh giá. Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên kiểm tra, xác nhận kết quả trước khi thực hiện xếp loại.
Đối với hợp tác xã hoạt động ngoài lĩnh vực ngân hàng, điều kiện để được xác định hoạt động hiệu quả là đạt xếp loại khá trở lên. Liên hiệp hợp tác xã cũng áp dụng ngưỡng khá trở lên. Riêng hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng thực hiện xếp hạng theo pháp luật về các tổ chức tín dụng.
Kết quả xếp loại dự kiến được cập nhật thông qua Hệ thống thông tin quốc gia về hợp tác xã. Hằng năm, các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có trách nhiệm tự đánh giá hiệu quả hoạt động, chịu trách nhiệm về kết quả xếp loại; UBND cấp tỉnh tổ chức hướng dẫn, kiểm tra quá trình thực hiện.
