 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp. Ảnh: H.Dịu |
Ngày 9/10/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá họp đánh giá công tác quản lý, điều hành giá quý III và 9 tháng năm 2026, đồng thời thảo luận định hướng điều hành giá những tháng còn lại của năm 2026.
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, công tác điều hành giá 9 tháng đầu năm được triển khai trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất định từ xung đột địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ, thay đổi chính sách của các nền kinh tế lớn và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Giá năng lượng vẫn là một trong những yếu tố rủi ro lớn đối với mặt bằng giá toàn cầu.
Ở trong nước, thị trường hàng hóa chịu tác động từ nhu cầu tiêu dùng tăng cao dịp Tết Nguyên đán, biến động giá nhiên liệu và chi phí nguyên liệu đầu vào. Đặc biệt, từ tháng 3/2026, xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng tăng mạnh, hoạt động vận tải logistics gián đoạn, kéo theo chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa gia tăng.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi đầu cơ, thao túng giá.
Theo báo cáo về kết quả công tác quản lý, điều hành giá 9 tháng năm 2026, định hướng công tác điều hành giá 3 tháng cuối năm 2026 của Bộ Tài chính, diễn biến giá cả thị trường trong 9 tháng đầu năm có sự phân hóa rõ rệt giữa các quý. Sau khi tăng cao trong quý I, mặt bằng giá giảm trong quý II trước khi tăng trở lại trong quý III, chủ yếu do yếu tố mùa vụ, nhu cầu tiêu dùng và biến động giá nhiên liệu, nguyên liệu đầu vào.
Mặc dù chịu nhiều tác động từ bên ngoài, thị trường hàng hóa trong nước nhìn chung không xuất hiện biến động bất thường, nguồn cung cơ bản được bảo đảm. Các chính sách miễn, giảm thuế, phí, đặc biệt đối với xăng dầu, tiếp tục được triển khai nhằm hạn chế tác động của giá nhiên liệu đến chi phí sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Đối với xăng dầu, từ đầu năm đến kỳ điều hành ngày 24/9/2026, giá bán trong nước đã trải qua 47 lần điều chỉnh. Bộ Công Thương điều hành giá bám sát diễn biến thị trường thế giới, kết hợp các biện pháp bảo đảm nguồn cung, trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, đồng thời phối hợp với Bộ Tài chính triển khai các chính sách thuế nhằm hạn chế mức tăng giá trong nước.
Trong khi đó, giá bán lẻ điện bình quân tiếp tục được giữ ổn định từ đầu năm, sau lần điều chỉnh tăng 4,8% gần nhất vào ngày 10/5/2025.
Đáng chú ý, vật liệu xây dựng là một trong những nhóm hàng ghi nhận mức tăng giá tương đối lớn. Tháng 9/2026, so với cùng kỳ năm trước, giá thép tăng khoảng 9%, xi măng tăng 24%, cát xây dựng tăng 36%, đá xây dựng tăng 53% và nhựa đường tăng 43%.
Đối với dịch vụ vận tải, giá cước tiếp tục biến động theo giá nhiên liệu và chi phí đầu vào. Giá vận chuyển container quốc tế có sự khác biệt giữa các tuyến, trong đó các tuyến từ Việt Nam đi bờ Đông và bờ Tây châu Mỹ tăng cao, trong khi tuyến châu Âu giảm. Giá cước vận tải đường bộ tại nhiều địa phương được điều chỉnh tăng từ 3 - 40%.
Ở nhóm lương thực, nguồn cung trong nước dồi dào giúp hạn chế biến động giá. Giá gạo chịu áp lực giảm do giá xuất khẩu giảm, trong khi thịt lợn, gia cầm, trứng và thủy sản tăng nhẹ theo nhu cầu tiêu dùng phục hồi.
Đối với các mặt hàng do Nhà nước định giá, giá cả trong 9 tháng đầu năm cơ bản ổn định. Bộ Y tế đã phê duyệt giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh có tính chi phí quản lý cho 38 bệnh viện, với mức tăng khoảng 4%.
Trong lĩnh vực giáo dục, mức trần học phí năm học 2026 - 2027 đối với giáo dục đại học công lập tăng bình quân 12,7%, giáo dục nghề nghiệp công lập tăng bình quân 18% so với năm học trước. Theo tính toán, việc điều chỉnh này dự kiến làm CPI năm 2026 tăng khoảng 0,12 điểm phần trăm.
Bên cạnh các giải pháp quản lý giá hàng hóa, chính sách tiền tệ tiếp tục được điều hành chủ động, linh hoạt nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.
Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, người dân. Tỷ giá được điều hành linh hoạt, phối hợp các công cụ chính sách tiền tệ và can thiệp ngoại tệ khi cần thiết. Đến ngày 30/9/2026, tỷ giá giao dịch trên thị trường liên ngân hàng giảm 1,22% so với cuối năm 2025.
 |
| Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương báo cáo tại phiên họp. Ảnh: H.Dịu |
Bước sang quý IV/2026, Bộ Tài chính nhận định, mặt bằng giá trong nước tiếp tục chịu áp lực từ biến động giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu thế giới, rủi ro tỷ giá và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng do căng thẳng địa chính trị, thay đổi chính sách thương mại, thuế quan.
Trong nước, việc đẩy mạnh đầu tư công và nhu cầu xây dựng tăng cao có thể làm gia tăng nhu cầu đối với vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị và nguyên liệu đầu vào, trong khi nguồn cung khó tăng nhanh tương ứng.
Cùng với đó, hoạt động sản xuất, tiêu dùng thường tăng vào những tháng cuối năm có thể tạo áp lực cục bộ lên giá một số nhóm hàng hóa và dịch vụ. Yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng, mở rộng tín dụng, thực hiện lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục, cũng như tác động của thiên tai, dịch bệnh tiếp tục là những yếu tố cần theo dõi.
| Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, áp lực lạm phát cũng được hỗ trợ phần nào nhờ việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; miễn học phí, giảm giá sách giáo khoa và một số dịch vụ; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào và khả năng phục hồi sản xuất sau thiên tai. Bên cạnh đó, việc điều hành thận trọng các mặt hàng Nhà nước định giá, các dịch vụ công theo lộ trình thị trường cũng góp phần giảm áp lực lên mặt bằng giá. Cùng với đó, Chính phủ kiên định chủ trương ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế cũng góp phần củng cố niềm tin, ổn định kỳ vọng lạm phát. |
Trên cơ sở cập nhật các yếu tố tác động, Bộ Tài chính đưa ra 2 kịch bản lạm phát năm 2026, tương ứng mức tăng CPI bình quân khoảng 4,5% và 4,8%.
Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5 - 5,0%. Các tổ chức quốc tế đưa ra khoảng dự báo rộng hơn, từ 4,2 - 5,5%.
Để kiểm soát lạm phát trong 3 tháng cuối năm, Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô khác, vừa ổn định mặt bằng giá, vừa tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước cần theo dõi sát diễn biến tỷ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế để chủ động hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu; điều tiết tăng trưởng tín dụng hợp lý, ưu tiên vốn cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống người dân.
Đối với các mặt hàng thiết yếu, Bộ Công Thương được kiến nghị theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, khí hóa lỏng, than và các loại năng lượng chủ chốt; bảo đảm nguồn cung, không để xảy ra tình trạng đứt gãy hoặc găm hàng chờ tăng giá.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần chủ động theo dõi cung - cầu lương thực, thực phẩm, vật tư nông nghiệp; khôi phục sản xuất sau thiên tai, phòng chống dịch bệnh và phối hợp điều hòa nguồn cung giữa các vùng.
Với nhóm vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng cần theo dõi sát giá vật liệu, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng; chỉ đạo địa phương cập nhật, công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng sát thực tế, đồng thời xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá.
Đặc biệt, trong lĩnh vực vận tải, báo cáo đề xuất tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá cước, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá cước tương ứng khi chi phí nhiên liệu giảm, xử lý các trường hợp chậm điều chỉnh hoặc lợi dụng biến động giá xăng dầu để tăng giá bất hợp lý.
Đối với dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế dự kiến chưa thực hiện điều chỉnh giá do thay đổi mức phụ cấp đặc thù và tiền lương cơ sở 2,53 triệu đồng trong 3 tháng cuối năm nhằm góp phần kiểm soát lạm phát.
Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương cần lựa chọn thời điểm và mức điều chỉnh phù hợp đối với những dịch vụ do Nhà nước quản lý, đánh giá kỹ tác động đến CPI trước khi thực hiện. Bộ Tài chính cũng đề xuất tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá; xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng thiên tai hoặc cao điểm lễ, Tết để tăng giá bất hợp lý.
Đối với các địa phương có CPI tăng cao hơn mức bình quân cả nước, cần phân tích cụ thể nguyên nhân biến động của từng nhóm hàng để triển khai biện pháp điều hành phù hợp. Đồng thời, chủ động xây dựng phương án bảo đảm cung ứng hàng hóa trong mùa mưa bão, thiên tai và đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng cuối năm.
Cùng với các biện pháp bảo đảm cung - cầu, việc cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch về diễn biến thị trường và chủ trương điều hành giá được xác định là giải pháp quan trọng nhằm ổn định tâm lý người dân, doanh nghiệp và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.
