Bình ổn giá vật tư nông nghiệp, mở rộng đầu ra để người dân yên tâm sản xuất

Nhà nước quản lý, điều tiết giá theo cơ chế thị trường phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Ảnh minh họa: AI

Sẵn sàng bình ổn khi giá biến động

Theo phản ánh của cử tri tỉnh Vĩnh Long, thời gian qua, giá nhiều mặt hàng nông sản như lúa, cam, dừa và một số nông sản khác ở mức thấp, thiếu ổn định, trong khi giá nhiều loại vật tư nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu, vật liệu xây dựng liên tục tăng, gây nhiều khó khăn cho sản xuất và đời sống người dân.

Từ thực tế này, cử tri đề nghị có chính sách bình ổn giữa đầu vào và đầu ra của sản xuất nông nghiệp, đồng thời hỗ trợ tìm đầu ra cho nông sản để người dân yên tâm sản xuất.

Cử tri tỉnh Hưng Yên kiến nghị, Chính phủ nghiên cứu cơ chế trợ giá tạm thời đối với các mặt hàng vật tư nông nghiệp thiết yếu trong những thời điểm giá cả biến động mạnh nhằm giảm bớt áp lực chi phí sản xuất cho người dân.

Trả lời các kiến nghị trên, trên cơ sở tổng hợp ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho biết việc quản lý, điều tiết giá đối với hàng hóa, dịch vụ nói chung, vật tư nông nghiệp được thực hiện theo quy định của Luật Giá số 16/2023/QH15 và các luật sửa đổi, bổ sung.

Theo đó, Nhà nước quản lý, điều tiết giá theo cơ chế thị trường phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, tôn trọng quyền tự định giá và cạnh tranh về giá của các tổ chức, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Trong thời gian qua, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều yếu tố như xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, nguyên liệu, chi phí vận tải quốc tế, tỷ giá và các yếu tố đầu vào sản xuất tạo áp lực lớn lên mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ trong nước, nhất là các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống.

Trước bối cảnh đó, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương chủ động triển khai nhiều giải pháp quản lý, điều hành giá, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Chính phủ cũng chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều chính sách tài khóa nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, góp phần giảm chi phí đầu vào, ổn định mặt bằng giá.

Trong đó có các chính sách miễn, giảm thuế đối với mặt hàng xăng dầu kết hợp sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu nhằm hạn chế mức tăng giá nhiên liệu; miễn, giảm thuế, phí, tiền thuê đất và một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ để giảm áp lực chi phí sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung hàng hóa, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá bất hợp lý.

Theo Bộ Tài chính, mặc dù giá năng lượng thế giới có nhiều biến động, thị trường hàng hóa trong nước vẫn cơ bản ổn định, nguồn cung được bảo đảm, góp phần hỗ trợ kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2026.

Đối với các mặt hàng vật tư nông nghiệp, Bộ Tài chính cho biết, Luật Giá và các văn bản hướng dẫn đã quy định nhiều mặt hàng thiết yếu thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá và Danh mục kê khai giá.

Cụ thể, xăng dầu thành phẩm, thóc tẻ, gạo tẻ, phân đạm, phân DAP, phân NPK, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, vắc xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm và thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục bình ổn giá và kê khai giá. Trong khi đó, thuốc thú y để tiêu độc, sát trùng, trị bệnh cho gia súc, gia cầm và thủy sản, xi măng, thép xây dựng cùng một số vật liệu xây dựng chủ yếu khác thuộc Danh mục kê khai giá.

Theo phân công quản lý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện tiếp nhận kê khai giá của các tổ chức kinh doanh theo thẩm quyền.

Theo quy định hiện hành, trong điều kiện thị trường vận hành bình thường, các tổ chức kinh doanh được quyền tự định giá theo cơ chế thị trường và thực hiện kê khai giá với cơ quan có thẩm quyền.

Tuy nhiên, khi mặt bằng giá của các mặt hàng thuộc diện bình ổn có biến động bất thường, tác động lớn đến sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân hoặc khi xảy ra tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ chủ trương bình ổn giá và tổ chức thực hiện các biện pháp bình ổn theo quy định của pháp luật.

Giảm chi phí đầu vào, mở rộng đầu ra cho nông sản

Bên cạnh các giải pháp điều hành giá, Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ cũng triển khai nhiều chính sách nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp và tạo điều kiện tiêu thụ nông sản.

Đối với kiến nghị của cử tri Hưng Yên về việc có chính sách trợ giá tạm thời đối với vật tư nông nghiệp thiết yếu trong những thời điểm “bão giá”, Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung mức thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng. Trong đó, thuế nhập khẩu đối với ngô và đậu nành - hai nguyên liệu chính phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi - được giảm về mức 0%, góp phần giảm chi phí đầu vào trong chăn nuôi.

Bên cạnh đó, Chính phủ đã ban hành Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 nhằm định hướng các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp phát triển sản xuất, chế biến theo nhu cầu thị trường, góp phần hỗ trợ người dân ổn định đời sống và yên tâm sản xuất.

Để tăng cường quản lý giá đối với vật tư nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành quy định về đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đối với hàng hóa thuộc Danh mục bình ổn giá và Danh mục kê khai giá; đồng thời hướng dẫn việc bình ổn giá, kê khai giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.

Các đơn vị chuyên môn được yêu cầu tiếp tục theo dõi, quản lý việc kê khai giá đối với nhiều mặt hàng như thóc tẻ, gạo tẻ, phân đạm, phân DAP, phân NPK, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, vắc xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, muối ăn và đường ăn.

Không chỉ tập trung bình ổn đầu vào, Bộ Tài chính cũng cho biết các bộ, ngành đang đồng thời triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ tiêu thụ nông sản theo kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đẩy mạnh đàm phán mở cửa thị trường đối với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường có yêu cầu cao; đồng thời ký kết nhiều nghị định thư, thỏa thuận song phương để mở rộng xuất khẩu chính ngạch đối với các sản phẩm như yến sào, mật ong, sầu riêng, chanh leo, khoai lang...

Song song với đó, các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP và RCEP tiếp tục được khai thác nhằm mở rộng thị trường, tận dụng ưu đãi thuế quan và đa dạng hóa đầu ra cho nông sản Việt Nam.