Điều hành linh hoạt giá xăng dầu trước biến động của thị trường thế giới

Nhiều chính sách thuế đối với xăng dầu đã được triển khai nhằm giảm áp lực chi phí. Ảnh minh họa: H.D

Điều hành giá bám sát diễn biến thị trường

Gửi kiến nghị sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, cử tri tỉnh Hưng Yên đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành có cơ chế điều hành giá linh hoạt hơn nữa, xem xét giảm thêm các loại thuế, phí trong cơ cấu giá xăng dầu khi thị trường thế giới biến động mạnh để ổn định thị trường, tâm lý và hỗ trợ sản xuất cho người dân.

Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Hưng Yên, trên cơ sở tổng hợp ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, theo Bộ Tài chính, xung đột tại khu vực Trung Đông đã ảnh hưởng đến hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, khiến giá năng lượng thế giới biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu có thời điểm bị gián đoạn. Giá dầu thô tăng đã tạo áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chi phí sản xuất và chi phí sinh hoạt trong nước.

Báo cáo Tổng quan thị trường giá cả 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Thống kê cũng cho thấy, trong nửa đầu năm 2026, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông từng đẩy giá dầu Brent lên khoảng 123 USD/thùng vào cuối tháng 3 trước khi giảm dần khi xung đột hạ nhiệt và hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz được khôi phục. Những biến động này làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến mặt bằng giá hàng hóa trên toàn cầu.

Trước diễn biến đó, Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, ngành và địa phương triển khai giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm nguồn cung cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Các doanh nghiệp được yêu cầu đa dạng hóa thị trường nhập khẩu nguyên liệu và xăng dầu thành phẩm.

Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công Thương và Bộ Tài chính có cơ chế điều hành giá cũng như chính sách giảm thuế đối với xăng dầu linh hoạt, kịp thời để góp phần hỗ trợ giảm giá bán xăng dầu trong nước, ổn định thị trường.

Về cơ chế điều hành, Bộ Công Thương là cơ quan chủ trì điều hành giá bán xăng dầu, việc trích lập và sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu; Bộ Tài chính phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ.

Trong bối cảnh giá dầu thô thế giới tăng cao, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026 và Nghị quyết số 55/NQ-CP ngày 19/3/2026. Theo đó, giá cơ sở được điều hành ngay khi một trong các mặt hàng xăng dầu có mức tăng từ 15% trở lên hoặc giảm từ 10% trở lên, nhằm điều chỉnh giá bán phù hợp với tình hình thực tế.

Với vai trò là cơ quan phối hợp điều hành giá, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27/3/2026 về chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 cho Bộ Công Thương để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Theo đó, Bộ Công Thương đã chủ động ban hành các quyết định về bình ổn giá xăng dầu, điều hành chỉ sử dụng Quỹ bình ổn giá để hỗ trợ giảm giá bán đối với mặt hàng xăng dầu khi giá xăng dầu tăng cao, góp phần bình ổn giá các mặt hàng quan trọng thiết yếu, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân.

Nguồn: Báo cáo đánh giá công tác thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tài chính - ngân sách, đầu tư 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Bộ Tài chính. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Tiếp tục kéo dài chính sách giảm thuế đối với xăng dầu

Bên cạnh công tác điều hành giá, Bộ Tài chính cho biết, nhiều chính sách thuế đối với xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu đã được triển khai nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân.

Cụ thể, Nghị định số 72/2026/NĐ-CP đã giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu xuống 0%. Sau đó, Nghị quyết số 25/2026/NQ-CP tiếp tục kéo dài thời gian áp dụng chính sách này đến hết ngày 30/6/2026 và bổ sung thêm một số nguyên liệu thuộc diện được giảm thuế nhập khẩu ưu đãi xuống 0%.

Đồng thời, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 19/2026/QH16 quy định giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu về 0 đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt về 0% và không tính thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu và nhiên liệu bay, áp dụng đến hết ngày 30/6/2026.

Trên cơ sở đánh giá diễn biến thị trường, tác động đến lạm phát và cân đối ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính tiếp tục trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-CP ngày 30/6/2026 kéo dài thời hạn áp dụng các chính sách về thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 30/9/2026.

Theo Bộ Tài chính, việc kéo dài các chính sách này nhằm tiếp tục hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp, góp phần ổn định nguồn cung xăng dầu và thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Bộ Tài chính cũng khẳng định, pháp luật hiện hành về phí và lệ phí không quy định khoản thu phí, lệ phí nào trong cơ cấu giá xăng dầu.

Diễn biến điều hành gần đây cũng cho thấy cơ chế điều hành giá tiếp tục được vận hành linh hoạt theo biến động của thị trường thế giới. Theo thông báo điều hành giá xăng dầu ngày 23/7/2026 của Bộ Công Thương, trong kỳ điều hành từ ngày 16/7 đến 22/7, giá thành phẩm xăng dầu thế giới tăng từ khoảng 9% đến hơn 10% so với kỳ trước.

Trước diễn biến này, liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính quyết định tiếp tục sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tạm ứng ngân sách nhà nước, với mức chi 1.000 đồng/lít đối với xăng sinh học, 1.500 đồng/lít đối với dầu diesel và 1.000 đồng/kg đối với dầu mazut; đồng thời không trích lập Quỹ đối với các mặt hàng này. Sau điều hành, giá bán lẻ tối đa của xăng E5RON92 là 20.888 đồng/lít, xăng RON95-III là 21.435 đồng/lít và dầu diesel là 25.768 đồng/lít.