 |
| Bộ Công Thương vừa tổ chức Hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung về kinh doanh xăng dầu. |
Nâng cao điều kiện kinh doanh, hoàn thiện mô hình tổ chức thị trường
Dự thảo hướng tới hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, xây dựng thị trường xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý, cắt giảm thủ tục hành chính và tăng cường chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Hội nghị có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, hiệp hội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), UBND và Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, cùng các thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh và thương nhân phân phối xăng dầu.
Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng Nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh xăng dầu, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo lập thị trường xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.
 |
| Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phát biểu tại Hội nghị. |
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung những quy định đã bộc lộ bất cập trong quá trình thực hiện, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường xăng dầu trong giai đoạn mới.
Một trong những nội dung trọng tâm của Dự thảo là sửa đổi điều kiện đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo hướng nâng cao năng lực, trách nhiệm và tính bền vững của doanh nghiệp tham gia thị trường.
Cụ thể, thương nhân đầu mối phải có ít nhất 36 tháng liên tục hoạt động dưới hình thức thương nhân phân phối xăng dầu nhằm bảo đảm đủ kinh nghiệm và năng lực hoạt động. Đồng thời, doanh nghiệp phải sở hữu kho tiếp nhận xăng dầu có tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m³ và sở hữu tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, thay vì được phép thuê như quy định trước đây.
Bên cạnh đó, Dự thảo bổ sung trách nhiệm thực hiện tổng nguồn xăng dầu tối thiểu không thấp hơn 100.000 m³ mỗi năm. Trường hợp trong hai năm liên tiếp không đạt mức này, thương nhân đầu mối sẽ bị thu hồi giấy phép.
Để tinh gọn hệ thống phân phối, Dự thảo cắt giảm tối đa các khâu trung gian, hướng tới hình thành chuỗi cung ứng thông suốt từ khâu tạo nguồn đến phân phối.
 |
| Tại Hội nghị, một số đại diện của các Thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh xăng dầu; Thương nhân phân phối xăng dầu phát biểu ý kiến góp ý hoàn thiện dự thảo. |
Theo đó, loại hình thương nhân bán lẻ xăng dầu (gồm đại lý bán lẻ xăng dầu và thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu) cùng thương nhân phân phối xăng dầu sẽ được sáp nhập thành một loại hình thống nhất với tên gọi thương nhân phân phối xăng dầu, phản ánh đầy đủ hoạt động phân phối gồm cả bán buôn và bán lẻ.
Đáng chú ý, thương nhân phân phối sẽ không còn phải xin giấy xác nhận đủ điều kiện do Bộ Công Thương cấp mà chuyển sang phương thức quản lý bằng hậu kiểm trên cơ sở báo cáo, đăng ký và kê khai của thương nhân, qua đó góp phần giảm gánh nặng thủ tục hành chính.
Theo Dự thảo, hệ thống phân phối mới sẽ vận hành trực tiếp từ khâu tạo nguồn gồm thương nhân sản xuất xăng dầu, thương nhân bao tiêu sản phẩm xăng dầu và thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tới thương nhân phân phối.
Đổi mới cơ chế điều hành giá, tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng
Một nội dung quan trọng khác của Dự thảo là đổi mới cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường, trao quyền chủ động cho doanh nghiệp đồng thời tăng cường trách nhiệm và sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.
Theo đó, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền tự quyết định và công bố giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình trên cơ sở công thức giá được quy định tại Nghị định.
Sau khi điều chỉnh giá, thương nhân có trách nhiệm kê khai giá và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.
Đối với khu vực vùng sâu, vùng xa, Dự thảo quy định giá bán lẻ của thương nhân phân phối không được vượt quá mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố tại cùng địa bàn nhằm bảo đảm an sinh xã hội.
 |
| Dự thảo sửa đổi điều kiện đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo hướng nâng cao năng lực, trách nhiệm và tính bền vững của doanh nghiệp tham gia thị trường. |
Bên cạnh đó, Nhà nước chỉ công bố một yếu tố hình thành giá là chi phí kinh doanh định mức để thương nhân áp dụng, góp phần ngăn chặn việc tăng giá bất hợp lý. Nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới, Dự thảo cũng quy định cụ thể về chuyển đổi số và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Theo đó, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối bắt buộc phải kết nối mạng với Bộ Công Thương để cung cấp dữ liệu về kho chứa, tồn kho, tổng nguồn, hệ thống phân phối và kê khai giá. Đây sẽ là cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi sát diễn biến cung cầu và thị trường.
Dự thảo đồng thời bổ sung trách nhiệm của thương nhân đầu mối trong việc bảo đảm quyền lợi của các thương nhân phân phối do mình cung cấp xăng dầu.
Bên cạnh các giải pháp về tổ chức thị trường và quản lý nhà nước, Dự thảo cũng bổ sung các quy định đặc thù nhằm tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Theo đó, thương nhân bao tiêu sản phẩm xăng dầu được thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu nguyên liệu và xuất khẩu, nhập khẩu xăng dầu để điều hòa nguồn cung khi được Bộ Công Thương chấp thuận.
Dự thảo cũng quy định nguyên tắc xác định các trường hợp biến động bất thường về giá để triển khai các biện pháp bình ổn giá khi xảy ra khủng hoảng; đồng thời tiếp tục duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu 20 ngày cung ứng đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu nhằm bảo đảm nguồn cung, hạn chế nguy cơ đứt gãy thị trường.
Trên cơ sở các ý kiến đóng góp tại Hội nghị, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu và tiếp thu để hoàn thiện Dự thảo Nghị định, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành theo quy định.
