Xăng sinh học E10: Bước chuyển trong lộ trình năng lượng xanh

Bộ Công Thương khẳng định quá trình chuyển đổi xăng sinh học E10 sẽ được thực hiện từng bước, có đánh giá kỹ lưỡng để bảo đảm nguồn cung, chất lượng nhiên liệu và quyền lợi của người dân.

Triển khai E10 phù hợp định hướng phát triển năng lượng quốc gia

Theo Bộ Công Thương, cuối năm 2025, Bộ đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc.

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, lộ trình này được triển khai trên cơ sở thực hiện các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển năng lượng xanh, giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong đó có Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; cùng nhiều quyết định của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến tăng trưởng xanh và chuyển đổi năng lượng. Đặc biệt, Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg đã quy định rõ lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.

Từ năm 2018, xăng E5RON92 đã được phân phối trên toàn quốc và cơ bản vận hành ổn định. Việc triển khai E10 được xem là bước tiếp theo trong tiến trình chuyển đổi năng lượng phù hợp xu thế quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững của Việt Nam.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: “Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính”.

Theo Bộ Công Thương, trong giai đoạn đầu, Việt Nam từng duy trì song song xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian thích nghi, doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống phân phối và kỹ thuật. Tuy nhiên, thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh.

Bộ Công Thương cho biết, ngay sau khi ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT, Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm việc chuyển đổi sang xăng E10 diễn ra ổn định, không gây xáo trộn thị trường. Hiện nay, công tác chuẩn bị đã được triển khai tương đối đầy đủ ở ba khâu gồm nguồn cung ethanol E100, năng lực phối trộn và hệ thống phân phối bán lẻ.

Theo tính toán của Bộ Công Thương, với mức tiêu thụ xăng khoảng 1 triệu m³/tháng, nhu cầu ethanol E100 cần khoảng 100.000 m³/tháng. Trong đó, nguồn sản xuất trong nước hiện đạt khoảng 25.000 m³/tháng, phần còn lại được nhập khẩu để bảo đảm đáp ứng nhu cầu phối trộn.

Về năng lực phối trộn, đến cuối tháng 5/2026, cả nước có 13 trong tổng số 26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống phối trộn xăng sinh học với tổng công suất trên 1 triệu m³/tháng, vượt nhu cầu tiêu thụ của thị trường.

Trong số này, đã có 3 doanh nghiệp được cấp phép phối trộn với công suất khoảng 890.000 m³/tháng; 10 doanh nghiệp khác đang hoàn thiện thủ tục cấp phép với công suất khoảng 297.600 m³/tháng. Ngoài ra, Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có khả năng phối trộn xăng E5 và E10 với công suất từ 70.000 - 90.000 m³/tháng từ tháng 6/2026 khi có yêu cầu.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, hệ thống phân phối xăng dầu hiện nay đã được đầu tư tương đối đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Do đó, việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95 sang E10 chủ yếu là điều chỉnh vận hành và nâng cấp kỹ thuật, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn.

Nhiều lợi ích về môi trường và an ninh năng lượng

Theo Bộ Công Thương, việc sử dụng xăng E10 mang lại nhiều lợi ích cả về môi trường, kinh tế và an ninh năng lượng. Trước hết, xăng sinh học giúp giảm phát thải khí CO₂, CO và một số chất gây ô nhiễm trong quá trình đốt cháy nhờ có thành phần ethanol sinh học. Đây được xem là một trong những giải pháp góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050.

Bên cạnh đó, tăng tỷ lệ sử dụng nhiên liệu sinh học còn giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia.

Ở góc độ kinh tế - xã hội, phát triển nhiên liệu sinh học sẽ thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, công nghiệp chế biến ethanol, tạo thêm việc làm và đầu ra cho một số sản phẩm nông nghiệp trong nước; đồng thời góp phần phục hồi các nhà máy sản xuất ethanol đã đầu tư trước đây.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương cho biết xăng E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam hiện nay. Thực tế, loại nhiên liệu này đang được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan hay Philippines.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, qua rà soát và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, phần lớn ô tô, xe máy hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Đồng thời, Việt Nam cũng đã có quá trình thử nghiệm và triển khai thực tế E10 tại một số doanh nghiệp lớn trước khi áp dụng trên diện rộng.

Đến nay, chưa ghi nhận kết luận kỹ thuật chính thức nào cho thấy xăng E5 hay E10 gây ảnh hưởng phổ biến đến động cơ phương tiện. Tuy nhiên, với một số phương tiện quá cũ hoặc ít được bảo dưỡng, Bộ Công Thương khuyến cáo người dân cần kiểm tra định kỳ hệ thống nhiên liệu và sử dụng nhiên liệu đúng khuyến nghị của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả vận hành.

Đáng chú ý, trong lộ trình mới, xăng E5RON92 vẫn sẽ tiếp tục được duy trì phân phối đến năm 2030 nhằm phục vụ các dòng phương tiện cũ chưa thực sự tương thích với E10.

Thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, tăng cường kiểm tra chất lượng nhiên liệu, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và đẩy mạnh truyền thông nhằm giúp người dân hiểu đúng về xăng sinh học. Đồng thời, Bộ cũng nghiên cứu cơ chế tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn đầu triển khai.

“Quan điểm xuyên suốt của Bộ Công Thương là quá trình triển khai nhiên liệu sinh học phải bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh, ổn định thị trường xăng dầu và quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay.