Hoàn thiện chính sách để xăng E10 phát triển bền vững

Xăng E10 - Nền tảng cho thị trường nhiên liệu sinh học phát triển bền vững.

Chính sách ổn định - động lực phát triển thị trường xăng sinh học E10

Chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học E10 được đánh giá là xu hướng tất yếu trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ các cam kết về giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi năng lượng và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, yếu tố quyết định thành công của chương trình không chỉ nằm ở việc đưa một loại nhiên liệu mới ra thị trường mà còn ở khả năng xây dựng một hệ sinh thái chính sách đủ ổn định, minh bạch và có tính dự báo để thị trường phát triển lâu dài.

Phát biểu tại tọa đàm “E10 - Nền tảng cho thị trường nhiên liệu sinh học phát triển bền vững” do báo Xây Dựng tổ chức, bà Trần Thị Bích Ngọc, Trưởng phòng Thuế Xuất nhập khẩu, Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) khẳng định, chuyển đổi sang xăng E10 là bước đi tất yếu nhằm hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng của Việt Nam. Theo bà, để quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả, chính sách phải bảo đảm đủ ổn định để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đồng thời đủ hấp dẫn để người tiêu dùng lựa chọn và doanh nghiệp cung ứng được sản phẩm chất lượng với mức giá cạnh tranh.

Ở góc độ cơ quan hoạch định chính sách tài chính, Bộ Tài chính cho rằng chính sách thuế không chỉ là công cụ điều tiết ngân sách mà còn là đòn bẩy thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế, trong đó có ngành nhiên liệu sinh học.

Theo bà Trần Thị Bích Ngọc, thời gian qua Bộ Tài chính đã tham mưu nhiều chính sách ưu đãi đối với xăng sinh học nhằm tạo lợi thế cạnh tranh so với xăng khoáng. Trong đó, thuế nhập khẩu ethanol đã được điều chỉnh giảm; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sinh học hiện thấp hơn so với xăng khoáng; đồng thời doanh nghiệp đầu tư sản xuất còn được hưởng các cơ chế hỗ trợ về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành. Những chính sách này góp phần giảm chi phí, khuyến khích đầu tư và tạo điều kiện để giá bán xăng E10 cạnh tranh hơn trên thị trường.

Đáng chú ý, đại diện Bộ Tài chính cũng cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu điều chỉnh chính sách thuế theo hướng tạo thuận lợi hơn cho việc phát triển nhiên liệu sinh học. Việc sửa đổi quy định về thuế bảo vệ môi trường đối với xăng sinh học theo tỷ lệ phối trộn ethanol được kỳ vọng sẽ tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách trong thực tiễn.

Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong đầu tư và phát triển thị trường

Cũng ở góc độ cơ quan quản lý, TS. Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho rằng phát triển thị trường nhiên liệu sinh học phải được đặt trong tổng thể xây dựng hệ sinh thái năng lượng xanh. Trong hệ sinh thái đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua việc hoàn thiện thể chế, duy trì lộ trình chính sách ổn định và tạo môi trường đầu tư minh bạch; còn doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong đổi mới công nghệ, đầu tư sản xuất và phát triển thị trường.

Theo TS. Đặng Tất Thành, để bảo đảm nguồn cung lâu dài, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất ethanol trong nước, từng bước tái khởi động các nhà máy hiện có, đầu tư thêm các cơ sở mới và phát triển vùng nguyên liệu theo hướng hiện đại. Song song với đó là đẩy mạnh nghiên cứu các công nghệ ethanol thế hệ mới, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đồng quan điểm, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho rằng điều doanh nghiệp cần nhất hiện nay không phải là các chính sách ngắn hạn mà là một môi trường đầu tư ổn định và có thể dự báo được. Chỉ khi doanh nghiệp nhìn thấy sự nhất quán của chính sách trong nhiều năm, họ mới sẵn sàng đầu tư mở rộng sản xuất, nâng cấp công nghệ và xây dựng chuỗi cung ứng quy mô lớn.

Theo ông Tuấn, bài học từ nhiều quốc gia phát triển ngành ethanol đều cho thấy chính sách luôn đi trước thị trường. Khi Nhà nước tạo được niềm tin cho nhà đầu tư thông qua các cơ chế ổn định, thị trường sẽ tự vận hành theo các quy luật cạnh tranh, thu hút nguồn lực xã hội thay vì phụ thuộc vào đầu tư công như trước đây. Ông cũng nhận định, ngành công nghiệp ethanol của Việt Nam đang đứng trước cơ hội hình thành một giai đoạn phát triển mới với sự tham gia ngày càng mạnh mẽ của khu vực tư nhân, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.