 |
| 10 tháng đầu năm, Hà Nội có 27.793 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 537.480 tỷ đồng. |
Chuyển đổi số gắn với nâng cao năng suất thực chất
Sức ép đổi mới đối với doanh nghiệp Hà Nội ngày càng rõ nét khi thị trường phục hồi chưa vững chắc, chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng. Theo báo cáo của UBND thành phố, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,92%, vượt mục tiêu kiểm soát 4,5%. Biến động giá nguyên vật liệu, năng lượng và vận tải đang ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. Mười tháng đầu năm, Hà Nội có 27.793 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 537.480 tỷ đồng, tăng 57% so với cùng kỳ. Có thêm 11.492 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 32%. Tuy nhiên, số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động lên tới 27.800 đơn vị, tăng 10%.
Chia sẻ tại hội thảo khoa học về Bài toán lớn số 21, do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội tổ chức mới đây, TS. Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội nhấn mạnh, năng suất lao động quyết định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời tác động trực tiếp đến chất lượng tăng trưởng Thủ đô.
Trên cơ sở đó, TS. Lê Xuân Rao đề xuất 6 nhóm chương trình trọng tâm, tập trung xây dựng nền tảng chuyển đổi số SME, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phát triển tự động hóa và sản xuất thông minh “Make in Hanoi”. Các chương trình còn hướng tới xây dựng dữ liệu đo lường năng suất, bảo đảm an ninh mạng, thí điểm và nhân rộng những mô hình ứng dụng công nghệ hiệu quả.
Cung cấp thêm góc nhìn từ cơ quan quản lý, PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, kinh tế số chiếm 16,69% GRDP Thủ đô trong 9 tháng năm 2026, đóng góp gần 22% tăng trưởng chung. Tuy nhiên, mức độ lan tỏa trong các ngành mới đạt 43,9%, còn cách khá xa mục tiêu tối thiểu 70%.
Dù thành phố đã hỗ trợ chuyển đổi số cho hơn 277.000 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề, gần 70% đối tượng có số liệu đầy đủ mới sử dụng từ 1 đến 3 nhóm nền tảng số. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, cần hình thành nền tảng kết nối nhu cầu doanh nghiệp với giải pháp công nghệ, đồng thời xây dựng bộ chỉ số đo lường năng suất và hiệu quả ứng dụng.
Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho rằng, chuyển đổi số cần bắt đầu từ những điểm nghẽn cụ thể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ đánh giá hiện trạng, chuẩn hóa quy trình, lựa chọn công nghệ phù hợp và đo lường hiệu quả trước, sau khi triển khai.
Ở góc độ tự động hóa, TS. Đỗ Mạnh Cường, Phó Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam đề xuất các công cụ đo lường hiệu suất thiết bị với chi phí phù hợp. Trong khi đó, ông Nguyễn Đoàn Kết, Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông nhấn mạnh yêu cầu kết hợp công nghệ, dữ liệu, con người và quản trị để nâng năng suất trên toàn chuỗi giá trị.
Khơi thông dòng vốn, nâng cao khả năng hấp thụ của doanh nghiệp
Song hành với chuyển đổi số, khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính tiếp tục là vấn đề đáng quan tâm. Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, dư nợ tín dụng trên địa bàn đến cuối tháng 10/2026 đạt khoảng 6.768 nghìn tỷ đồng, tăng 17,17% so với cuối năm 2025, thấp hơn mức tăng 22,76% cùng kỳ năm trước. Huy động vốn tăng 11,93%.
Các số liệu cho thấy tín dụng tiếp tục mở rộng, song khả năng chuyển nguồn vốn thành hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả vẫn cần được cải thiện. Khi sức mua chưa phục hồi vững chắc, chi phí gia tăng và dòng tiền thiếu ổn định, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc xây dựng phương án vay vốn khả thi, đáp ứng yêu cầu thẩm định của các tổ chức tín dụng.
Phân tích vấn đề này, TS. Mạc Quốc Anh cho rằng cần phân biệt nhu cầu vay vốn với khả năng sử dụng vốn hiệu quả và hoàn trả đúng hạn. Có doanh nghiệp cần bổ sung vốn lưu động nhưng đầu ra chưa ổn định, khách hàng thanh toán chậm. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp có đơn hàng khả thi vẫn khó tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản bảo đảm hoặc hồ sơ tài chính chưa đầy đủ.
Theo ông Mạc Quốc Anh, điểm nghẽn quan trọng nằm ở đầu ra, dòng tiền và chất lượng phương án kinh doanh. Doanh nghiệp cần nâng cao tính minh bạch tài chính, trong khi ngân hàng có thể tăng cường khai thác dữ liệu từ hợp đồng, hóa đơn điện tử, lịch sử giao dịch và dòng tiền qua tài khoản để đánh giá năng lực trả nợ, bảo đảm kiểm soát rủi ro.
Trước nhu cầu thực tế, nhiều ngân hàng đang mở rộng chương trình tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. TPBank triển khai gói tín dụng 3.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, kết hợp phương thức cấp tín dụng dựa trên xếp hạng khách hàng hoặc tài sản bảo đảm. Nền tảng TPBank Biz cũng hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký hạn mức, gửi hồ sơ và giải ngân trực tuyến.
Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank cho rằng, bên cạnh sự hỗ trợ của ngân hàng, doanh nghiệp cần chủ động minh bạch hoạt động sản xuất, kinh doanh và dòng tiền, xác định rõ nhu cầu sử dụng vốn. Sự phối hợp này giúp quá trình thẩm định thuận lợi hơn, đồng thời tạo cơ sở để ngân hàng lựa chọn phương án cấp tín dụng phù hợp với đặc điểm từng khách hàng.
Cùng hướng hỗ trợ, Agribank dành 70.000 tỷ đồng triển khai chương trình tín dụng ưu đãi, với lãi suất thấp hơn 1-2%/năm so với mức bình quân cùng kỳ hạn. Ngân hàng còn triển khai các chương trình ưu đãi theo đối tượng, lĩnh vực với tổng quy mô hơn 500.000 tỷ đồng. Các giải pháp hướng tới giảm chi phí vốn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động.
Theo ông Phạm Toàn Vượng, Tổng Giám đốc Agribank, ngân hàng chủ động tiếp cận doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi, nhất là các đơn vị thuộc lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng và chuỗi giá trị. Agribank cũng tăng cường thẩm định dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng, đầu ra và hiệu quả phương án, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ vay vốn.
Từ thực tiễn trên, chuyển đổi số và nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng có mối liên hệ chặt chẽ. Khi doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình, quản trị dựa trên dữ liệu và minh bạch dòng tiền, hiệu quả vận hành được cải thiện, đồng thời tạo thêm cơ sở phục vụ thẩm định tín dụng. Đây là hướng đi giúp doanh nghiệp sử dụng vốn hiệu quả hơn, giảm áp lực chi phí và nâng cao sức cạnh tranh.
Trong những tháng cuối năm, Hà Nội tiếp tục định hướng hỗ trợ doanh nghiệp phát triển thị trường, mở rộng đầu tư và tiếp cận vốn, tăng cường kết nối ngân hàng với doanh nghiệp theo từng dự án. Cùng với việc lựa chọn các nhiệm vụ khoa học, công nghệ có khả năng ứng dụng, những giải pháp này được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất về năng suất, năng lực tài chính và chất lượng tăng trưởng của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.
