 |
| Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027 và công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028 |
Đây là yêu cầu được Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh tại Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027 và công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028 vừa diễn ra mới đây với sự tham dự của đại diện các Bộ, ngành, địa phương, đơn vị chức năng thuộc Bộ Công Thương, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), cùng các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp năng lượng.
Bảo đảm đủ điện trong bối cảnh nhiều biến động
Theo báo cáo của NMSO, năm 2026, hệ thống điện quốc gia phải đối mặt với nhiều khó khăn chưa từng có tiền lệ. Xung đột tại Trung Đông và Ukraina gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá năng lượng sơ cấp tăng cao, tác động trực tiếp đến Việt Nam – quốc gia nhập khẩu ròng khoảng 44% năng lượng sơ cấp.
Trong các tháng 4, 5 và 6, hệ thống điện đồng thời chịu áp lực từ nắng nóng, gián đoạn nguồn cung nhiên liệu, biến động giá LNG và khó khăn trong nhập khẩu than. Nhu cầu phụ tải tăng mạnh, công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào tháng 6/2026, cao hơn đỉnh năm trước 6,4%. Điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống cả năm ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025, vượt kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh.
Đáng chú ý, miền Bắc tiếp tục là khu vực chịu áp lực lớn nhất với sản lượng điện ước đạt 170,8 tỷ kWh, tăng 11,9%. Trong quý IV/2026, phụ tải toàn quốc dự kiến tăng khoảng 13%, riêng miền Bắc tăng khoảng 14%; một số tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ có mức tăng xấp xỉ 20%. Đặc biệt, hiện tượng El Nino xuất hiện từ nửa cuối tháng 10 khiến lượng nước về các hồ thủy điện chỉ đạt khoảng 80% trung bình nhiều năm. Sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Trong khi đó, các nhà máy nhiệt điện cũng chịu áp lực từ sự cố, sửa chữa và hạn chế trong việc đưa nguồn điện nền mới vào vận hành.
Trước tình hình này, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành, bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, đồng thời chú trọng tối ưu chi phí toàn hệ thống.
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong 10 tháng năm 2026, điện thương phẩm tăng 9,84%, lần đầu tiên đạt mức xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP. Trong đó, nhóm thương mại, dịch vụ tăng 13,8%; quản lý và tiêu dùng dân cư tăng 9,91%; công nghiệp, xây dựng tăng 8,84%. Kết quả này cho thấy điện tiếp tục đồng hành chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế.
Cùng với công tác điều hành, việc bổ sung nguồn và phát triển lưới điện đã phát huy hiệu quả. Điện mặt trời mái nhà tại miền Bắc tăng tốc; Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I đang vận hành thử nghiệm, dự kiến chính thức vận hành thương mại vào cuối năm 2026. Nhiều công trình lưới truyền tải trọng điểm cấp điện cho miền Bắc cũng đã được đóng điện.
 |
| Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng Chủ yêu cầu động xây dựng các kịch bản, triển khai đồng bộ giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng đủ điện. |
Đặc biệt, công tác chuẩn bị cho năm 2027 được triển khai từ sớm. Trong những tháng cuối năm 2026, hệ thống tăng cường huy động các nguồn điện than, khí, LNG; điều chỉnh lịch sửa chữa, ưu tiên thời điểm phụ tải thấp; đẩy mạnh nhập khẩu điện nhằm tạo điều kiện tích nước các hồ thủy điện. Lần đầu tiên, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất cho phép các hồ thủy điện tiếp tục tích, giữ nước đến hết quý I/2027, thay vì chỉ đến ngày 31/12 như thông lệ. Đáng chú ý, EVN đã cải thiện quản trị, xóa được lỗ, từng bước củng cố tình hình tài chính; đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh vừa phải bảo đảm đủ điện, vừa tối ưu về kinh tế
Trong bối cảnh này, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng lưu ý bài học quan trọng từ công tác điều hành năm 2026 là phải chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng các kịch bản ứng phó, kiểm soát tình hình và tăng cường phối hợp thống nhất, đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt trong công tác bảo đảm cung ứng điện những năm tiếp theo.
Áp lực dự kiến còn gia tăng
Tại Hội nghị, các đại biểu nhận định, công tác vận hành hệ thống điện năm 2027 sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức, trong khi năm 2028 có thể còn khó khăn hơn.
Theo đó, nhu cầu điện dự kiến tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao của năm 2026, trong khi nhiều dự án nguồn điện nền cần thêm thời gian đầu tư, chưa thể kịp thời bổ sung công suất cho hệ thống. Hiện tượng El Nino có khả năng kéo dài đến khoảng tháng 6/2027, gây diễn biến thủy văn phức tạp, đặt ra yêu cầu cân đối giữa phát điện và bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt ở hạ du. Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị thế giới tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn cung và giá than, LNG nhập khẩu.
Trước tình hình này, người đứng đầu Bộ Công Thương nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là trong mọi tình huống phải bảo đảm cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, phục vụ phát triển kinh tế và đời sống nhân dân. Các giải pháp đưa ra phải cụ thể, khả thi, có khả năng triển khai và kiểm soát được tiến độ thực hiện. Đối với các công trình nguồn điện, lưới điện đã xác định phải vận hành trong năm 2027, các đơn vị phải quyết tâm thực hiện đúng kế hoạch, có mốc quyết định và tiến độ cụ thể. Việc xây dựng phương án dự phòng nhằm ứng phó với rủi ro tăng trưởng, không phải để chuẩn bị cho phương án lùi tiến độ.
Đề xuất 8 nhóm giải pháp đảm bảo cung ứng điện
Trên cơ sở tính toán các kịch bản cung ứng điện, NSMO đã đề xuất các giải pháp, đồng thời kiến nghị Bộ Công Thương thành lập Ban Chỉ đạo cung ứng điện của ngành Công Thương giai đoạn 2027-2028, xem xét định hướng đến năm 2030. Từ các giải pháp đề xuất, 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm được Bộ trưởng Công Thương yêu cầu tập trung triển khai gồm:
Hoàn thiện phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027, có tính đến năm 2028 và tầm nhìn dài hạn hơn. NSMO chủ trì, phối hợp với Cục Điện lực xây dựng đầy đủ các kịch bản cơ sở, điều hành và kiểm tra cho cao điểm mùa khô; đánh giá khả năng cung ứng theo từng giai đoạn, tính toán đầy đủ khả dụng nguồn, phụ tải và các tình huống sự cố đồng thời, sự cố kép. Đồng thời, đẩy nhanh ứng dụng công nghệ bản sao số (Digital Twins), đưa vào vận hành chậm nhất trong quý I/2027. Sau khi phương thức vận hành được phê duyệt, Bộ Công Thương sẽ ban hành Chỉ thị bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028.
 |
| Ông Nguyễn Đức Cường, Cục trưởng Cục Điện lực thông tin tại Hội nghị |
Chủ động điều tiết và tích nước các hồ thủy điện. NSMO, Cục Điện lực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương tích nước tối đa đến ngày 31/12/2026, tiếp tục giữ nước đến hết ngày 31/3/2027. Việc khai thác, sử dụng nước phải được quản trị đồng bộ, tiết kiệm, tối ưu cho cả phát điện và nhu cầu hạ du. Kế hoạch sử dụng nước phải được hai Bộ thống nhất trước ngày 31/12/2026; đồng thời khẩn trương điều chỉnh các quy trình vận hành hồ chứa.
Duy trì công suất khả dụng của các nhà máy điện. Các đơn vị xây dựng kế hoạch tổng thể về vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa; ưu tiên sửa chữa nhiệt điện trong giai đoạn tháng 1-4, hạn chế dừng máy vào cao điểm mùa khô và cuối năm, siết chặt kỷ luật vận hành, không để xảy ra sự cố chủ quan.
Bảo đảm đủ nhiên liệu cho phát điện. Cục Năng lượng - Dầu khí phối hợp với Petrovietnam, PV GAS, TKV, Binh đoàn 19 và các doanh nghiệp xây dựng kế hoạch cung cấp than, khí, dầu đồng bộ với phương thức vận hành. Các đơn vị cần sớm hoàn thiện cơ chế bổ sung LNG nhập khẩu, kết nối kho LNG Cái Mép với kho LNG Thị Vải và bảo đảm tồn kho nhiên liệu dự phòng trước mùa khô.
Đẩy nhanh tiến độ các công trình nguồn và lưới điện trọng điểm. Cục Điện lực phối hợp với các chủ đầu tư rà soát, đôn đốc tiến độ, bảo đảm đồng bộ nguồn và lưới, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí; đặc biệt chú trọng các trạm biến áp 500 kV cấp điện cho miền Bắc và tăng cường nhập khẩu điện.
Bổ sung công suất đỉnh thông qua phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS). EVN, Petrovietnam, TKV và các chủ đầu tư rà soát, đăng ký quy mô đầu tư lưu trữ. Các địa phương phối hợp thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tại khu công nghiệp, khách hàng lớn và công sở, đồng thời triển khai giao chỉ tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà.
Tăng cường quản lý nhu cầu điện và tiết kiệm điện. Triển khai hiệu quả Chỉ thị số 10/CT-TTg về tiết kiệm điện, đẩy mạnh điều chỉnh phụ tải, phấn đấu giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất đỉnh tại miền Bắc trong năm 2027. Các doanh nghiệp và người dân cần tăng cường sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, nhất là trong giờ cao điểm.
Phân định rõ trách nhiệm và tổ chức thực hiện. Các cơ quan, đơn vị phải xác định cụ thể vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm, gắn kết quả thực hiện với công tác kiểm tra, đánh giá và kiểm điểm tiến độ.
Bộ trưởng Công Thương cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành và địa phương tăng cường phối hợp, bảo đảm triển khai thống nhất phương thức vận hành hệ thống điện. Công tác thông tin, truyền thông cần phản ánh đầy đủ, khách quan kết quả bảo đảm cung ứng điện năm 2026, nhận diện những thách thức của giai đoạn 2027-2028, đồng thời lan tỏa quyết tâm và những nỗ lực của các cơ quan, doanh nghiệp trong ngành.
Với yêu cầu phụ tải tiếp tục tăng cao và những rủi ro khó lường từ nguồn nhiên liệu, thời tiết, địa chính trị, bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028 không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành điện mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các địa phương, doanh nghiệp và người sử dụng điện. Tinh thần chủ động từ sớm, hành động quyết liệt, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm được xác định là yếu tố then chốt để giữ vững an ninh năng lượng, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.
