Muốn tăng trưởng 2 con số, Việt Nam phải tạo dựng lợi thế cạnh tranh khác biệt
![]() |
| Nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt để đóng góp cho tăng trưởng. Ảnh minh hoạ. |
Tăng trưởng 2 con số đòi hỏi tư duy phát triển linh hoạt và năng lực cạnh tranh quốc tế
Phóng viên: Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, trong khi tình hình thế giới có nhiều biến động khó lường. Theo ông, Việt Nam có thể học hỏi những kinh nghiệm quốc tế nào để xây dựng chiến lược tăng trưởng phù hợp và nâng cao năng lực cạnh tranh?
TS. Võ Trí Thành: Thế giới đang thay đổi rất mạnh mẽ, với tốc độ ngày càng nhanh. Tuy nhiên, kinh nghiệm thành công của nhiều quốc gia, đặc biệt là các nền kinh tế Đông Á, vẫn chứa đựng những bài học có giá trị đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển hiện nay.
Theo tôi, có những bài học mang tính nền tảng cần được đặc biệt quan tâm nếu Việt Nam muốn duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian dài.
Trước hết là phải duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong mọi hoàn cảnh. Đây là điều kiện căn bản để củng cố niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp và tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động kinh tế. Một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh cần có nền tảng ổn định, khả năng chống chịu trước những cú sốc bên ngoài.
![]() |
| TS. Võ Trí Thành Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh |
Tuy nhiên, ổn định không đồng nghĩa với việc duy trì những chính sách hay định hướng phát triển đã trở nên thiếu phù hợp. Chính phủ cần có tầm nhìn chiến lược, đồng thời phải đủ linh hoạt để thích ứng với những thay đổi của bối cảnh quốc tế. Thậm chí, cần sẵn sàng nhìn nhận những hạn chế, sai lầm trong quá trình điều hành để kịp thời điều chỉnh chính sách.
Bài học quan trọng tiếp theo liên quan đến cách thức hỗ trợ doanh nghiệp và lựa chọn những ngành, lĩnh vực ưu tiên phát triển. Mỗi quốc gia có thể áp dụng những chính sách hỗ trợ khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện và mục tiêu phát triển. Tuy nhiên, nguyên tắc cốt lõi là phải đặt doanh nghiệp và các ngành được hỗ trợ trong môi trường cạnh tranh quốc tế.
Chỉ khi tham gia cạnh tranh thực chất, doanh nghiệp mới có động lực nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ, cải thiện chất lượng sản phẩm và từng bước khẳng định vị trí trên thị trường toàn cầu.
Đối với Việt Nam, mục tiêu tăng trưởng 2 con số cần được đặt trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn. Tăng trưởng nhanh phải đi cùng với khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, hình thành những doanh nghiệp đủ sức tham gia sâu vào chuỗi giá trị quốc tế.
Phóng viên: Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, theo ông, Việt Nam cần tập trung vào những ngành, lĩnh vực nào nhằm tạo ra động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế?
TS. Võ Trí Thành: Trước đây, khi nói đến năng lực cạnh tranh của một quốc gia, chúng ta thường đề cập đến những yếu tố truyền thống như nguồn vốn, lao động, kỹ năng và tài nguyên. Những yếu tố này vẫn rất quan trọng, song trong bối cảnh hiện nay, công nghệ đang ngày càng quyết định phương thức phát triển và khả năng cạnh tranh của các nền kinh tế.
Đặc biệt, cần quan tâm đến những công nghệ đang định hình thế giới hiện tại và có khả năng tạo ra những thay đổi sâu sắc trong tương lai.
| Công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, công nghệ sinh học, vật liệu mới và công nghệ năng lượng mới đều là những lĩnh vực đang thu hút sự quan tâm và nguồn lực đầu tư rất lớn trên phạm vi toàn cầu. |
Tuy nhiên, vấn đề không đơn thuần là lựa chọn một số ngành công nghệ để ưu tiên phát triển. Quan trọng hơn, Việt Nam cần xác định những lĩnh vực có khả năng tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Chẳng hạn, năng lượng là một trong những nền tảng thiết yếu để bảo đảm sự phát triển của nền kinh tế. Bên cạnh đó, việc tích hợp AI, công nghệ số và những tiến bộ khoa học vào các ngành sản xuất, dịch vụ có thể tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ về năng suất và giá trị gia tăng.
Điều cần nhấn mạnh là Việt Nam đang bước vào một cuộc cạnh tranh công nghệ hết sức quyết liệt. Những lĩnh vực chúng ta xác định là động lực tăng trưởng mới cũng đang được nhiều quốc gia trên thế giới tập trung phát triển.
Do đó, cơ hội là rất lớn, song yêu cầu đặt ra cũng hết sức khắt khe. Việt Nam cần lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực, điều kiện thực tế và khả năng kết nối với thị trường quốc tế để hình thành những lợi thế cạnh tranh có tính bền vững.
Biến lợi thế địa chính trị, công nghệ và nhân tài thành động lực tăng trưởng
Phóng viên: Việt Nam đang ưu tiên nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục. Tuy nhiên, cuộc đua công nghệ toàn cầu cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo ông, Việt Nam cần làm gì để hạn chế những rủi ro này, đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho tăng trưởng?
TS. Võ Trí Thành: Rủi ro trong phát triển công nghệ là điều khó tránh khỏi. Có những công nghệ hiện nay chúng ta chưa thể nhận diện đầy đủ, thậm chí chưa xuất hiện. Ngay cả với những công nghệ đã được ứng dụng, thế giới cũng chưa thể đánh giá hết những tác động trong dài hạn.
Tuy nhiên, nhiều xu hướng công nghệ lớn đã tương đối rõ ràng, từ AI, công nghệ số đến công nghệ sinh học, vật liệu mới và năng lượng mới. Các quốc gia đều đang đầu tư mạnh vào những lĩnh vực này với kỳ vọng tạo ra bước đột phá về năng suất và năng lực cạnh tranh.
Theo tôi, rủi ro lớn không nằm ở việc lựa chọn hay đầu tư vào một công nghệ mới, bởi đây cũng là điều nhiều nền kinh tế đang thực hiện. Vấn đề quan trọng hơn là Việt Nam xây dựng được năng lực nội tại đến đâu và có khả năng kết hợp năng lực ấy với hợp tác quốc tế như thế nào.
![]() |
| Xây dựng nội lực doanh nghiệp Việt để vươn tầm. |
Trước hết, Việt Nam cần tận dụng hiệu quả vị thế địa chính trị trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng. Khi thế giới tồn tại song song xu hướng tự do hóa thương mại, đầu tư và xu hướng bảo hộ, khả năng thích ứng linh hoạt, duy trì quan hệ hợp tác cùng có lợi sẽ trở thành một lợi thế rất quan trọng.
Thứ hai, cần xây dựng môi trường kinh doanh và đầu tư đủ sức hấp dẫn để thu hút nguồn lực, chuyên gia và nhân tài quốc tế đến làm việc, nghiên cứu, sáng tạo tại Việt Nam.
Cuộc cạnh tranh hiện nay không dừng ở thu hút vốn đầu tư. Các quốc gia còn cạnh tranh quyết liệt để thu hút lao động có kỹ năng cao, những nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và các nguồn lực tri thức có khả năng tạo ra giá trị mới.
Thứ ba, Việt Nam phải phát triển những nền tảng thiết yếu cho hoạt động kinh tế, bao gồm hạ tầng hiện đại, nguồn năng lượng ổn định, đầy đủ, sạch và xanh, cùng hệ thống dịch vụ chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và đội ngũ nhân lực quốc tế.
Cuối cùng, cần đặc biệt coi trọng kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài. Sự hợp tác này có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình tiếp nhận công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.
Nếu thực hiện tốt những điều kiện trên, Việt Nam có thể nâng cao khả năng cạnh tranh, đồng thời hạn chế được một phần những rủi ro phát sinh trong quá trình đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới.
Phóng viên: Trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, theo ông, đâu là những lợi thế khác biệt giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn so với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới?
TS. Võ Trí Thành: Đây là một câu hỏi rất đáng quan tâm. Khi nói đến thu hút đầu tư quốc tế, chúng ta cần đặt vấn đề: Tại sao các nhà đầu tư lại lựa chọn Việt Nam trong khi thế giới có khoảng 200 quốc gia và vùng lãnh thổ với rất nhiều cơ hội khác nhau?
Thông thường, người ta nhắc đến những lợi thế quen thuộc của Việt Nam như dân số còn tương đối trẻ, lực lượng lao động có khả năng học hỏi nhanh, sự ổn định về chính trị và kinh tế, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện hay hệ thống hạ tầng từng bước phát triển.
Đó đều là những yếu tố quan trọng. Tuy nhiên, theo tôi, Việt Nam còn sở hữu những lợi thế mang tính chiến lược cần được nhìn nhận đầy đủ hơn.
| Trong một thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh giữa các nước lớn, Việt Nam có khả năng duy trì và phát triển quan hệ hợp tác với nhiều đối tác quan trọng, hướng tới những kết quả cùng có lợi. Đây là một lợi thế rất đáng chú ý, đặc biệt khi Việt Nam có mạng lưới quan hệ đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn. |
Bên cạnh đó, Việt Nam đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, tạo ra mạng lưới kết nối rộng với các thị trường và trung tâm đầu tư quan trọng trên thế giới.
Điều này mang đến một lợi thế đặc biệt là hợp tác với Việt Nam đồng nghĩa với cơ hội tiếp cận một mạng lưới thị trường quốc tế rộng lớn thông qua các quan hệ kinh tế và thương mại đã được thiết lập.
Không phải quốc gia nào cũng có được khả năng kết nối như vậy. Đây là yếu tố có thể tạo ra sức hấp dẫn đáng kể đối với các nhà đầu tư đang tìm kiếm địa điểm sản xuất, kinh doanh và tổ chức chuỗi cung ứng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều thay đổi.
Một điểm mạnh khác của Việt Nam là tinh thần sẵn sàng lắng nghe, chia sẻ và hợp tác để xử lý những khác biệt, bất đồng, hướng tới lợi ích chung.
Theo tôi, những lợi thế này mang tính căn cơ và có giá trị lâu dài. Nếu được khai thác hiệu quả, Việt Nam hoàn toàn có khả năng củng cố vị thế trong mạng lưới sản xuất, thương mại và đầu tư toàn cầu.
Phóng viên: Từ những lợi thế và thách thức vừa phân tích, theo ông, đâu là những điều kiện mang tính quyết định để Việt Nam chuyển hóa tiềm năng thành năng lực cạnh tranh thực chất, qua đó tạo nền tảng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030?
TS. Võ Trí Thành: Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là Việt Nam phải tạo dựng được những điều kiện nền tảng đủ tốt để các nguồn lực trong nước và quốc tế có thể phát huy hiệu quả.
Trước hết, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh theo hướng thuận lợi, minh bạch và có khả năng cạnh tranh quốc tế. Môi trường ấy phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, thu hút nhà đầu tư, đồng thời hấp dẫn được những chuyên gia và nhân lực chất lượng cao.
Tiếp theo là chất lượng hạ tầng và các điều kiện phục vụ phát triển. Chúng ta cần nguồn năng lượng đủ về quy mô, ổn định trong cung ứng, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về phát triển xanh và bền vững.
Các dịch vụ thiết yếu cũng cần đạt chất lượng cao để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp, các chuyên gia và những người có kỹ năng cao đến sinh sống, làm việc tại Việt Nam.
Một yếu tố có ý nghĩa quyết định khác là khả năng kết nối và hợp tác giữa khu vực kinh tế trong nước với khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam học hỏi, tiếp nhận tri thức, công nghệ và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, trong một thế giới cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế của mỗi quốc gia không thể chỉ dựa trên những điều kiện sẵn có. Quan trọng hơn là khả năng biến các điều kiện ấy thành sức cạnh tranh thực chất.
Việt Nam có những lợi thế rất đáng kể về vị thế địa chính trị, mạng lưới hợp tác quốc tế và khả năng kết nối với các thị trường lớn. Nếu kết hợp tốt những lợi thế này với môi trường kinh doanh thuận lợi, hạ tầng chất lượng cao, nguồn nhân lực và năng lực công nghệ, chúng ta sẽ có thêm cơ sở để tạo ra những động lực tăng trưởng mới.
Đó cũng là hướng đi cần thiết để Việt Nam nâng cao vị thế trong nền kinh tế toàn cầu, củng cố năng lực cạnh tranh và xây dựng nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển tới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!
Tin tức khác
Chủ động quản trị xuất siêu, nâng cao hiệu quả thương mại quốc tế
Bộ Tài chính triển khai các giải pháp hỗ trợ kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước
Tăng trưởng 2 con số vừa là quyết tâm phát triển, vừa là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng
TP. Hồ Chí Minh tăng tốc giải pháp, quyết tâm đạt tăng trưởng 2 con số
Ngày hội kết nối và tiêu thụ sản phẩm Hà Tĩnh - Hàng Việt vì người Việt
Dự án du lịch động lực được hưởng nhiều ưu đãi thuế, miễn giảm tiền thuê đất
Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Áp dụng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh từ ngày 1/1/2028
PODCAST: Chính sách xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp đến hết ngày 30/6/2028: Ai được hưởng?
PODCAST: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội
PODCAST: Thị trường chứng khoán Việt Nam tuần giao dịch 16-20/11/2026
PODCAST: Bộ Tài chính thúc đẩy hợp tác huy động vốn quốc tế bên lề APEC 2026
VIDEO: 255 thủ tục thuế, hải quan, kho bạc chính thức xóa bỏ rào cản địa giới hành chính
Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI: Dấu ấn đổi mới, trách nhiệm và khát vọng phát triển
Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới
Tăng trưởng 2 con số vừa là quyết tâm phát triển, vừa là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng
Bế mạc Kỳ họp thứ hai: Quốc hội thông qua 38 luật, quyết định nhiều vấn đề quan trọng
Tuyên bố chung giữa Việt Nam và Azerbaijan
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev
Dự án du lịch động lực được hưởng nhiều ưu đãi thuế, miễn giảm tiền thuê đất
Quản lý thuốc, thiết bị y tế theo vòng đời, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế
Luật sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động: Tăng trách nhiệm bảo vệ người lao động
Muốn tăng trưởng 2 con số, Việt Nam phải tạo dựng lợi thế cạnh tranh khác biệt
Vietnam Airlines ký hợp tác đầu tư 20 triệu USD, Hòa Phát triển khai dự án bến cảng tổng hợp - container
Chủ động quản trị xuất siêu, nâng cao hiệu quả thương mại quốc tế
Bộ Tài chính triển khai các giải pháp hỗ trợ kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước
Tăng trưởng 2 con số vừa là quyết tâm phát triển, vừa là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng
TP. Hồ Chí Minh tăng tốc giải pháp, quyết tâm đạt tăng trưởng 2 con số
Ngày hội kết nối và tiêu thụ sản phẩm Hà Tĩnh - Hàng Việt vì người Việt
Dự án du lịch động lực được hưởng nhiều ưu đãi thuế, miễn giảm tiền thuê đất











