Chủ động nguồn cung, giảm áp lực giá cuối năm

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, chủ trì cuộc họp. Ảnh: Khánh Huyền

Dư địa điều hành trước nhiều sức ép

Chiều ngày 4/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá, đánh giá công tác quản lý, điều hành giá 8 tháng đầu năm và định hướng điều hành giá 4 tháng cuối năm 2026.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, công tác điều hành giá 8 tháng năm 2026 được thực hiện trong điều kiện kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị, lạm phát, căng thẳng thương mại và điều kiện tài chính quốc tế. Ở trong nước, thị trường hàng hóa chịu tác động của nhu cầu tăng cao dịp Tết Nguyên đán và biến động từ xung đột Trung Đông. Từ tháng 3, giá năng lượng tăng, vận tải logistics gián đoạn và chi phí đầu vào cao đã tác động đến giá và nguồn cung một số nhóm hàng thiết yếu.

Dù vậy, nguồn cung hàng hóa cơ bản được bảo đảm. Từ nửa cuối tháng 6, nguồn cung và giá xăng dầu dần ổn định hơn, góp phần hạ nhiệt giá một số hàng hóa, dịch vụ quan trọng, nhất là nhóm giao thông.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ 8 tháng đạt 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ; loại trừ yếu tố giá tăng 7,6%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 8 tháng tăng 4,45%. Riêng tháng 8, CPI tăng 0,47% so với tháng trước do giá xăng dầu tăng trở lại, trong khi chi phí sản xuất, vận chuyển và đầu vào tiếp tục gây áp lực lên mặt bằng giá.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính tại cuộc họp, 4 tháng cuối năm, mặt bằng giá trong nước dự báo tiếp tục chịu tác động từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước.

Trên thế giới, xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, nếu tiếp tục diễn biến phức tạp có thể làm gia tăng giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu, qua đó tạo áp lực lạm phát nhập khẩu.

Trong nước, việc đẩy mạnh đầu tư công và nhu cầu xây dựng tăng cao những tháng cuối năm có thể làm gia tăng nhu cầu đối với vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị và một số nguyên liệu đầu vào, tác động đến tổng cầu và chi phí sản xuất.

Nhu cầu tiêu dùng cũng có khả năng tăng trong những tháng cuối năm, nhất là dịp lễ, Tết và giai đoạn sản xuất kinh doanh phục vụ cuối năm. Cùng với đó, lộ trình tính đúng, tính đủ đối với một số dịch vụ do Nhà nước quản lý như y tế, giáo dục; tác động của thiên tai, dịch bệnh cũng là những yếu tố cần tính đến trong điều hành.

Ở chiều thuận lợi, áp lực lạm phát được hỗ trợ giảm bớt nhờ các chính sách giảm thuế, phí, lệ phí; chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước cơ bản ổn định. Việc rà soát kỹ thời điểm và mức độ điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá cũng góp phần hạn chế áp lực lên lạm phát.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận (bên phải) và Cục trưởng Cục Quản lý giá Nguyễn Minh Tiến tham dự cuộc họp. Ảnh: Khánh Huyền

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cũng lưu ý, những áp lực đối với giá cả và kỳ vọng lạm phát trong thời gian tới. Vì thế, cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa trên thị trường thế giới, chủ động, kịp thời tham mưu trong điều hành.

Đáng chú ý, Phó Thống đốc cho rằng, công tác truyền thông rất quan trọng đối với việc kiểm soát kỳ vọng lạm phát. Về phía chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chủ động điều hành, kiểm soát tăng trưởng tín dụng hợp lý và điều hành tỷ giá linh hoạt.

Cũng từ góc độ quản lý các mặt hàng thiết yếu, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, một trong những yếu tố được Bộ Công Thương tập trung là bảo đảm cung cầu hàng hóa phục vụ đời sống người dân. Đối với xăng dầu, Bộ Công Thương thời gian qua đã triển khai các biện pháp điều hành nhằm góp phần kiểm soát mặt bằng giá, đồng thời tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường để có phương án phù hợp.

Từ thực tế địa phương, đại diện TP. Đà Nẵng cho biết, CPI bình quân 8 tháng của Thành phố tăng 4,84%. Những nhóm tăng cao gồm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 8,8%; giao thông tăng 6,64%; ăn uống ngoài gia đình tăng 5%; dịch vụ giáo dục và thực phẩm cùng tăng 4,9%.

Theo đại diện TP. Đà Nẵng, trong 4 tháng cuối năm, địa phương sẽ bám sát các kịch bản của Bộ Tài chính, thường xuyên theo dõi những nhóm tác động đến CPI như nhiên liệu, vận tải, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm, lưu trú và ăn uống để kịp thời xử lý biến động bất thường. Đồng thời, Thành phố sẽ chú trọng bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu trong mùa mưa bão và cuối năm; theo dõi sát giá cát, thép, đá, xi măng; triển khai tiến độ giải ngân đầu tư công hợp lý nhằm hạn chế dồn cầu vào cuối năm.

Thận trọng thời điểm điều chỉnh, tránh dồn áp lực cuối năm

Từ những yếu tố tác động đến mặt bằng giá, báo cáo của Bộ Tài chính xác định 7 nhóm giải pháp điều hành chung trong những tháng còn lại của năm, trước hết là tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát.

Theo đó, các bộ, ngành, địa phương cần chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn; giá năng lượng, lương thực và các mặt hàng chiến lược; tỷ giá quốc tế, chính sách thương mại quốc tế và rủi ro địa chính trị để kịp thời đánh giá tác động và xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp.

Cùng với đó, chính sách tài khóa tiếp tục được điều hành theo hướng chặt chẽ, hiệu quả; tiết kiệm chi thường xuyên, ưu tiên chi đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Đối với đầu tư công, báo cáo nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh giải ngân ngay từ đầu năm, phân bổ hợp lý theo tháng, quý, hạn chế dồn chi cuối năm gây áp lực lên vật liệu xây dựng, lao động và mặt bằng giá.

Với chính sách tiền tệ, Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp đồng bộ; kiểm soát tăng trưởng tín dụng phù hợp khả năng hấp thụ của nền kinh tế; theo dõi sát lạm phát cơ bản, cung tiền, lãi suất, tỷ giá; điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hạn chế lạm phát nhập khẩu, ổn định thị trường tiền tệ và kỳ vọng lạm phát.

Một trọng tâm khác là điều hành giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp, gắn với mục tiêu kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô. Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh áp lực lạm phát đang ở mức cao, việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các hàng hóa, dịch vụ công thiết yếu cần được cân nhắc phù hợp với yêu cầu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Riêng đối với dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, theo báo cáo, Bộ Y tế đang rà soát phương án giá tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ở Trung ương. Giá dịch vụ có tính chi phí quản lý đã được phê duyệt cho 28 bệnh viện, với mức tăng khoảng 4%.

Trong 4 tháng cuối năm 2026, để bảo đảm mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, Bộ Y tế chưa thực hiện điều chỉnh giá khám bệnh, chữa bệnh do điều chỉnh mức phụ cấp đặc thù và tiền lương cơ sở 2,53 triệu đồng.

Cùng với đó, Bộ Tài chính đề nghị tăng cường truyền thông và minh bạch thông tin. Thông tin điều hành cần được công khai, chính sách được giải thích kịp thời nhằm ổn định kỳ vọng lạm phát, hạn chế tâm lý đầu cơ, găm hàng và biến động giá bất hợp lý.

Công tác hoàn thiện thể chế cũng được đặt ra, với yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương nghiên cứu, quán triệt, tổ chức thực hiện đầy đủ Luật Giá và các văn bản hướng dẫn thi hành; rà soát, sửa đổi hoặc bãi bỏ các văn bản không còn phù hợp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật về giá.

Các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống kê khai giá điện tử, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về giá để phục vụ công tác tổng hợp, phân tích, dự báo giá cả thị trường và điều hành.

Ngoài ra, tại các địa phương, chương trình bình ổn thị trường cần được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế; theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu; kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm pháp luật về giá; đồng thời bảo đảm cung ứng hàng hóa, dịch vụ quan trọng, thiết yếu phục vụ đời sống người dân.