 |
| Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VPS phát biểu tại Tọa đàm 30 năm ngành Chứng khoán. Ảnh: Thanh Hằng |
Nhà đầu tư đông hơn, sản phẩm phải đa dạng hơn
Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VPS đã đưa ra nhận định trên tại Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức ngày 21/10.
“Đó là con số chắc chắn sẽ đến, chỉ là câu chuyện về mặt thời gian”, ông Khánh khẳng định.
Đến cuối tháng 9, cả nước có gần 14,1 triệu tài khoản chứng khoán, vượt mục tiêu 11 triệu tài khoản mà Chiến lược phát triển thị trường đặt ra cho năm 2030. Theo ông Khánh, đà tăng này chưa dừng lại vì thị trường đang có cùng lúc hai lực đẩy lớn.
Đoạn đã viết lại. Tôi nối bốn đoạn theo chuỗi: kinh tế tốt thì có doanh nghiệp tốt, nâng hạng mở cửa cho dòng vốn mới, nhà đầu tư đông lên, rồi thị trường cần thêm sản phẩm. Tên ông Khánh chỉ còn một lần, ở chỗ có lời trích.
Lực đẩy đầu tiên đến từ nền kinh tế. Các chỉ số GDP, xuất nhập khẩu, vốn FDI và chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) đều cho thấy Việt Nam đang trong một chu kỳ tăng trưởng tốt. Kinh tế khỏe thì doanh nghiệp, nguồn hàng chính trên sàn chứng khoán, cũng có nền tảng để tăng trưởng. Đó là cơ sở để thị trường lạc quan.
Khi đã có nền tảng ấy, nâng hạng trở thành lực đẩy thứ hai. Ngày 21/9, FTSE Russell chính thức đưa Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra giai đoạn thực sự then chốt cho thị trường. Tác động của nâng hạng không đến ngay trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, quy mô lớn dần và chuẩn mực vận hành tốt dần sẽ hút thêm cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức, trong nước lẫn nước ngoài. Con số 14 triệu tài khoản hiện nay vì thế mới chỉ là điểm khởi đầu.
“Nhà đầu tư đông hơn thì nhu cầu cũng đa dạng hơn, buộc thị trường phải có thêm sản phẩm. Thị trường đã đến lúc phát triển, thay mới”, ông Khánh nói.
Danh mục sản phẩm sẽ mở rộng từ đơn giản đến phức tạp, gồm cổ phiếu, phái sinh, chứng chỉ quỹ, sản phẩm đầu tư theo chỉ số và đầu tư theo mục tiêu. Mỗi nhóm nhà đầu tư sẽ có lựa chọn phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục đích của mình.
Chỉ trông vào cơ quan quản lý, công ty chứng khoán là chưa đủ
Tuy nhiên, thị trường vẫn còn một điểm nghẽn mang tính cấu trúc. Theo ông Khánh, nền kinh tế đang dựa quá nhiều vào tín dụng ngân hàng, nên vai trò cung ứng vốn của thị trường cổ phiếu và trái phiếu còn hạn chế (Tín dụng của Việt Nam hiện tương đương 146% GDP).
Để gỡ điểm nghẽn này, ông Khánh cho rằng chỉ trông vào cơ quan quản lý, công ty chứng khoán hay quỹ đầu tư là chưa đủ. Doanh nghiệp phải tạo ra hàng hóa chất lượng thì dòng tiền mới tìm đến và ở lại lâu dài.
Thực tế, dòng tiền vẫn tìm đến doanh nghiệp tốt, kể cả khi thị trường chung còn nhiều thách thức. Thời gian qua, các công ty chứng khoán đã rà soát từng nhóm ngành như cảng biển, vận tải biển, hóa chất để xem trong bối cảnh vĩ mô hiện nay nhóm nào đang hút vốn. Số doanh nghiệp như vậy không nhiều, nhưng vẫn có những ngành đi ngược xu hướng chung. Ông Khánh lấy ví dụ các doanh nghiệp khai thác cảng nước sâu như Gemalink và các cảng ở Hải Phòng, vốn vẫn tăng trưởng tốt.
Cùng với nguồn hàng, cách nhà đầu tư bỏ tiền vào thị trường cũng đang thay đổi. Số tài khoản rất lớn, lượng tiền nằm trên tài khoản khá nhiều, nhưng nhà đầu tư cá nhân giao dịch ít hơn trước. Họ giải ngân thận trọng hơn và quan tâm nhiều hơn đến việc phân bổ tài sản.
Song, ông Khánh lại coi đây có thể xem là tín hiệu tích cực. Một thị trường mà nhà đầu tư biết cân nhắc rủi ro sẽ bền vững hơn một thị trường chạy theo tâm lý đám đông. Lượng tiền đang chờ trên tài khoản cũng là nguồn lực sẵn sàng giải ngân khi cơ hội rõ ràng hơn.
Với khối ngoại, ông Khánh thừa nhận dòng vốn này vẫn đang bán ròng. Tuy nhiên, quy mô bán ròng chưa đáng kể nếu so với thanh khoản do nhà đầu tư cá nhân trong nước tạo ra. Nói cách khác, thị trường hiện vẫn được nâng đỡ chủ yếu bởi dòng tiền nội.
“Với triển vọng của nền kinh tế và đà tăng của số lượng tài khoản, tôi kỳ vọng thời gian tới sẽ có thêm dòng vốn cá nhân cũng như nhiều nhà đầu tư tổ chức tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam”, ông Khánh nói.
