 |
| Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng). Ảnh: VPQH |
Sáng ngày 21/10, thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) và đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) đề nghị làm rõ đối tượng tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, đặc biệt là nhóm người hoạt động không chuyên trách hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước.
Góp ý về quy định đối tượng tham gia BHYT tại khoản 1 Điều 6 dự thảo Luật, sửa đổi điểm g khoản 1 Điều 12 Luật BHYT, đại biểu Dương Khắc Mai thống nhất với việc điều chỉnh quy định để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và chủ trương sắp xếp đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ phạm vi đối tượng còn thuộc nhóm này sau khi kết thúc việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.
Theo đại biểu, việc xác định đối tượng tại Điều 12 không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật về tên gọi mà còn là căn cứ xác định trách nhiệm đóng BHYT. Theo Điều 13 Luật BHYT, đối tượng tại điểm g khoản 1 Điều 12 thuộc nhóm do người sử dụng lao động và người lao động cùng đóng; trong khi người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố thuộc nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng theo điểm e khoản 4 Điều 12.
Hai cơ chế này có sự khác biệt về trách nhiệm đóng và phần kinh phí người tham gia phải đóng. Vì vậy, trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, việc thay đổi vị trí công tác hoặc chế độ hưởng phụ cấp có thể dẫn đến thay đổi nhóm tham gia BHYT. Nếu quy định không rõ, việc xác định trách nhiệm đóng có thể phát sinh vướng mắc, ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia.
Từ thực tế này, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị rà soát, chỉnh lý điểm g khoản 1 Điều 12 theo hướng xác định rõ nhóm đối tượng còn thuộc diện áp dụng; đồng thời đối chiếu với điểm e khoản 4 Điều 12 và các quy định tương ứng tại Điều 13 để phân định đúng trách nhiệm đóng và cơ chế hỗ trợ mức đóng.
Đại biểu cũng lưu ý cần rà soát việc áp dụng chính sách đối với những người thay đổi vị trí công tác hoặc không còn thuộc nhóm đối tượng trước đây sau sắp xếp, bảo đảm họ được chuyển sang nhóm tham gia phù hợp theo quy định pháp luật, không bị gián đoạn quyền lợi BHYT.
Theo đại biểu, mục tiêu cuối cùng không chỉ là thống nhất tên gọi đối tượng mà còn phải bảo đảm quyền lợi BHYT của người dân trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.
Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội) cho rằng, cần làm rõ cơ sở giữ lại nhóm đối tượng tại điểm g khoản 1 Điều 12 Luật BHYT khi chức danh người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã không còn được bố trí.
Đại biểu cho biết, Luật hiện hành xếp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã vào nhóm do người sử dụng lao động và người lao động đóng BHYT. Thực hiện Kết luận số 137-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, từ ngày 1/6/2026 không còn bố trí chức danh này ở cấp xã.
Dự thảo Luật không bỏ nhóm đối tượng nói trên mà điều chỉnh thành “người hoạt động không chuyên trách hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về chính quyền địa phương”, không bao gồm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Theo đại biểu, nhóm tại thôn, tổ dân phố đã thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT theo điểm e khoản 4 Điều 12.
Tuy nhiên, đại biểu đặt vấn đề: Sau khi loại trừ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, nhóm đối tượng còn lại gồm những ai?
 |
| Đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội). Ảnh: VPQH |
Theo đại biểu Tô Huy Vũ, hồ sơ dự án Luật chưa làm rõ vấn đề này. Bộ Nội vụ đề nghị bỏ nhóm đối tượng do chức danh không còn; riêng một số chức danh phó các hội, đoàn thể ở cấp xã thì đề nghị lấy ý kiến Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Trong khi đó, Bộ Y tế giữ quy định nhằm tránh bỏ sót đối tượng và cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khi sửa đổi toàn diện Luật BHYT.
Đại biểu cũng chỉ ra sự khác biệt trong cách xử lý giữa các luật thuộc cùng dự án. Cụ thể, tại khoản 4 Điều 90 Luật Trẻ em, cơ quan soạn thảo đã bỏ cụm từ “người hoạt động không chuyên trách” với lý do chức danh này không còn được bố trí. Trong khi đó, quy định về BHYT vẫn giữ nhóm đối tượng mà hồ sơ chưa xác định rõ thành phần.
Từ đó, đại biểu đề nghị làm rõ 3 vấn đề trước khi Quốc hội biểu quyết. Thứ nhất, nhóm đối tượng này gồm những chức danh nào, số lượng khoảng bao nhiêu người. Thứ hai, ai là người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHYT cho những người này, trong bối cảnh họ hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước chứ không có hợp đồng lao động thông thường. Thứ ba, những người trước đây thuộc nhóm này hiện đang tham gia BHYT theo nhóm đối tượng nào. “Nếu đó là các chức danh phó các hội, đoàn thể ở cấp xã thì nên ghi rõ trong Luật”, đại biểu Tô Huy Vũ đề nghị.
Theo đại biểu, việc làm rõ đối tượng, trách nhiệm đóng và cơ chế tham gia BHYT sau sắp xếp tổ chức bộ máy là cần thiết để quy định pháp luật được minh bạch, khả thi, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người tham gia. Mục tiêu đặt ra là không để bất kỳ ai bị gián đoạn thẻ BHYT chỉ vì quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.
