Thủ tướng Chính phủ: Cắt khâu trung gian, đưa giá thuốc, thiết bị y tế về vùng giá hợp lý

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thuốc và trang thiết bị y tế là yêu cầu cấp thiết. Ảnh: VPQH

Giá thuốc, thiết bị y tế qua nhiều khâu trung gian bị đẩy lên cao

Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội sáng 21/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thuốc và trang thiết bị y tế là yêu cầu cấp thiết, xuất phát từ những bất cập được phát hiện qua công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng.

Theo Thủ tướng, những tồn tại không chỉ nằm ở quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn, thông tư của Bộ Y tế mà còn ở khâu tổ chức thực hiện. Các bất cập này tạo ra nhiều khâu trung gian, đẩy chi phí lên cao, đặc biệt đối với một số nhóm thuốc và trang thiết bị y tế.

“Mục tiêu cuối cùng là cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với thuốc và trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Phân tích nguyên nhân khiến chi phí thuốc và trang thiết bị y tế tăng cao, theo Thủ tướng, hiện nay, phần lớn thuốc, nhất là thuốc biệt dược, cùng nhiều loại trang thiết bị y tế vẫn phải nhập khẩu. Ngay cả với sản phẩm sản xuất trong nước, nguyên liệu đầu vào cũng phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung nước ngoài, trong khi năng lực đáp ứng nhu cầu còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, việc hàng hóa phải đi qua nhiều khâu trung gian làm phát sinh chi phí lớn. Thủ tướng dẫn lại vụ án đang được điều tra liên quan đến Công ty Việt Mỹ, trong đó có tình trạng lập nhiều công ty ở nước ngoài để thực hiện các giao dịch mua bán lòng vòng. Khi hàng hóa về đến doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam, giá đã bị đẩy lên cao; đồng thời, theo phát biểu của Thủ tướng, còn có hành vi trốn thuế.

Thủ tướng cho rằng, hệ quả của tình trạng này không chỉ là giá thuốc và thiết bị y tế cao hơn mức hợp lý mà còn tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

“Chi phí cao quá mức hợp lý, rất phi lý”, Thủ tướng nêu rõ.

Theo đó, có hai nhóm chịu tác động lớn. Thứ nhất là người bệnh, khi chi phí khám, chữa bệnh tăng cao, làm gia tăng gánh nặng chi trả từ tiền túi và hạn chế khả năng tiếp cận thuốc, dịch vụ y tế. Thứ hai là ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế, do phải thanh toán các chi phí khám, chữa bệnh với mức giá cao.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong điều kiện đất nước còn khó khăn, đời sống của nhiều người bệnh còn nhiều hạn chế, việc kiểm soát giá thuốc và thiết bị y tế có ý nghĩa quan trọng đối với bảo đảm an sinh xã hội.

Không thể phó mặc giá thuốc, thiết bị y tế cho cơ chế thị trường

Trước ý kiến cho rằng cần vận hành theo cơ chế thị trường, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, thuốc và trang thiết bị y tế là lĩnh vực đặc thù, trực tiếp phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho nhân dân nên Nhà nước phải có cơ chế quản lý phù hợp, không thể hoàn toàn để thị trường tự điều chỉnh.

“Đồng ý là các doanh nghiệp phải có lợi nhuận, nhưng chỉ ở mức hợp lý”, Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng Nhà nước và người bệnh phải được tiếp cận thuốc, trang thiết bị y tế với mức giá phù hợp với khả năng chi trả.

Theo Thủ tướng, Chính phủ quyết tâm phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện những quy định liên quan trong quá trình sửa đổi Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Các quy định về thuốc và trang thiết bị y tế cần bảo đảm công khai, minh bạch, khắc phục những bất cập trong cơ chế cung ứng, mua sắm và quản lý giá.

Một vấn đề được Thủ tướng đặt ra là sự chênh lệch trong khả năng mua sắm giữa các cơ sở y tế. Theo đó, cần nghiên cứu vì sao bệnh viện tư nhân có thể mua thuốc và thiết bị y tế với mức giá phù hợp, trong khi các bệnh viện công lập và cơ quan nhà nước lại gặp khó khăn trong việc mua sắm với mức giá tương tự.

Thủ tướng cho biết đã trao đổi với Bộ Y tế nghiên cứu kinh nghiệm của các bệnh viện tư nhân, làm rõ cách thức tổ chức mua sắm, đấu thầu và đàm phán giá để tìm ra giải pháp có thể áp dụng tại các bệnh viện công lập.

“Các bệnh viện công đều có thể làm được việc đó, quan trọng chúng ta có quyết tâm chính trị cao để làm việc này, cắt bớt các khâu trung gian”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ. Ảnh: VPQH

Về cơ chế mua sắm, Thủ tướng gợi ý cần phân loại mặt hàng để áp dụng phương thức phù hợp. Những mặt hàng phổ biến có thể thực hiện đấu thầu; đối với mặt hàng chuyên biệt, có thể nghiên cứu cơ chế đàm phán giá trực tiếp với các hãng, nhà sản xuất.

Thủ tướng cho rằng, Bộ Y tế hoặc các chuyên gia của Bộ có thể làm việc trực tiếp với các hãng, công ty sản xuất nhằm tìm kiếm mức giá phù hợp, qua đó hạn chế các khâu trung gian không cần thiết.

Đồng thời, cần nghiên cứu loại thuốc, trang thiết bị nào nên mua sắm, đấu thầu tập trung; loại nào có thể cho phép các bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua sắm trong khuôn khổ pháp luật quy định. Mục tiêu là vừa bảo đảm hiệu quả mua sắm, vừa tăng cường trách nhiệm giải trình và kiểm soát giá.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là những đại biểu công tác trong lĩnh vực y tế và tại các bệnh viện, nghiên cứu kỹ các dự thảo Luật, đóng góp ý kiến trực tiếp vào từng điều khoản để hoàn thiện cơ chế quản lý thuốc và trang thiết bị y tế.

Theo Thủ tướng, việc sửa đổi pháp luật lần này cần xử lý triệt để những bất cập trong cung ứng thuốc, trang thiết bị y tế; đồng thời hoàn thiện hệ thống quy định từ luật đến nghị định, thông tư hướng dẫn, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho tổ chức thực hiện.

“Lần này quyết tâm tạo được khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện cho thực hiện mục tiêu quản lý giá thuốc, trang thiết bị y tế về đúng vùng giá hợp lý”, Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị các đại biểu tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến để hoàn thiện hai dự án Luật.