Đề xuất cắt giảm 20 thủ tục, điều kiện kinh doanh trong 4 luật về thương mại

Quốc hội nghe Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ảnh: VPQH

Cắt giảm thủ tục, gỡ vướng trong môi trường kinh doanh số

Tại phiên họp chiều ngày 20/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trình bày sự cần thiết xây dựng dự án Luật, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, dự án nhằm thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị về phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Về thực tiễn, Chính phủ đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; phân cấp, phân quyền 10 nội dung và tháo gỡ 31 nội dung vướng mắc, trong đó chú trọng các vấn đề gắn với yêu cầu của môi trường kinh tế số và nền tảng số.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, dự thảo Luật gồm 6 điều, trong đó có 4 điều sửa đổi các luật, 1 điều về hiệu lực thi hành và 1 điều về chuyển tiếp. Cụ thể, đối với Luật Thương mại, dự thảo bãi bỏ 3 nhóm điều kiện kinh doanh, 4 thủ tục hành chính; phân cấp 1 thủ tục và sửa đổi 3 nội dung chồng chéo.

Đối với Luật Cạnh tranh, dự thảo đơn giản hóa 2 thủ tục theo phương thức điện tử, đồng thời hoàn thiện 3 nội dung nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, xử lý nghiêm các hành vi phản cạnh tranh trong nền kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương, dự thảo bãi bỏ 2 thủ tục, đơn giản hóa 9 thủ tục, phân cấp 5 nội dung và hoàn thiện 4 nội dung liên quan đến hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo phân cấp 4 nội dung và hoàn thiện 1 nội dung nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Làm rõ quy định về cạnh tranh, hợp đồng, bảo vệ dữ liệu cá nhân

Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung 4 luật nêu trên và nhất trí với phạm vi sửa đổi như Tờ trình của Chính phủ. Đối với từng luật, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ, hoàn thiện một số nội dung nhằm bảo đảm tính thống nhất, khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Đối với Luật Thương mại, về độc quyền nhà nước, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành nguyên tắc phải có căn cứ tại luật quản lý ngành, lĩnh vực. Đồng thời, đề nghị làm rõ thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an là ngoại lệ hay chỉ cụ thể hóa phạm vi luật đã xác định; làm rõ cơ chế lựa chọn chủ thể thực hiện kiểm soát giá, chất lượng và nghĩa vụ cung ứng trong trường hợp giao doanh nghiệp thực hiện.

Về hạn mức khuyến mại và mức giảm giá tối đa, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiêu chí giới hạn điều chỉnh để phù hợp với giao dịch trên nền tảng số; phân định rõ với hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường và cạnh tranh không lành mạnh, tránh trùng lặp.

Đối với việc bãi bỏ các quy định về hợp đồng và toàn bộ Chương VII về chế tài, Ủy ban cho rằng đây là thay đổi về chế định, không đơn thuần là loại bỏ các quy định trùng lặp. Vì vậy, đề nghị bổ sung bảng đối chiếu giữa quy định bị bãi bỏ với quy định thay thế, đánh giá đầy đủ tác động, nghiên cứu giữ lại những quy định đặc thù cần thiết và hoàn thiện điều khoản chuyển tiếp đối với hợp đồng, tranh chấp, thời hiệu.

Đối với Luật Cạnh tranh, Ủy ban đề nghị hoàn thiện quy định về thị trường liên quan, thị phần, thị phần kết hợp và sức mạnh thị trường đáng kể, bảo đảm rõ ràng, khả thi, phù hợp với đặc thù của nền kinh tế số.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ nội hàm nhóm doanh nghiệp liên kết, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường đối với hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền. Quy định về hành vi cần được hoàn thiện theo hướng gắn với hậu quả, tức là phải gây ra hoặc có khả năng gây ra thiệt hại đáng kể, bao quát cả thị trường truyền thống và nền tảng số. Bên cạnh đó, cần quy định khái quát hơn về hành vi cạnh tranh không lành mạnh và làm rõ bản chất các hình thức tập trung kinh tế.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương, Ủy ban đề nghị quy định khái quát về cơ quan có thẩm quyền thành lập hoặc công nhận khu vực hải quan riêng; làm rõ khả năng tiêu thụ trong nước và cơ chế kiểm soát tiêu chuẩn, chất lượng đối với hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu được nhập trở lại.

Ủy ban cơ bản tán thành việc phân quyền cho UBND cấp tỉnh cấp phép trong một số trường hợp ngoại lệ, song đề nghị đánh giá nguồn lực, năng lực chuyên môn; xác định rõ giới hạn tạm nhập hàng hóa để sử dụng vì mục đích khác; làm rõ việc thay đổi tuyến đường quá cảnh chỉ phải thông báo hay phải được chấp thuận.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban tán thành việc tăng quyền chủ động của người tiêu dùng trong lựa chọn mục đích, phạm vi thu thập và sử dụng thông tin. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhất là các quy định về quyền rút lại sự đồng ý, trách nhiệm chứng minh đã có sự đồng ý và dữ liệu của người chưa thành niên.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị làm rõ các tiêu chí về hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung còn mang tính định tính nhưng trực tiếp làm phát sinh nghĩa vụ của doanh nghiệp; xác định cơ quan chủ trì ban hành danh mục và thời hạn chuyển tiếp. Ủy ban cũng đề nghị phân định rõ thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã trong hỗ trợ thương lượng, quản lý nhà nước tại địa phương.