Giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát trước áp lực những tháng cuối năm

Công tác điều hành giá đã góp phần hạn chế sự lan tỏa của các cú sốc chi phí. Ảnh minh họa: H.D

CPI hạ nhiệt nhờ điều hành giá linh hoạt

Theo Báo cáo tổng quan thị trường giá cả tháng 7 và 7 tháng năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) CPI tháng 7 giảm 0,12% so với tháng trước, đánh dấu tháng giảm thứ hai liên tiếp sau khi giảm 0,39% trong tháng 6.

Bình quân 7 tháng đầu năm, CPI tăng 4,39% và lạm phát cơ bản tăng 4,19% so với cùng kỳ năm trước, vẫn trong mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Chính phủ đề ra.

CPI tăng liên tục từ tháng 1 đến tháng 5 trước khi giảm trong tháng 6 và tiếp tục giảm trong tháng 7. Mỗi giai đoạn đều chịu tác động của những yếu tố khác nhau như nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán, biến động giá xăng dầu thế giới, giá gas, chi phí điện, nước sinh hoạt và vật liệu xây dựng. Đến tháng 6 và tháng 7, khi giá nhiên liệu thế giới hạ nhiệt, cùng với nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào hơn, CPI đã quay đầu giảm, góp phần đưa mặt bằng giá chung ổn định hơn.

Điều này cho thấy diễn biến giá cả trong năm 2026 chủ yếu phản ánh tác động của các yếu tố thị trường và yếu tố mùa vụ, trong khi công tác điều hành giá đã góp phần hạn chế sự lan tỏa của các cú sốc chi phí sang mặt bằng giá chung. Hơn nữa, áp lực giá năm nay không còn tập trung vào nhóm lương thực, thực phẩm như nhiều năm trước mà chuyển dần sang nhóm dịch vụ và chi phí sinh hoạt.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 7 tháng đầu năm, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,77%, nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,72% - mức tăng cao nhất trong các nhóm hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng, trong khi nhóm giao thông tăng 5,01% do giá nhiên liệu tăng theo diễn biến quốc tế. Đây cũng là 3 nhóm đóng góp lớn nhất vào mức tăng CPI bình quân 7 tháng đầu năm.

Ở chiều ngược lại, việc giá xăng dầu và nhiều mặt hàng thực phẩm giảm trong tháng 6 và tháng 7 đã góp phần kéo CPI hạ nhiệt, qua đó tạo dư địa để ổn định mặt bằng giá trong bối cảnh nhiều nhóm dịch vụ vẫn có xu hướng tăng theo chi phí đầu vào và nhu cầu tiêu dùng phục hồi.

Dư địa ổn định còn đến từ hiệu quả của việc phối hợp đồng bộ các chính sách điều hành. Theo Bộ Tài chính, ngay từ đầu năm, Chính phủ đã triển khai các giải pháp bình ổn thị trường dịp Tết Nguyên đán; liên tục cập nhật kịch bản điều hành giá; ban hành Công điện số 28/CĐ-TTg và Công văn số 5807/BTC-QLG khi giá xăng dầu thế giới tăng mạnh; đồng thời chủ động điều chỉnh chính sách thuế, phí đối với xăng dầu nhằm giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và người dân.

Nguồn số liệu: Cục Thống kê. Thiết kế có sự hỗ trợ của AI.

Vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ kiểm soát lạm phát

Tuy vậy, trong bối cảnh mặt bằng giá chưa thực sự ổn định, nhiều chuyên gia cho rằng dư địa kiểm soát lạm phát vẫn còn nhưng sẽ phụ thuộc lớn vào chất lượng điều hành trong những tháng cuối năm. TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) dự báo, lạm phát năm 2026 có thể dao động trong khoảng 4,5-5%.

Theo TS. Nguyễn Đức Độ, từ nay đến cuối năm cần tiếp tục giữ ổn định tỷ giá, điều hành linh hoạt giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, duy trì các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và hạn chế tác động lan tỏa từ biến động giá năng lượng thế giới. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa cho tăng trưởng.

Quan điểm của chuyên gia cũng khá tương đồng với đánh giá trong báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 7 và 7 tháng đầu năm 2026 của Bộ Tài chính, khi cho rằng áp lực điều hành giá trong những tháng cuối năm vẫn hiện hữu, do lạm phát thường có xu hướng tăng trong những tháng cuối năm; xung đột tại Trung Đông còn phức tạp, khiến giá dầu thế giới tiếp tục biến động, ảnh hưởng đến giá xăng dầu, hàng hóa, dịch vụ trong nước...

Song theo Bộ Tài chính, vẫn có nhiều yếu tố hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Bên cạnh việc tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá năng lượng và tỷ giá, các chính sách duy trì giảm 2% thuế giá trị gia tăng đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, cùng việc điều hành linh hoạt thuế, phí đối với xăng dầu, được kỳ vọng sẽ tiếp tục góp phần giảm áp lực chi phí và hỗ trợ ổn định mặt bằng giá.

Tại văn bản trả lời kiến nghị cử tri tỉnh Hưng Yên liên quan đến công tác điều hành giá vừa công bố, Bộ Tài chính cho biết, nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 là nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; theo dõi sát diễn biến kinh tế thế giới, giá cả, tỷ giá, chính sách quốc tế và các rủi ro địa chính trị để xây dựng kịch bản điều hành phù hợp.

Đồng thời, chính sách tài khóa sẽ tiếp tục được điều hành chặt chẽ, phối hợp với chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát tín dụng, tỷ giá, lãi suất và cung tiền, góp phần ổn định thị trường tài chính - tiền tệ và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.

Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ tiếp tục điều hành giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp, hài hòa giữa yêu cầu thực hiện cơ chế giá thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý giá, tăng cường công tác thông tin, truyền thông về điều hành giá, công khai, minh bạch các yếu tố hình thành giá và các chủ trương điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhằm ổn định tâm lý thị trường, kiểm soát kỳ vọng lạm phát.

Nhìn từ diễn biến 7 tháng qua, CPI tuy chịu tác động đan xen từ giá năng lượng, chi phí đầu vào và nhu cầu tiêu dùng phục hồi, song vẫn được duy trì trong mục tiêu kiểm soát lạm phát của Chính phủ. Điều này phản ánh hiệu quả của việc phối hợp giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và công tác điều hành giá.

Trong bối cảnh dư địa điều hành không còn quá lớn, việc tiếp tục chủ động dự báo, điều hành linh hoạt giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, giữ ổn định tỷ giá và kiểm soát kỳ vọng lạm phát sẽ là những yếu tố quan trọng để vừa ổn định kinh tế vĩ mô, vừa tạo điều kiện hỗ trợ tăng trưởng trong những tháng cuối năm.