Trong báo cáo cập nhật vĩ mô mới đây, Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho thấy, lạm phát của Việt Nam trong năm 2025 tiếp tục được kiểm soát tốt, song áp lực giá cả có xu hướng gia tăng rõ hơn trong năm 2026, trong bối cảnh tín dụng được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ tăng trưởng và tỷ giá duy trì ở mức cao.
Theo MBS, lũy kế 11 tháng năm 2025, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,29% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn đáng kể so với ngưỡng mục tiêu 4,5–5% của Chính phủ. CPI lõi tăng 3,21% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát cơ bản vẫn trong tầm kiểm soát và chưa có dấu hiệu lan tỏa mạnh trên diện rộng.
Phân tích cơ cấu CPI năm 2025, có ba nhóm yếu tố chính tạo áp lực tăng giá. Thứ nhất, giá thịt lợn tăng 8,8% so với cùng kỳ do thiếu hụt nguồn cung cục bộ. Thứ hai, giá điện sinh hoạt tăng 7,4% so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu sử dụng điện gia tăng và tác động từ các đợt điều chỉnh giá điện của EVN vào tháng 10/2024 và tháng 5/2025. Thứ ba, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng mạnh 13,3% so với cùng kỳ do việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế theo lộ trình.
 |
| Nguồn: MBS |
Ở chiều ngược lại, đà tăng của lạm phát năm 2025 được kìm hãm đáng kể nhờ giá xăng dầu giảm khoảng 9% so với cùng kỳ, trong khi giá thực phẩm nhìn chung giữ ổn định trong suốt năm. Nhờ đó, lạm phát bình quân năm 2025 được dự báo ở mức tương đối thấp.
Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia ước tính CPI bình quân cả năm đạt khoảng 3,6%, còn Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự báo trong khoảng 3,3–3,5%. Cả hai kịch bản đều đáp ứng mục tiêu Quốc hội đặt ra tại Nghị quyết phát triển kinh tế – xã hội năm 2025. Theo giới phân tích, việc kiểm soát CPI ở mức này là kết quả tích cực của công tác điều hành và phối hợp chính sách trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, căng thẳng địa chính trị kéo dài và thiên tai diễn biến phức tạp.
Bước sang năm 2026, MBS dự báo CPI bình quân sẽ tăng lên vùng 3,7–4% so với năm trước, phản ánh áp lực lạm phát gia tăng từ nhiều yếu tố. Trước hết, việc điều chỉnh giá điện từ tháng 5/2025 sẽ tiếp tục tác động lan tỏa lên chỉ số giá điện trong những tháng đầu năm 2026. Cùng với đó, giá vật liệu xây dựng được dự báo tăng nhẹ khi nhu cầu triển khai các công trình hạ tầng và bất động sản dân cư tăng mạnh, trong đó giá thép có thể tăng khoảng 7% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, tác động của việc tỷ giá USD/VND duy trì ở mức cao được dự báo sẽ phản ánh rõ hơn vào giá cả hàng hóa trong năm 2026, đặc biệt với các nhóm hàng nhập khẩu hoặc phụ thuộc lớn vào nguyên liệu đầu vào từ bên ngoài.
Dù vậy, áp lực lạm phát trong năm 2026 vẫn được cân đối bởi một số yếu tố hỗ trợ quan trọng. Giá dầu thô toàn cầu được dự báo tiếp tục xu hướng giảm và dao động quanh mức 55–60 USD/thùng trong bối cảnh dư thừa nguồn cung, qua đó góp phần hạ nhiệt chi phí nhiên liệu và vận chuyển.
Đối với nhóm thực phẩm, dù giá thịt lợn có xu hướng tăng trong những tháng cuối năm, MBS đánh giá đây chủ yếu mang tính mùa vụ, khi nguồn cung trong nước vẫn ở trạng thái ổn định. Đặc biệt, giá gạo trong nước và trên thị trường thế giới được dự báo tiếp tục giảm trong năm 2026, trong bối cảnh tỷ lệ dự trữ gạo toàn cầu hiện vượt trên 34% so với mức tiêu thụ, phản ánh tình trạng dư cung tương đối rõ rệt.
Về định hướng chính sách, tại Nghị quyết số 244/2025/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026, Quốc hội đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân khoảng 4,5%, tiếp tục ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô. Kết quả điều tra của NHNN đối với các tổ chức tín dụng về kỳ vọng lạm phát cho thấy CPI bình quân năm 2026 được kỳ vọng tăng khoảng 3,77% so với năm 2025, thấp hơn ngưỡng mục tiêu Quốc hội đề ra.
