Tăng tới 1,5 lần mức hỗ trợ khuyến công để thu hút đầu tư vào ngành nghề ưu tiên

Ảnh minh hoạ có sự hỗ trợ của AI.

Nhiều nội dung hỗ trợ gắn với công nghệ, thị trường, sản xuất xanh

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 139/2026/TT-BTC hướng dẫn lập, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí khuyến công. Thông tư được xây dựng trên cơ sở Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15, Nghị định số 73/2026/NĐ-CP và các quy định về khuyến công tại Nghị định số 45/2012/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 235/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Thông tư số 139/2026/TT-BTC quy định đối tượng áp dụng gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh trực tiếp đầu tư, sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tại các địa bàn thuộc phạm vi quy định; các làng nghề được UBND cấp tỉnh công nhận; cơ sở sản xuất công nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững; doanh nghiệp, hợp tác xã là chủ đầu tư xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp.

Bên cạnh đó, nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ và các tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài tham gia quản lý, thực hiện các hoạt động dịch vụ khuyến công cũng thuộc đối tượng áp dụng.

Về nguồn lực, ngân sách trung ương bảo đảm kinh phí cho hoạt động khuyến công quốc gia do Bộ Công Thương quản lý, tổ chức thực hiện; ngân sách địa phương bảo đảm kinh phí cho hoạt động khuyến công địa phương. Đồng thời, Bộ Công Thương, UBND cấp tỉnh, cấp xã có trách nhiệm huy động các nguồn tài chính hợp pháp khác, lồng ghép các dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia và các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác để thực hiện mục tiêu khuyến công.

Việc lồng ghép nguồn vốn phải bảo đảm đúng mục tiêu, nhiệm vụ được giao, không trùng lặp nội dung chi và không hỗ trợ nhiều lần từ ngân sách nhà nước cho cùng một nội dung.

Một điểm đáng chú ý là Thông tư phân định rõ hơn phạm vi của kinh phí khuyến công quốc gia và kinh phí khuyến công địa phương. Theo đó, kinh phí khuyến công quốc gia tập trung cho những hoạt động có quy mô vùng, miền, quốc gia hoặc các đề án có tác động lan tỏa, thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn. Trong khi đó, kinh phí khuyến công địa phương dành cho những hoạt động do địa phương quản lý, tổ chức thực hiện, phù hợp với chiến lược, quy hoạch tỉnh và định hướng phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn cấp xã.

Thông tư số 139/2026/TT-BTC quy định các điều kiện để được hỗ trợ kinh phí khuyến công. Trong đó, nội dung nhiệm vụ, đề án phải phù hợp với quy định về khuyến công và ngành nghề thuộc danh mục được hỗ trợ; đề án phải được cơ quan hoặc người có thẩm quyền phê duyệt.

Đáng chú ý, tổ chức, cá nhân phải đầu tư hoặc cam kết đầu tư đủ kinh phí thực hiện đề án sau khi trừ phần ngân sách nhà nước hỗ trợ. Đồng thời, phải có văn bản cam kết chưa được hỗ trợ từ nguồn kinh phí nhà nước cho cùng nội dung đề nghị hỗ trợ.

Các nội dung chi được thiết kế theo nhiều nhóm, từ đào tạo nghề, nâng cao năng lực quản lý đến hỗ trợ đổi mới công nghệ, sản xuất sạch hơn, xúc tiến thương mại và phát triển thị trường.

Đối với đào tạo nghề, kinh phí khuyến công được sử dụng để hỗ trợ đào tạo người lao động tại các cơ sở công nghiệp nông thôn theo các chương trình kèm cặp nghề, truyền nghề, tập nghề; bồi dưỡng, cập nhật và nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp; chuyển giao công nghệ. Thợ giỏi và nghệ nhân tiểu thủ công nghiệp học nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cũng được hỗ trợ tiền ăn, tiền đi lại trong thời gian học nghề theo quy định.

Một nhóm nội dung đáng chú ý khác là hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ và tiến bộ khoa học kỹ thuật.

Theo đó, mô hình trình diễn để phổ biến công nghệ mới, sản xuất sản phẩm mới được hỗ trợ tối đa 30% dự toán chi phí được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhưng không quá 1,6 tỷ đồng/mô hình.

Đối với mô hình của cơ sở công nghiệp nông thôn đang hoạt động hiệu quả cần phổ biến, tuyên truyền, nhân rộng, mức hỗ trợ tối đa là 160 triệu đồng/mô hình.

Với mô hình áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững trong công nghiệp, mức hỗ trợ tối đa 30% dự toán chi phí được phê duyệt nhưng không quá 800 triệu đồng/mô hình.

Đặc biệt, hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp được quy định tối đa 50% dự toán chi phí, nhưng không quá 480 triệu đồng/cơ sở. Trường hợp hỗ trợ dây chuyền công nghệ, mức tối đa bằng 1,5 lần mức hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến và chuyển giao công nghệ.

Cùng với đó, kinh phí khuyến công còn được sử dụng để hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nội dung này thực hiện theo pháp luật về công nghệ thông tin, chuyển đổi số và hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Ở khâu thị trường, Thông tư quy định hỗ trợ tổ chức bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; hội chợ, triển lãm hàng công nghiệp nông thôn, hàng thủ công mỹ nghệ; hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia hội chợ, triển lãm; đăng ký nhãn hiệu; đầu tư phòng trưng bày, giới thiệu và quảng bá sản phẩm.

Trong đó, chi tổ chức bình chọn và trao chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia được hỗ trợ không quá 600 triệu đồng/lần; tiền thưởng cho sản phẩm được bình chọn cấp quốc gia không quá 20 triệu đồng/sản phẩm. Chi hỗ trợ xây dựng và đăng ký nhãn hiệu đối với sản phẩm công nghiệp nông thôn tối đa 55 triệu đồng/nhãn hiệu.

Thông tư cũng dành cơ chế hỗ trợ cho hoạt động xúc tiến đầu tư phát triển cụm công nghiệp và xử lý môi trường. Trong đó, hỗ trợ công nghệ, máy móc, thiết bị xử lý nước thải, khí thải tại cơ sở công nghiệp nông thôn tối đa 50% dự toán được phê duyệt nhưng không quá 480 triệu đồng/cơ sở; đối với cụm công nghiệp, mức hỗ trợ tối đa 50% dự toán nhưng không quá 2 tỷ đồng/cụm công nghiệp.

Tăng tính chủ động của địa phương trong quyết định mức chi

Một nội dung đáng chú ý của Thông tư số 139/2026/TT-BTC là mức chi quy định trong Thông tư được xác định là mức chi tối đa. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức chi cụ thể tại địa phương, phù hợp với tình hình thực tiễn và khả năng cân đối ngân sách.

Trường hợp địa phương chưa ban hành văn bản quy định mức chi, cơ quan, đơn vị có thể áp dụng mức chi tại Thông tư để thực hiện. HĐND cấp tỉnh cũng có thể quyết định nội dung, mức chi khác phục vụ công tác khuyến công căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, tình hình thực tế và khả năng cân đối ngân sách địa phương, bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công và các quy định liên quan.

Quy định này tạo dư địa để chính sách khuyến công được điều chỉnh phù hợp hơn với đặc điểm từng địa bàn, đồng thời vẫn đặt trong khuôn khổ quản lý ngân sách và khả năng cân đối nguồn lực của địa phương.

Về lập và phân bổ dự toán, đối với kinh phí khuyến công quốc gia, Bộ Công Thương căn cứ chương trình khuyến công được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chế độ, tiêu chuẩn, định mức hiện hành để xây dựng dự toán và tổng hợp vào dự toán ngân sách nhà nước của Bộ.

Đối với kinh phí khuyến công địa phương, đơn vị được giao chủ trì thực hiện nhiệm vụ xây dựng dự toán, gửi đơn vị dự toán cấp I hoặc cơ quan quản lý trực tiếp tổng hợp và gửi cơ quan tài chính cùng cấp theo quy định.

Việc chấp hành dự toán được thực hiện thông qua Kho bạc Nhà nước. Các đơn vị căn cứ dự toán chi ngân sách được cấp có thẩm quyền giao để gửi hồ sơ, chứng từ đến Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch kiểm tra, thanh toán theo quy định.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm hạch toán, quyết toán. Kinh phí thực hiện các đề án, nhiệm vụ khuyến công được hạch toán vào loại 280, khoản 309 “hoạt động khuyến công” theo chương tương ứng của Mục lục ngân sách nhà nước. Riêng kinh phí dành cho ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số được hạch toán và quyết toán vào loại 100, khoản 121.

Đối với các đề án, nhiệm vụ thực hiện theo hợp đồng với cơ quan chủ trì, hồ sơ làm căn cứ thanh toán, quyết toán gồm hợp đồng kèm dự toán chi tiết được phê duyệt, biên bản nghiệm thu, thanh lý hợp đồng, ủy nhiệm chi hoặc phiếu chi và các tài liệu liên quan.

Để tránh xáo trộn đối với các chương trình, đề án đang triển khai, Thông tư quy định những chương trình, đề án, nhiệm vụ khuyến công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày Thông tư có hiệu lực được tiếp tục thực hiện theo quyết định phê duyệt và quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm phê duyệt cho đến khi hoàn thành.

Các văn bản quy định nội dung, mức chi khuyến công do địa phương ban hành trước thời điểm Thông tư có hiệu lực cũng tiếp tục được áp dụng theo quy định hiện hành hoặc quy định tại Thông tư cho đến khi có văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế.

Thông tư 139/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Kể từ thời điểm này, Thông tư số 28/2018/TT-BTC và Thông tư số 64/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 28/2018/TT-BTC hết hiệu lực.

Việc cập nhật đồng bộ cơ chế lập, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí khuyến công trong khuôn khổ pháp luật ngân sách mới, đồng thời bổ sung các nội dung hỗ trợ liên quan đến công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn, xúc tiến thương mại và xử lý môi trường sẽ tạo cơ sở để nguồn lực khuyến công được gắn chặt hơn với yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất và phát triển công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới.