Quỹ phòng, chống tội phạm: Không được chi trực tiếp từ tiền mặt đóng góp

Ảnh minh họa: AI

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 150/2026/TT-BTC quy định việc tiếp nhận và quản lý, sử dụng Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương.

Thông tư quy định việc tiếp nhận và quản lý, sử dụng các khoản tài trợ, viện trợ, ủng hộ, đóng góp tự nguyện cho Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương theo Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg ngày 27/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam và cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia trực tiếp hoặc hỗ trợ công tác phòng, chống tội phạm, xác minh, xác định, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán.

Theo Thông tư số 150/2026/TT-BTC, Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, tự chủ về tài chính và tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật.

Việc lập dự toán, thanh toán, kế toán, quyết toán và kiểm toán Quỹ được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, kế toán và kiểm toán.

Đáng chú ý, toàn bộ các khoản thu, chi của Quỹ phải được thực hiện qua tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước. Trường hợp phát sinh tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, toàn bộ tiền lãi phải được hạch toán đầy đủ vào nguồn thu của Quỹ, không được sử dụng cho mục đích khác ngoài nhiệm vụ của Quỹ.

Đối với các khoản tài trợ, viện trợ, ủng hộ, đóng góp tự nguyện, Thông tư số 150/2026/TT-BTC yêu cầu phải có nguồn gốc hợp pháp, được tiếp nhận, quản lý, theo dõi, hạch toán đầy đủ, công khai, minh bạch và sử dụng đúng mục đích.

Việc tiếp nhận không được kèm theo điều kiện làm ảnh hưởng đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước; ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc trái quy định pháp luật.

Với khoản đóng góp bằng tiền chuyển khoản, nội dung chuyển tiền phải thể hiện tên cơ quan, tổ chức, cá nhân chuyển tiền và nội dung tài trợ, viện trợ, ủng hộ, đóng góp tự nguyện. Trường hợp có mục đích, địa chỉ sử dụng cụ thể phải ghi rõ các thông tin này.

Đối với tiền mặt, cơ quan được giao quản lý Quỹ phải lập chứng từ thu theo quy định của pháp luật về kế toán. Toàn bộ số tiền tiếp nhận phải được nộp đầy đủ, kịp thời vào tài khoản Quỹ, không được sử dụng trực tiếp tiền mặt tiếp nhận để thực hiện các khoản chi.

Trường hợp tiếp nhận bằng ngoại tệ, việc tiếp nhận được thực hiện thông qua tài khoản ngoại tệ của Quỹ hoặc phương thức khác phù hợp với quy định về quản lý ngoại hối. Việc quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam để ghi sổ kế toán thực hiện theo quy định của pháp luật về kế toán.

Thông tư số 150/2026/TT-BTC cũng quy định cách xử lý đối với các khoản tiền chuyển nhầm, chuyển thừa hoặc không đủ điều kiện tiếp nhận. Cơ quan quản lý Quỹ phải đối chiếu, xác minh thông tin với bên chuyển tiền và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có liên quan.

Việc hoàn trả được thực hiện trên cơ sở đề nghị của bên chuyển tiền, kết quả xác minh, đối chiếu và chứng từ chứng minh. Khoản tiền hoàn trả phải được chuyển về đúng tài khoản đã chuyển tiền vào Quỹ. Trường hợp chuyển sang tài khoản khác phải có tài liệu chứng minh tài khoản đó thuộc bên đã chuyển tiền.

Đối với các khoản tài trợ, viện trợ, ủng hộ, đóng góp bằng hiện vật, hàng hóa hoặc hình thức khác không phải tiền, việc tiếp nhận phải được lập thành biên bản, ghi rõ thông tin bên giao, bên nhận, tên, chủng loại, số lượng, chất lượng, hiện trạng, giá trị và mục đích sử dụng.

Giá trị hiện vật, hàng hóa được xác định theo thứ tự ưu tiên, trước hết căn cứ vào giá niêm yết hoặc giá ghi trên hợp đồng, hóa đơn mua bán, phiếu xuất kho, tờ khai nhập khẩu của bên tài trợ. Trường hợp áp dụng căn cứ giá của cơ quan tài chính địa phương, nếu không có thông báo giá thì cơ quan này xác định theo giá thị trường tại địa phương ở thời điểm xác định giá trị.

Đối với khoản đóng góp có mục đích, địa chỉ sử dụng cụ thể, cơ quan quản lý Quỹ phải theo dõi riêng. Nếu mục đích hoặc địa chỉ sử dụng không phù hợp với chức năng, nhiệm vụ hoặc nội dung chi của Quỹ thì không tiếp nhận hoặc trao đổi với bên đóng góp để điều chỉnh trước khi tiếp nhận.

Về quản lý tài chính, cơ quan được giao quản lý Quỹ có trách nhiệm hạch toán đầy đủ, kịp thời từng nguồn hình thành Quỹ; theo dõi riêng các nguồn kinh phí và định kỳ hằng quý đối chiếu số liệu kế toán với Kho bạc Nhà nước, ngân hàng cùng số lượng, giá trị hiện vật, hàng hóa thực tế.

Số dư kinh phí của Quỹ cuối năm chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục quản lý, sử dụng. Nguyên tắc lựa chọn ngân hàng thương mại để mở tài khoản Quỹ và tỷ lệ vốn gửi nhằm bảo đảm an toàn vốn, linh hoạt dòng tiền thực hiện theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Thông tư số 150/2026/TT-BTC quy định, hằng năm, Bộ Công an gửi Bộ Tài chính báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch tài chính, dự kiến kế hoạch tài chính năm sau và quyết toán thu, chi Quỹ trước ngày 10/7 để tổng hợp báo cáo Chính phủ, báo cáo Quốc hội cùng với báo cáo dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước.

Thông tư có hiệu lực kể từ ngày ký (9/10/2026), thay thế Thông tư số 61/2019/TT-BTC ngày 3/9/2019. Đối với nhiệm vụ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và phân bổ kinh phí trước ngày Thông tư có hiệu lực, việc thực hiện tiếp tục theo quyết định phê duyệt và quy định tại Thông tư số 61/2019/TT-BTC cho đến khi kết thúc nhiệm vụ.