Cổ phiếu giảm, lợi nhuận tăng, cơ hội nào cho nhà đầu tư?

Nhiều quỹ mở có định giá danh mục cổ phiếu thấp hơn VN-Index. Ảnh: Fmarket

Chia sẻ trong chương trình Fund Insider của Fmarket, ông Lê Chí Phúc, Tổng Giám đốc SGI Capital, cho rằng “lãi suất hiện là biến số then chốt nhất”, ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư và dòng tiền vào thị trường trong những tháng cuối năm. Sau giai đoạn thị trường diễn biến yếu, những cơ hội đầu tư lớn có thể xuất hiện. Nhà đầu tư cần đánh giá thị trường đang ở giai đoạn nào của chu kỳ và chuẩn bị sẵn nguồn vốn để nắm bắt cơ hội, thay vì cố dự đoán chính xác thời điểm thị trường khởi sắc.

Định giá về vùng hấp dẫn, tăng trưởng dự phóng dẫn đầu khu vực

Diễn biến giá cổ phiếu trong quý III khiến nhà đầu tư thận trọng. Tuy nhiên, khi đối chiếu với kết quả kinh doanh và triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp, nhiều cổ phiếu đang cho thấy mức định giá hấp dẫn.

Sau khi việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell có hiệu lực ngày 21/9, VinaCapital đã so sánh định giá và triển vọng tăng trưởng của thị trường Việt Nam với các thị trường trong khu vực.

Dữ liệu từ VinaCapital chỉ ra rằng, P/E dự phóng năm 2026 của Việt Nam hiện ở mức hơn 12 lần, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan và Malaysia (đều khoảng 15 lần), và cao hơn Philippines và Indonesia (9-10 lần). Tuy nhiên, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, vốn đã tăng giá rất mạnh trong vòng hơn một năm qua, P/E dự phóng năm 2026 của phần còn lại của VN-Index chỉ còn khoảng 9,5 lần. Điều đó cho thấy bức tranh bên dưới chỉ số đang khác khá nhiều so với những gì nhà đầu tư nhìn thấy ở VN-Index, đó là thị trường có rất nhiều doanh nghiệp tốt đang được giao dịch ở mức định giá hấp dẫn.

Bên cạnh định giá rẻ, tăng trưởng của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng nổi bật so với các thị trường khác trong khu vực. VinaCapital dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của Việt Nam tăng trưởng khoảng 25% trong năm 2026 và vẫn sẽ duy trì tăng trưởng ở mức 2 con số trong năm 2027, hiện đang là mức tăng trưởng cao nhất trong giai đoạn này khi so với các thị trường khu vực ASEAN. Bên cạnh đó, hiệu suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) dự phóng năm 2026 đạt 15%, vượt trội hoàn toàn so với các quốc gia Đông Nam Á khác.

Kết quả kinh doanh thực tế của các doanh nghiệp niêm yết trong 6 tháng đầu năm cũng đang góp phần củng cố dự phóng này. Theo đó, doanh thu của các doanh nghiệp niêm yết tăng khoảng 33%, lợi nhuận sau thuế tăng 48% so với cùng kỳ.

Điều đáng nói là tốc độ tăng trưởng này chưa được phản ánh tương ứng vào giá cổ phiếu. Sau 3 quý của năm 2026, hơn 21% cổ phiếu đã xuống dưới vùng đáy COVID-19.

Theo ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao VinaCapital, sự lệch pha này phần nào xuất phát từ tâm lý thận trọng trước áp lực lãi suất. Khi tâm lý nhà đầu tư thận trọng, ngay cả những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng có thể chịu áp lực điều chỉnh theo thị trường chung.

Xu hướng kiên nhẫn tích sản quỹ mở

Dữ liệu từ Fmarket, nền tảng phân phối gần 70 quỹ mở từ các công ty quản lý quỹ hàng đầu, ghi nhận các giao dịch mua quỹ và lệnh đầu tư định kỳ (SIP) vẫn diễn ra đều đặn, dù thị trường trải qua nhiều nhịp điều chỉnh. Đây có thể xem là một tín hiệu về xu hướng tích sản định kỳ, khi một bộ phận nhà đầu tư tiếp tục giải ngân thay vì chờ đợi một thời điểm thị trường được xác định là thuận lợi. Đáng chú ý, hoạt động này diễn ra trong bối cảnh định giá của nhiều danh mục quỹ đã thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường.

Nhiều quỹ mở ghi nhận lợi nhuận 3 năm trên 33%. Ảnh: Fmarket

Theo dữ liệu Fmarket tại ngày 02/10/2026, P/E của VN-Index ở mức 12,1 lần, trong khi P/E của 10 quỹ có danh mục cổ phiếu được định giá thấp nhất dao động từ 7,07 đến 10,34 lần, tức rẻ hơn thị trường chung khoảng 15 - 42%. Nhiều danh mục quỹ cổ phiếu như TCGF, BVPF, TBLF, VINACAPITAL-VMEEF, VLGF và VINACAPITAL-VESAF đều đang duy trì mức P/E dưới 10 lần.

Theo ông Đinh Đức Minh, việc quỹ chỉ lựa chọn khoảng 25-30 cổ phiếu từ hơn hàng nghìn mã trên thị trường cho thấy mức độ kỹ lưỡng trong quá trình xây dựng danh mục. Riêng các quỹ mở của VinaCapital, cổ phiếu được sàng lọc dựa trên nhiều tiêu chí đảm bảo phải tốt hơn thị trường chung.

Khi được lựa chọn dựa trên nền tảng cơ bản và mức định giá hợp lý, những cổ phiếu này có thể tạo lợi thế cho danh mục trong dài hạn. Bởi theo thời gian, giá cổ phiếu có xu hướng phản ánh rõ hơn chất lượng hoạt động và năng lực tạo lợi nhuận của doanh nghiệp, qua đó giúp lợi thế về định giá và chất lượng danh mục từng bước được phản ánh vào giá trị tài sản.

Hiệu quả của cách tiếp cận này có thể nhìn rõ hơn khi kéo dài khung thời gian đầu tư. Dữ liệu Fmarket cho thấy, trong 3 năm từ 02/10/2023 đến 02/10/2026, 10 quỹ mở có lợi nhuận tốt nhất đang mang lại mức sinh lời từ 33% đến hơn 51%.

Điều này lý giải vì sao có thời điểm hiệu suất quỹ mở bị lệch khỏi diễn biến chung của thị trường, nhưng khi doanh nghiệp lựa chọn có nền tảng tốt và mức định giá phù hợp, thời gian sẽ trở thành yếu tố quan trọng để thị trường từng bước phản ánh lại giá trị của các khoản đầu tư.

Hậu nâng hạng, thị trường sẽ có thêm những động lực mới từ dòng vốn và quá trình tái định giá, cách tiếp cận chọn lọc và linh hoạt có thể giúp nhà đầu tư nắm bắt tốt hơn những cơ hội đang dần mở ra. Đây cũng là một trong những lý do quỹ mở có thể là lựa chọn đáng cân nhắc với nhà đầu tư dài hạn.