 |
| Môi trường kinh doanh đang có những thay đổi tích cực, hỗ trợ doanh nhân, doanh nghiệp phát triển. Ảnh: H.Dịu |
Môi trường kinh doanh đang có nhiều thay đổi khi hàng loạt giải pháp cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, hỗ trợ tài chính và tháo gỡ vướng mắc được triển khai.
Tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong - Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 8/1/2026 với 7 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Các giải pháp tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, cắt giảm điều kiện kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra.
Cùng với cải cách hành chính, chính sách tài khóa tiếp tục hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong 9 tháng năm 2026, Bộ Tài chính đã tham mưu và thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí với tổng quy mô khoảng 245,6 nghìn tỷ đồng, gồm 185,6 nghìn tỷ đồng miễn, giảm và 60 nghìn tỷ đồng gia hạn.
Trong lĩnh vực thuế và hải quan, việc số hóa thủ tục, đổi mới phương thức quản lý và tăng cường đối thoại cũng đang góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Tại Diễn đàn “Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính phối hợp với Cục Thuế và Cục Hải quan tổ chức ngày 8/10/2026, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI đánh giá cao những nỗ lực cải cách của hai ngành, đặc biệt trong ứng dụng công nghệ và tháo gỡ khó khăn.
“Một trong những điểm mạnh nổi bật của hai ngành là văn hóa đối thoại, tinh thần cầu thị, lắng nghe và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp”, ông Đậu Anh Tuấn nhận xét.
Theo đại diện VCCI, hóa đơn điện tử, kê khai và nộp thuế trực tuyến, thông quan điện tử cùng phương thức quản lý dựa trên mức độ tuân thủ và rủi ro đang tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong thực hiện nghĩa vụ thuế và hoạt động xuất nhập khẩu.
Bên cạnh cắt giảm thủ tục, việc giải quyết kiến nghị của các doanh nhân, doanh nghiệp cũng được các bộ, ngành, địa phương chú trọng. Thông qua đối thoại trực tiếp, cơ quan quản lý có thể xác định khó khăn xuất phát từ cách hiểu chính sách, quá trình thực thi hay chính quy định pháp luật để lựa chọn hướng xử lý phù hợp.
Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng đánh giá, không gian chính sách dành cho doanh nghiệp đang được mở rộng nhờ đổi mới thể chế, phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục. Tại một số địa phương, thời gian thực hiện thủ tục đầu tư đã được rút ngắn; có cửa khẩu giảm mạnh thời gian thông quan nhờ số hóa quy trình.
Tuy nhiên, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh, chính sách tốt chưa tự động tạo ra kết quả tốt nếu quá trình thực thi chưa đồng đều. Điều doanh nghiệp cần là tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh.
Cũng về vấn đề xây dựng pháp luật, ông Phan Đức Hiếu, đại biểu Quốc hội chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, hoạt động lập pháp đang có nhiều thay đổi cả về tốc độ và cách tiếp cận.
Theo ông Phan Đức Hiếu, chất lượng thể chế không thể chỉ đo bằng số lượng luật, nghị quyết được ban hành mà phải được đánh giá qua kết quả triển khai trong thực tiễn. Vì vậy, Quốc hội đang đẩy nhanh quá trình xây dựng pháp luật, đồng thời hình thành các cơ chế xử lý nhanh những vướng mắc phát sinh từ quy định hiện hành. Hơn nữa, tư duy xây dựng pháp luật đang chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Chẳng hạn, những thay đổi trong quy định về chấp thuận chủ trương đầu tư, xử lý sự chồng chéo giữa các quy hoạch cho thấy nỗ lực giảm bớt thủ tục không cần thiết, tạo điều kiện để dự án sớm được triển khai.
 |
| Diễn đàn “Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính phối hợp với Cục Thuế và Cục Hải quan tổ chức. Ảnh: Thanh Hằng |
Vì thế, về phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Xuân Thọ cho biết, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tập trung tháo gỡ các rào cản gia nhập thị trường, đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính và cắt giảm những điều kiện kinh doanh không cần thiết, qua đó giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Cùng với đó, Bộ Tài chính sẽ thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, gắn với tiêu chuẩn, quy chuẩn và tăng cường giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số trong cung cấp dịch vụ công, hạn chế tiếp xúc trực tiếp và giảm chi phí không chính thức. Cơ chế tiếp nhận, phản hồi kiến nghị cũng sẽ tiếp tục được chuẩn hóa nhằm kịp thời nhận diện, xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi chính sách.
Đặc biệt, Bộ Tài chính chú trọng các giải pháp khơi thông nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, đất đai và mặt bằng sản xuất; phát triển hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh. Qua đó, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi hơn, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư và mở rộng hoạt động.
Cùng với cải thiện môi trường kinh doanh, khả năng phát triển còn phụ thuộc vào sự chủ động nâng cao năng lực của từng doanh nghiệp.
Tại Công ty cổ phần Bách Liên (VietMRO), bà Trần Thị Thương Huyền, Tổng giám đốc Công ty chia sẻ, sau 20 năm hoạt động trong lĩnh vực vật tư, bảo trì, sửa chữa và vận hành nhà máy (MRO), doanh nghiệp hiện phục vụ hơn 1.000 khách hàng, phần lớn là các nhà máy FDI và nhà máy lớn của Việt Nam, đồng thời kết nối với hơn 15.000 nhà cung ứng trong nước và quốc tế.
Theo bà Trần Thị Thương Huyền, các nhà máy FDI cần những đối tác có năng lực, đáng tin cậy, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiến độ và tính ổn định. Vì vậy, VietMRO tập trung nâng cấp năng lực thông qua dữ liệu, mạng lưới cung ứng và khả năng thực thi, ứng dụng công nghệ trong quản trị và điều phối hoạt động.
Việc tham gia chuỗi cung ứng FDI không chỉ mang lại đơn hàng mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực theo tiêu chuẩn quốc tế, từng bước mở rộng thị trường.
Ông Mai Duy Trung, Giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp Thái Sơn cho hay, quy mô hạn chế từng khiến doanh nghiệp bỏ lỡ một số dự án lớn dù có kinh nghiệm chuyên môn. Vì vậy, việc tham gia các mạng lưới liên kết giúp doanh nghiệp tìm kiếm đối tác bổ trợ, chia sẻ nguồn lực và đáp ứng những yêu cầu vượt quá khả năng của từng đơn vị. Các doanh nhân, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, tăng cường ứng dụng công nghệ, rà soát mô hình hoạt động và chủ động kết nối để nâng cao sức cạnh tranh.
TS. Tô Nhật, Phó Chủ tịch sáng lập Tập đoàn Amaccao cũng nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu trong xây dựng hệ thống quản trị, phát triển đội ngũ và phân quyền khi doanh nghiệp mở rộng quy mô. Nếu mọi quyết định đều phụ thuộc vào chủ doanh nghiệp, khả năng phát triển sẽ bị hạn chế.
Đề cập đến trách nhiệm của cộng đồng doanh nhân, ông Phan Đức Hiếu cho rằng, các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp tiên phong cần phát huy vai trò dẫn dắt, kết nối và hỗ trợ những doanh nghiệp khác cùng phát triển. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô nhỏ không đồng nghĩa với cách làm thiếu chuyên nghiệp. Doanh nghiệp cần tăng cường liên kết, nâng cao chất lượng quản trị và chú trọng các yếu tố phát triển bền vững, ngay cả khi còn gặp khó khăn trong hoạt động kinh doanh.
Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, những chuyển biến trong cải thiện môi trường kinh doanh cùng yêu cầu đổi mới từ chính cộng đồng doanh nghiệp cho thấy, khi chính sách được triển khai hiệu quả, các vướng mắc được tháo gỡ và doanh nhân chủ động nâng cao năng lực, doanh nghiệp sẽ có nền tảng vững chắc hơn để mở rộng sản xuất, nâng sức cạnh tranh và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.
