 |
Bức tranh thị trường chứng khoán Việt Nam 2025 chứa đựng rất nhiều "cảm xúc trái chiều" đối với nhà đầu tư. |
Tăng mạnh nhưng đầy giằng co
Năm 2025 được đánh giá là một trong những năm nhiều biến động nhất đối với thị trường chứng khoán Việt Nam kể từ sau đại dịch. Từ đầu năm, VN-Index ghi nhận nhịp tăng tích cực trong quý I nhờ kỳ vọng kinh tế phục hồi. Tuy nhiên, cú sốc từ tuyên bố thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng 4 đã nhanh chóng đảo lộn quán tính thị trường, khiến VN-Index giảm sâu về dưới 1.100 điểm và tạo tâm lý bất an lan rộng.
Sau giai đoạn nhiễu động này, thị trường bước vào chu kỳ tăng mạnh từ tháng 4 đến tháng 9. Chỉ số có thời điểm vượt mức tăng 60%, được hỗ trợ bởi thông tin Việt Nam là một trong những quốc gia đàm phán sớm về thuế quan, cùng kỳ vọng lớn vào quá trình nâng hạng thị trường. Nhiều cổ phiếu trở nên hấp dẫn về định giá, kích hoạt dòng tiền quay trở lại khá mạnh mẽ. Thế nhưng, đà tăng mạnh đó không kéo dài. Từ cuối tháng 9, thị trường đối mặt với nhịp điều chỉnh sâu, hàng loạt cổ phiếu giảm 30-40% từ đỉnh, khiến không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái "lãi hóa lỗ" chỉ trong vài tuần.
Theo ông Nguyễn Thành Trung - Nhà sáng lập FinSuccess, phân hóa là chủ đề xuyên suốt của năm 2025. Bởi, không phải tất cả cổ phiếu đều tăng 30%. Các doanh nghiệp tư nhân đầu ngành như Vinhomes, Techcombank hay VPBank cũng ghi nhận mức tăng vượt trội. Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn như Vietcombank, BIDV lại tương đối trầm lắng, chưa cho thấy sự bứt phá rõ rệt. Nhóm Vingroup tăng rất mạnh, VIC thậm chí tăng gần gấp 5 lần, đóng góp lớn vào đà tăng của chỉ số, nhưng ở chiều ngược lại, FPT giảm gần 25% dù thị trường tăng.
"Đây là minh chứng rõ nhất cho thấy chỉ số tăng không đồng nghĩa nhà đầu tư nào cũng có lãi", ông Trung cho biết.
Ngay cả các quỹ chuyên nghiệp cũng gặp khó. Theo thống kê mà ông Trung đề cập, trong gần 30 quỹ lớn, chỉ 1-2 quỹ có hiệu suất tương đương thị trường; phần còn lại đều thấp hơn. Điều đó cho thấy bản chất phức tạp của chu kỳ tăng 2025: tăng nhưng khó kiếm lời.
Một điểm nhấn khác là hoạt động của khối ngoại. Từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 120.000 tỷ đồng, mức kỷ lục. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài chỉ còn khoảng 15%, thấp nhất khu vực. Dù Việt Nam chính thức được nâng hạng, nhưng xu hướng rút vốn vẫn chưa dừng lại, cho thấy sự thận trọng với biến động vĩ mô toàn cầu và tỷ giá trong nước.
Dòng tiền nội dẫn dắt và kỳ vọng mới cho năm 2026
Thanh khoản năm 2025 phản chiếu rõ nét sự thay đổi trong tâm lý và dòng tiền thị trường. Ông Trịnh Duy Viết - Giám đốc Chiến lược Chứng khoán Kafi cho rằng, dòng tiền năm nay có thể chia thành ba giai đoạn rõ ràng:
"Từ tháng 1 đến giữa năm, dòng tiền rất thận trọng vì chưa có câu chuyện rõ. Từ tháng 7 đến tháng 9, thanh khoản bùng nổ khi kỳ vọng đàm phán thuế quan và nâng hạng trở nên rõ ràng. Nhưng sang quý IV, thanh khoản giảm nhanh do nhà đầu tư đứng ngoài quan sát", chuyên gia của Kafi phân tích.
Thực tế cho thấy mức giao dịch từng vượt 50.000 tỷ đồng/ngày trong giai đoạn sôi động nhất. Tuy nhiên, khác với thời kỳ 2020 - 2021, thanh khoản cao năm nay không đến từ F0, mà chủ yếu từ nhà đầu tư cũ quay lại. Số lượng nhà đầu tư mới gần như không tăng. Thanh khoản cao là do dòng tiền cũ hoạt động mạnh.
Đến quý IV, thanh khoản suy giảm nhanh, chỉ quanh 15.000 tỷ đồng/ngày. Dòng tiền "co hẹp" do hai nguyên nhân chính: Kỳ vọng nâng hạng đã phản ánh vào giá, khiến thị trường thiếu động lực trong ngắn hạn và các yếu tố vĩ mô trong nước có dấu hiệu chặt chẽ hơn, thể hiện qua biến động tỷ giá và lãi suất liên ngân hàng tăng. Nhà đầu tư vì vậy chọn đứng ngoài quan sát, chờ đợi thông tin rõ ràng hơn trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn chuẩn bị chuyển giao nhiệm kỳ mới.
Bên cạnh đó, ông Viết nhận định, giai đoạn cận cuối năm còn chịu tác động từ yếu tố chính trị. Nhà đầu tư đang chờ đợi bộ máy mới và định hướng chính sách cho nhiệm kỳ tiếp theo.
Sự chững lại của dòng tiền cũng gắn với tâm lý thận trọng phổ biến trên thị trường. Sau đợt tăng mạnh kéo dài từ tháng 4 đến tháng 9, nhà đầu tư kỳ vọng có thêm chất xúc tác mới nhưng chưa được đáp ứng. Nâng hạng thị trường FTSE là tin tốt, song đây lại là "tin tốt cuối cùng" trong chu kỳ kỳ vọng hiện tại, khiến thị trường thiếu câu chuyện để duy trì nhịp tăng. Dòng vốn mới không vào, dòng tiền cũ xoay vòng trong một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt, tạo ra tình trạng phân hóa ngày càng rõ.
Theo đánh giá của các chuyên gia, thị trường đang bước vào trạng thái "theo dõi và chờ đợi" - một trạng thái thường xuất hiện trước các chu kỳ tăng mới. Câu hỏi lớn nhất được đặt ra là: đâu sẽ là chất xúc tác cho năm 2026? Những yếu tố như cải cách chính sách, triển vọng kinh tế toàn cầu, hay tiến trình hậu nâng hạng có thể trở thành động lực cho dòng tiền quay lại mạnh mẽ hơn.
