Công nghệ trở thành “động cơ” tăng trưởng của thị trường chứng khoán

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trình bày tham luận tại Diễn đàn.

Chia sẻ tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) cho biết, hiện thị trường chứng khoán Việt Nam đã có khoảng 12 triệu tài khoản, với gần như 100% giao dịch được thực hiện qua nền tảng trực tuyến. Quy mô này cho thấy tốc độ phổ cập mạnh mẽ của giao dịch số, đồng thời phản ánh vai trò “hạ tầng lõi” của công nghệ trong thu hút nhà đầu tư. Công nghệ đã trở thành yếu tố quyết định giúp các công ty chứng khoán mở rộng khách hàng và gia tăng năng lực cạnh tranh.

Sự phát triển của các dịch vụ số như eKYC mở tài khoản trực tuyến, giao dịch online, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tư vấn và chăm sóc khách hàng đang ngày càng phổ biến. Nhờ đó, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng mạnh về thanh khoản. Năm 2025, giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 29.000 tỷ đồng mỗi ngày, và trong những tháng đầu năm 2026 đã vượt mốc 31.000 tỷ đồng, cho thấy sức hút ngày càng lớn của thị trường.

Đáng chú ý, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đứng đầu khu vực Đông Nam Á. Các chỉ số về quy mô giao dịch phản ánh mức độ hấp dẫn và hiệu quả vận hành của thị trường. Việc ứng dụng công nghệ đã góp phần quan trọng trong việc tăng tính minh bạch, giảm chi phí giao dịch và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài.

Để đạt được những kết quả này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chuyển đổi số. Trước hết là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, với việc trình và ban hành hàng loạt nghị định, thông tư nhằm triển khai Đề án 06 về dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử. Đồng thời, cơ quan này cũng phối hợp với Bộ Công an triển khai các kế hoạch liên quan đến kết nối dữ liệu và xác thực nhà đầu tư trên nền tảng số.

Về hạ tầng công nghệ, hệ thống KRX đã chính thức vận hành trong năm 2025, đánh dấu bước tiến lớn trong hiện đại hóa thị trường. Hệ thống này tích hợp toàn bộ quy trình từ giao dịch đến thanh toán, đồng thời tạo nền tảng cho việc triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trong giai đoạn 2026-2027. Đây được xem là bước đột phá giúp tăng tính an toàn, minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường.

Song song với đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đẩy mạnh xây dựng hệ thống giám sát và cơ sở dữ liệu tập trung. Hệ thống thông tin tổng thể đang được triển khai theo mô hình kết nối ba tầng giữa công ty chứng khoán, sở giao dịch và cơ quan quản lý. Kho dữ liệu chuyên ngành và hạ tầng bảo mật cũng đang được nâng cấp nhằm phục vụ phân tích, dự báo và giám sát thị trường theo thời gian thực.

Không dừng lại ở hạ tầng, công tác đào tạo và nâng cao nhận thức nhà đầu tư cũng được chú trọng. Ủy ban đã ban hành các chương trình đào tạo giai đoạn 2025-2030, tập trung vào kỹ năng số và kiến thức tài chính hiện đại. Đồng thời, phối hợp với Bộ Công an tổ chức các chương trình cảnh báo an toàn thông tin, nhằm hạn chế rủi ro từ các hành vi gian lận và tấn công mạng trong lĩnh vực chứng khoán.

Trong giai đoạn tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước định hướng tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng linh hoạt hơn, bao gồm cơ chế sandbox cho công nghệ tài chính, quy định về giao dịch điện tử nâng cao và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích, giám sát thị trường. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để thích ứng với sự phát triển nhanh của công nghệ tài chính toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng các công nghệ mới như blockchain, dữ liệu lớn và AI sẽ được đẩy mạnh trong hệ thống giám sát và quản lý. Mục tiêu là nâng cao khả năng phát hiện vi phạm, dự báo xu hướng thị trường và hỗ trợ hoạch định chính sách kịp thời, chính xác hơn. Cùng với đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tiếp tục được coi là nhiệm vụ quan trọng để bảo đảm quá trình chuyển đổi số diễn ra bền vững và hiệu quả.