 |
| Một trong những định hướng lớn của dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) là rà soát, lược bỏ các quy định không còn phù hợp. |
Tích hợp quy trình, giảm thủ tục
Một trong những định hướng lớn của Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) là rà soát, lược bỏ các quy định không còn phù hợp hoặc có thể tích hợp vào quy trình quản lý thống nhất nhằm giảm thủ tục hành chính và khắc phục tình trạng chồng chéo giữa pháp luật về ngân sách nhà nước và đầu tư công.
Theo đó, dự thảo đề xuất bãi bỏ quy định hiện hành yêu cầu chỉ được sử dụng quỹ dự trữ tài chính cho ngân sách sau khi đã sử dụng hết nguồn dự phòng ngân sách. Việc điều chỉnh này nhằm tạo sự chủ động hơn trong xử lý các nhiệm vụ đột xuất, cấp bách phát sinh, đồng thời bảo đảm nguồn dự phòng ngân sách vẫn có thể tập trung cho các nhiệm vụ khắc phục thiên tai, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xử lý các biến động trong cân đối ngân sách.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bỏ các quy định riêng của Luật Đầu tư công liên quan đến việc lập, trình và phê duyệt kế hoạch đầu tư công trung hạn. Thay vào đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn sẽ được tích hợp vào kế hoạch tài chính 5 năm ở cả cấp quốc gia và địa phương.
Cách tiếp cận này giúp khắc phục tình trạng tồn tại song song 2 hệ thống kế hoạch có nội dung gắn bó chặt chẽ với nhau nhưng được xây dựng theo các quy trình khác nhau. Qua đó, giảm đáng kể các thủ tục hành chính và nâng cao tính đồng bộ trong quản lý nguồn lực.
Tương tự, các quy định riêng về phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công hằng năm của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cũng được đề xuất lược bỏ để tích hợp vào quy trình phân bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước hằng năm.
Dự thảo đồng thời đề xuất bỏ nhiều quy định chi tiết hiện đang được quy định trong Luật Đầu tư công liên quan đến tiêu chí phân loại dự án nhóm A, B, C; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư; điều chỉnh chủ trương đầu tư; quyết định đầu tư; gia hạn thời gian bố trí vốn thực hiện dự án; hoạt động theo dõi, kiểm tra, đánh giá chương trình, dự án đầu tư công và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công.
Các nội dung này được đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm tăng tính linh hoạt trong quản lý, kịp thời điều chỉnh khi thực tiễn phát sinh yêu cầu mới.
Đẩy mạnh phân cấp, trao quyền chủ động cho các cấp
Song song với việc cắt giảm thủ tục, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) tiếp tục cụ thể hóa chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý tài chính công và đầu tư công.
Theo đó, Dự thảo đề xuất phân cấp cho Chính phủ quyết định phân bổ kế hoạch vốn từ nguồn dự phòng chung vốn ngân sách trung ương trong kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia. Hiện nay, nội dung này thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Bên cạnh đó, Chính phủ được đề xuất quy định chi tiết nhiều nội dung hiện đang được quy định trực tiếp trong Luật Đầu tư công như: tiêu chí phân loại dự án; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư; điều chỉnh chủ trương đầu tư; quyết định đầu tư các chương trình, dự án đầu tư công; gia hạn thời gian bố trí vốn thực hiện dự án.
Theo Bộ Tài chính, việc phân cấp này nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt hơn trong điều hành, đồng thời bảo đảm khả năng phản ứng chính sách nhanh trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo đưa ra 2 phương án về thẩm quyền quyết định phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm và dự toán chi đầu tư công hằng năm từ nguồn vốn ngân sách địa phương.
Theo phương án thứ nhất, tiếp tục giữ quy định hiện hành, theo đó Hội đồng nhân dân quyết định danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án.
Trong khi đó, phương án thứ hai đề xuất tăng cường phân cấp cho Ủy ban nhân dân quyết định và giao chi tiết kế hoạch vốn, còn Hội đồng nhân dân chỉ quyết định tổng mức vốn. Phương án này được xây dựng trên cơ sở bảo đảm sự thống nhất với thẩm quyền của Ủy ban nhân dân trong phân bổ dự toán ngân sách nhà nước và tăng tính chủ động cho cơ quan điều hành.
Có thể thấy, cùng với việc tích hợp kế hoạch đầu tư công vào kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán chi đầu tư công vào quy trình lập dự toán ngân sách hằng năm, các nội dung phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực công.
Các nội dung lược bỏ, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục trong Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) không chỉ cắt giảm quy trình hành chính mà hướng tới thiết lập một cơ chế quản lý ngân sách và đầu tư công thống nhất, linh hoạt hơn. Qua đó, tạo điều kiện để các cấp, các ngành chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ, minh bạch và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
