Bổ sung chính sách ưu đãi đầu tư, thúc đẩy phát triển năng lượng xanh

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương xây dựng cơ chế trao đổi tín chỉ carbon, phát triển thị trường carbon trong nước. Ảnh Thùy Linh.

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị quyết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo nền tảng và động lực thúc đẩy phát triển ngành năng lượng.

Theo đó, Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện theo từng thời kỳ.

Bộ Công Thương đồng thời tiếp tục hoàn thiện và tổ chức triển khai hiệu quả pháp luật về địa chất và khoáng sản trong năm 2026.

Đáng chú ý, Nghị quyết giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính theo chức năng, nhiệm vụ được giao ban hành chính sách tín dụng đầu tư ưu đãi đối với các doanh nghiệp triển khai dự án năng lượng xanh, sạch, công nghệ mới; doanh nghiệp đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng cũng như các doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và sản xuất thiết bị năng lượng trong nước.

Cùng với đó, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao xây dựng khung chính sách đủ mạnh để khuyến khích các hộ sử dụng điện lớn đầu tư hệ thống thu hồi năng lượng phục vụ sản xuất điện.

Các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế ưu đãi phù hợp nhằm phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ năng lượng; xây dựng chính sách đặc thù thúc đẩy các hệ thống xử lý rác có thu hồi năng lượng, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ carbon thấp, trung hòa carbon và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Đối với phát triển thị trường điện, Bộ Công Thương có trách nhiệm rà soát, hoàn thiện Đề án thiết kế thị trường bán buôn điện cạnh tranh trong tháng 12/2026 và Đề án thiết kế thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trong tháng 6/2027.

Đồng thời, Bộ Công Thương chủ trì nghiên cứu áp dụng giá bán lẻ điện hai thành phần, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong năm 2026.

Tăng cường quản lý đầu tư, phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng

Về nhiệm vụ phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng, Chính phủ giao Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo thẩm quyền xây dựng chế tài nghiêm khắc đối với các nhà đầu tư đăng ký phát triển dự án năng lượng nhưng chậm triển khai hoặc không triển khai, gây ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đối với lĩnh vực than, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan mở rộng hoạt động tìm kiếm, thăm dò; nâng cao chất lượng đánh giá trữ lượng, tài nguyên than. Đồng thời, khẩn trương nghiên cứu công nghệ, phương pháp phù hợp để triển khai thăm dò bể than Sông Hồng.

Trong lĩnh vực điện, Bộ Công Thương được giao nghiên cứu, rà soát, đánh giá và xây dựng lộ trình, hệ thống quy định pháp luật để triển khai thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC) trong giai đoạn 2026 - 2027.

Cũng trong giai đoạn này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam có trách nhiệm xây dựng Đề án phát triển lưới điện thông minh tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đối với nhiệm vụ tăng cường dự trữ năng lượng chiến lược, Bộ Công Thương được giao xây dựng và triển khai chiến lược quản lý, sử dụng, dự trữ và bảo vệ khoáng sản chiến lược phục vụ phát triển năng lượng.

Đặc biệt, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan đầu tư xây dựng hệ thống kho dự trữ quốc gia về dầu thô, xăng dầu, khí đốt và than trên đất liền và trên biển trong giai đoạn 2025 - 2030, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Thúc đẩy thị trường carbon, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu

Nghị quyết số 361/NQ-CP cũng bổ sung các nhiệm vụ liên quan đến sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải.

Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương xây dựng cơ chế trao đổi tín chỉ carbon, phát triển thị trường carbon trong nước và kết nối với thị trường quốc tế trong giai đoạn 2025 - 2026.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng chính sách ưu tiên phát triển các công nghệ tiên tiến, hiệu quả cao, thân thiện với môi trường.

Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm hoàn thiện khung khổ pháp lý, thúc đẩy phát triển công nghệ thu hồi, lưu giữ và tái sử dụng carbon, nhất là trong hoạt động sản xuất điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai rộng rãi các mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng phế thải từ sản xuất công nghiệp làm nhiên liệu sản xuất năng lượng; phát triển hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục để giám sát chặt chẽ các thông số môi trường tại các dự án năng lượng.

Công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về môi trường trong hoạt động sản xuất, vận hành các nhà máy điện cũng được yêu cầu tăng cường. Các chủ đầu tư nhà máy điện có trách nhiệm đầu tư, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải, nước thải, bảo đảm đáp ứng các quy định về bảo vệ môi trường trong giai đoạn 2025 - 2030.

Để chủ động ứng phó với những tác động của biến đổi khí hậu, Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng, thường xuyên cập nhật các kịch bản và triển khai giải pháp ứng phó phù hợp.

Đối với các chủ đầu tư dự án năng lượng, Nghị quyết yêu cầu thiết lập hệ thống quản trị và ứng phó với rủi ro, triển khai các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai ngay từ khâu lựa chọn địa điểm, thiết kế, xây dựng công trình đến quá trình sản xuất, vận hành, nhằm bảo đảm an toàn cho ngành năng lượng.