Chính phủ triển khai 11 nhiệm vụ trọng tâm phát triển vùng, mở rộng không gian tăng trưởng quốc gia

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã ký Nghị quyết số 358/NQ-CP ngày 9/11/2026 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Tập trung triển khai 11 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để thực hiện các quan điểm, mục tiêu và chỉ tiêu tại Nghị quyết số 27-NQ/TW, Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng các bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo triển khai 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Chính phủ khuyến khích phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao, tăng khả năng tự chủ sản xuất trong nước và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ này nhằm tạo sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với phát triển xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị và điều phối phát triển trên phạm vi cả nước.

Một trong những định hướng quan trọng của Chương trình là tổ chức thực hiện hiệu quả các quy hoạch vùng, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch ngành quốc gia trên địa bàn.

Theo đó, không gian phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng được tổ chức theo hướng đa tầng, đa cực, kết nối đồng bộ giữa đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian phát triển mới, phù hợp với tiềm năng, lợi thế và điều kiện tài nguyên, môi trường sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Chính phủ định hướng hình thành và phát triển các hành lang kinh tế quan trọng, gồm hành lang kinh tế Bắc - Nam trên cơ sở trục giao thông Bắc - Nam phía Đông; hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; hành lang kinh tế Mộc Bài (Tây Ninh) - Thành phố Hồ Chí Minh - Biên Hòa - Vũng Tàu.

Đồng thời, từng bước hình thành các hành lang kinh tế khác trong dài hạn, kết nối hiệu quả các vùng động lực và cực tăng trưởng quốc gia, chú trọng liên thông với các hành lang kinh tế của khu vực và quốc tế.

Chương trình cũng đặt trọng tâm vào phát triển các vùng động lực quốc gia đã được xác định trong Quy hoạch tổng thể quốc gia; phát huy vai trò dẫn dắt của các cực tăng trưởng, đô thị và địa bàn động lực nhằm tăng cường liên kết, lan tỏa phát triển trong vùng và giữa các vùng.

Đối với những vùng có đủ điều kiện, phạm vi các vùng động lực sẽ tiếp tục được mở rộng. Cùng với đó, nguồn lực đầu tư được ưu tiên bố trí cho các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, các khâu đột phá của quy hoạch vùng, đặc biệt là đầu tư phát triển các cực tăng trưởng có khả năng tạo động lực cho toàn vùng.

Chương trình hành động xác định yêu cầu đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng của từng vùng theo hướng dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trọng tâm là phát triển các động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ giá trị cao, nông nghiệp thông minh, kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các mô hình kinh tế mới.

Đối với kinh tế biển, Chính phủ định hướng phát triển theo hướng hiện đại, hình thành các cực tăng trưởng, trung tâm kinh tế, hành lang kinh tế và vùng động lực có khả năng cạnh tranh cao, gắn kết chặt chẽ với mạng lưới đô thị quốc gia. Trong đó, ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển tập trung vào những ngành trọng điểm phù hợp với điều kiện, lợi thế của từng địa phương.

Đáng chú ý, Chương trình đặt ra nhiệm vụ phát triển đồng bộ, hiện đại, minh bạch và liên thông các thị trường nhân tố sản xuất, nhất là thị trường vốn, khoa học - công nghệ và lao động chất lượng cao.

Cùng với đó, phát triển kết cấu hạ tầng được định hướng trở thành một ngành kinh tế chiến lược, gắn đầu tư các công trình đường sắt, cảng biển, năng lượng, đô thị thông minh và hạ tầng số với phát triển công nghiệp hỗ trợ, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Chính phủ khuyến khích phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao, tăng khả năng tự chủ sản xuất trong nước và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các lĩnh vực được chú trọng gồm công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, dịch vụ tài chính, logistics, thương mại điện tử và du lịch chất lượng cao.

Đối với nông nghiệp, định hướng cơ cấu lại ngành theo hướng sinh thái, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng và giảm phát thải, gắn với phát triển theo chuỗi giá trị.

Chương trình hành động của Chính phủ hướng tới nâng cao hiệu quả liên kết vùng, khắc phục tình trạng phát triển phân tán, thiếu đồng bộ. Ảnh Lê Toàn.

Về phát triển kết cấu hạ tầng, Chính phủ yêu cầu tập trung nguồn lực hoàn thiện hệ thống hạ tầng chiến lược theo hướng đồng bộ, hiện đại, kết nối đa phương thức, đặc biệt là giao thông, cảng biển, cảng hàng không, năng lượng, hạ tầng số, dữ liệu và hạ tầng xanh.

Trong đó, ưu tiên đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông trục xương sống Bắc - Nam và các hành lang Đông - Tây thế hệ mới; phát triển các cảng biển cửa ngõ có chức năng trung chuyển quốc tế, cảng hàng không quốc tế lớn và các tuyến đường sắt kết nối với cảng biển, đường sắt quốc tế, đường sắt đô thị.

Chương trình cũng xác định nhiệm vụ đầu tư đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đồng thời nâng cấp, hiện đại hóa các tuyến đường sắt hiện có; khai thác hiệu quả lợi thế vận tải đường thủy để trở thành phương thức vận tải chủ yếu tại một số vùng, góp phần tối ưu hóa chuỗi logistics.

Song song với đó là phát triển hạ tầng năng lượng nhằm bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Đối với hạ tầng thủy lợi và phòng, chống thiên tai, Chính phủ định hướng phát triển theo hướng đa mục tiêu, nâng cấp các hồ chứa nước, công trình thủy lợi trọng yếu, bảo đảm an ninh nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống Nhân dân.

Các công trình kiểm soát nguồn nước tại cửa sông lớn, hệ thống chống ngập, phòng chống lũ và bảo vệ không gian thoát lũ cũng được chú trọng nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Đáng chú ý, Chương trình yêu cầu tập trung nguồn lực hoàn thành các tuyến cao tốc, đường ven biển và quốc lộ quan trọng, đáp ứng nhu cầu phát triển hành lang kinh tế, kết nối vùng và liên vùng. Việc kết nối thông suốt trên địa bàn các đơn vị hành chính mới sau sáp nhập, đồng thời tăng cường liên kết với các cảng biển, cảng hàng không quốc tế, được xác định là nhiệm vụ quan trọng để mở rộng không gian phát triển.

Thông qua việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về quy hoạch, thể chế, phân bổ nguồn lực, phát triển động lực tăng trưởng và kết cấu hạ tầng chiến lược, Chương trình hành động của Chính phủ hướng tới nâng cao hiệu quả liên kết vùng, khắc phục tình trạng phát triển phân tán, thiếu đồng bộ.

Đây cũng là cơ sở để khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của từng địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính, phát huy vai trò dẫn dắt của các vùng động lực, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế, tạo thêm dư địa phát triển và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.