Nghị định số 200/2026/NĐ-CP gỡ nút thắt lớn trong phát hành trái phiếu

Với góc nhìn từ đơn vị tư vấn và phân phối trái phiếu doanh nghiệp, bà Quách Thúy Quỳnh, Giám đốc Pháp lý Khối Dịch vụ Ngân hàng Đầu tư, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI đã có những chia sẻ với Tạp chí Kinh tế - Tài chính về các điểm mới trong Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.

Bà Quách Thúy Quỳnh Giám đốc Pháp lý Khối Dịch vụ Ngân hàng Đầu tư, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI.

Phóng viên: Nghị định số 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng thị trường trái phiếu. Từ góc độ đơn vị tư vấn cũng như phân phối trái phiếu, theo bà, đâu là điểm thay đổi có tác động lớn nhất đối với doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư?

Bà Quách Thúy Quỳnh: Đối với hoạt động phát hành trái phiếu, có một nội dung mà doanh nghiệp luôn rất quan tâm và cũng gặp nhiều vướng mắc trong suốt thời gian từ khi ban hành Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2016/NĐ-CP, đó là vấn đề mục đích sử dụng vốn và mục đích phát hành trái phiếu.

Trước đây, trong một thời gian khá dài, đây là một trong những nội dung gây khó khăn và dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau giữa các tổ chức phát hành. Nguyên nhân là Nghị định số 153/2020/NĐ-CP quy định “Mục đích phát hành trái phiếu để thực hiện các chương trình, dự án đầu tư”. Tuy nhiên, khái niệm “chương trình, dự án đầu tư” chưa được làm rõ, đồng thời cũng chưa có sự tham chiếu cụ thể đến các quy định của Luật Đầu tư, dẫn đến rủi ro sử dụng vốn sai mục đích.

Vì vậy, trong khoảng 5 năm qua, đối với nội dung về mục đích sử dụng vốn và mục đích phát hành, các tổ chức phát hành cũng như đơn vị tư vấn thường áp dụng theo cách hiểu khác nhau, chưa có căn cứ pháp lý thống nhất.

Với việc ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP, theo tôi, đây là một trong những điểm thay đổi quan trọng nhất và cũng đáp ứng mong mỏi từ lâu của các tổ chức phát hành cũng như đơn vị tư vấn. Nghị định đã làm rõ mục đích phát hành trái phiếu là để thực hiện các dự án đầu tư theo các hình thức đầu tư quy định tại Luật Đầu tư, tức là đã có sự tham chiếu rõ ràng đến Luật.

Điều này tạo ra một căn cứ pháp lý vững chắc để các tổ chức phát hành cũng như các đơn vị tư vấn có cơ sở đầy đủ hơn khi thực hiện nghiệp vụ của mình. Tôi cho rằng, đây là điểm mới có ý nghĩa lớn nhất.

Bên cạnh đó, một điểm mới tích cực là việc Nghị định cho phép các tổ chức phát hành có thể thay đổi điều khoản điều kiện trái phiếu. Đồng thời làm rõ phạm vi các điều khoản có thể thay đổi cũng như trình tự thủ tục thay đổi. Đây là một điểm tích cực và thuận lợi hơn cho hoạt động phát hành của doanh nghiệp. Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định liên quan đến tăng cường trách nhiệm công bố thông tin, trách nhiệm theo dõi dòng vốn từ phát hành trái phiếu, kể cả việc theo dõi dòng vốn được chuyển đến các doanh nghiệp cấp hai. Những quy định này rõ ràng hơn, vừa giúp doanh nghiệp lựa chọn dự án và hình thức đầu tư phù hợp với mục đích phát hành trái phiếu, vừa tạo thuận lợi hơn trong quá trình áp dụng pháp luật của cả tổ chức phát hành và đơn vị tư vấn.

Phóng viên: Thưa bà, việc tăng cường tính minh bạch thông tin cũng như nâng cao trách nhiệm của các bên tham gia thị trường sẽ tác động như thế nào đến hoạt động tư vấn và phân phối trái phiếu của các công ty chứng khoán?

Bà Quách Thúy Quỳnh: Khi các quy định pháp luật tăng cường trách nhiệm, đối với các đơn vị tư vấn, trước hết cần nâng cao ý thức tuân thủ cũng như năng lực chuyên môn để bảo đảm hoạt động tư vấn đáp ứng đúng quy định của pháp luật và phù hợp với tinh thần chung của hệ thống pháp luật. Tất nhiên khi nâng cao tính minh bạch và tăng cường trách nhiệm thì cũng đòi hỏi sự cẩn trọng cao hơn từ phía đơn vị tư vấn.

Ở một góc độ khác, với Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI, vừa là đơn vị tư vấn vừa là đại lý phân phối trái phiếu, chúng tôi cho rằng khi các quy định được xây dựng rõ ràng và chặt chẽ hơn thì đó cũng là điều kiện thuận lợi để có thể tư vấn cho khách hàng và các tổ chức phát hành một cách đầy đủ, thống nhất, tránh tình trạng phải vận dụng hoặc áp dụng theo những cách hiểu khác nhau.

Phóng viên: Bên cạnh thị trường trái phiếu, thị trường chứng khoán cũng là một kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bà đánh giá như thế nào về triển vọng huy động vốn qua phát hành cổ phiếu trong giai đoạn từ nay đến cuối năm?

Bà Quách Thúy Quỳnh: Sau khi Nghị định số 245/2025/NĐ-CP được ban hành, cùng với những thay đổi gần đây theo hướng rút gọn thủ tục chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng và niêm yết, thường được gọi là IPO kết hợp với niêm yết (listing), đã tạo ra một động lực khá mạnh cho thị trường.

Trong khoảng 6 tháng đầu năm, chúng tôi được tiếp xúc với nhiều doanh nghiệp bày tỏ mong muốn tận dụng cơ hội này để phát hành cổ phiếu, trở thành công ty đại chúng và đưa cổ phiếu lên niêm yết trên thị trường.

Cùng với việc Việt Nam vừa được nâng hạng lên thị trường mới nổi theo phân loại của FTSE Russell, đây đều là những động lực cả về kinh tế và pháp lý. Vì vậy, chúng tôi kỳ vọng thị trường phát hành cổ phiếu trong thời gian tới sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục phát triển.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn bà!