Hoàn thiện thể chế cho thị trường quản lý tài sản tại VIFC-HCMC

Hội nghị tham vấn ghi nhận nhiều ý kiến thiết thực của các chuyên gia. Ảnh: BTC

Ngày 22/10, Cơ quan điều hành VIFC-HCMC đã chủ trì tổ chức hội nghị tham vấn, lấy ý kiến đối với dự thảo bộ Quy chế hướng dẫn hoạt động trong lĩnh vực “Quỹ đầu tư và quản lý tài sản”. Sự kiện quy tụ đông đảo đại diện từ các định chế tài chính, tổ chức cung cấp dịch vụ trong và ngoài nước, Cơ quan điều hành VIFC tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN), Cục Đầu tư nước ngoài và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính).

Khung quy định chính là sản phẩm

Quỹ đầu tư và quản lý tài sản là một trong bốn trụ cột sản phẩm chiến lược của VIFC-HCMC. Ngày 24/7/2026, Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam đã ban hành Quyết định số 05/QĐ-HĐĐHTTTC về Quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (Quy chế hoạt động VIFC); trong đó, khoản 2 Điều 15 quy định: “Điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp phép hoạt động, công nhận và quy chế hướng dẫn hoạt động công ty quản lý tài sản, công ty đầu tư, quỹ đầu tư do Cơ quan điều hành tại các thành phố ban hành.” Dự thảo Quy trình, Quy chế được xây dựng nhằm cụ thể hóa quy định nêu trên.

Theo các chuyên gia tại Hội nghị, trong cuộc đua thu hút dòng vốn toàn cầu, thể chế chính là năng lực cạnh tranh cốt lõi.

Phân tích sâu về nội dung này, ông Richard D. McClellan, Giám đốc điều hành VIFC-HCMC, nhấn mạnh: “Đối với một trung tâm tài chính quốc tế, khung quy định chính là sản phẩm, bởi nhà đầu tư sẽ xem xét các quy định trước khi xem xét chính sách ưu đãi”.

Theo ông McClellan, dự thảo lần này được xây dựng dựa trên sự nghiên cứu và chắt lọc kinh nghiệm từ các mô hình tài chính hàng đầu thế giới như Dubai, Abu Dhabi, Astana, Singapore, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc của Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO), với các cơ chế như cấp phép theo cấp độ, công nhận nhanh đối với tổ chức quản lý tài sản nước ngoài, công bố thời hạn xử lý hồ sơ và yêu cầu hiện diện thực chất.

Ông McClellan nhấn mạnh, điểm nổi bật của VIFC là hướng dòng vốn vào các dự án tại Việt Nam như hạ tầng, năng lượng, bất động sản và nền kinh tế thực. Theo đó, các quy định, quy chế được nghiên cứu phải trở nên tin cậy đối với nhà quản lý quỹ và nhà đầu tư quốc tế, đồng thời bảo đảm tính kết nối với hệ thống pháp luật trong nước.

Cùng chung góc nhìn về việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế, ông Haroon Anwar, Cố vấn cấp cao về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế, chiến lược khu vực Tài chính và Tài chính bền vững, chỉ ra mục tiêu chiến lược của bộ quy chế. Ông Haroon Anwar khẳng định bộ quy chế được thiết kế nhằm tạo điều kiện để dòng vốn quốc tế và nhà đầu tư tổ chức tiếp cận các tài sản mục tiêu một cách hiệu quả, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư bằng những quy tắc quen thuộc, đồng thời bảo đảm Việt Nam sử dụng nguồn vốn một cách bền vững.

“Trên cơ sở bài học từ một số thị trường khác, dự thảo đã thiết lập các cơ chế bảo đảm nhằm thu hút những nhà đầu tư có cam kết dài hạn với sự tăng trưởng và phát triển của Việt Nam,” ông Anwar đánh giá.

Ông Richard D. McClellan nhấn mạnh vai trò của khung pháp lý trong thu hút dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế Việt Nam. Ảnh: BTC

Tối ưu hóa quy trình cấp phép và các cấp độ quản lý

Về mặt kỹ thuật và vận hành, dự thảo bộ Quy chế đã cụ thể hóa quy định tại khoản 2 Điều 15 Quy chế hoạt động VIFC (ban hành theo Quyết định số 05/QĐ-HĐĐHTTTC ngày 24/7/2026). Trình bày tóm tắt dự thảo, ông Hà Hữu Trí, phụ trách Ban Thành viên VIFC-HCMC cho biết, bộ quy chế phân định rõ 3 cấp độ cấp phép đối với công ty quản lý tài sản (AMC), bao gồm: tư vấn và quản lý danh mục; quản lý quỹ đầu tư riêng lẻ/chuyên nghiệp; quản lý quỹ đầu tư đại chúng.

Để tạo thuận lợi tối đa cho các định chế tài chính uy tín trên thế giới, dự thảo đề xuất thủ tục cấp phép rút gọn dành cho các tổ chức quản lý tài sản nước ngoài đã được cấp phép và chịu sự giám sát tại nước nguyên xứ. Đồng thời, thời hạn thẩm định hồ sơ cũng được cam kết rõ ràng, dao động từ 20 đến 45 ngày làm việc tùy thuộc vào từng cấp độ giấy phép.

Đánh giá về tính thực tiễn của các quy định này, ông Tyler McElhaney, Giám đốc quốc gia của Apex Group – đơn vị trực tiếp tư vấn và hỗ trợ các công ty quản lý tài sản, bày tỏ sự ấn tượng trước tốc độ hoàn thiện thể chế của VIFC.

Ông McElhaney đánh giá cao mức độ chi tiết của bộ quy chế trong bối cảnh VIFC mới đi vào hoạt động chưa đầy một năm. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của một đơn vị hỗ trợ thị trường, ông cho rằng bên cạnh nền tảng pháp lý vững chắc, cần tiếp tục hoàn thiện các yếu tố thương mại để VIFC trở thành sản phẩm hấp dẫn đối với cộng đồng đầu tư quốc tế. Ông McElhaney cũng bày tỏ kỳ vọng bộ quy chế sẽ sớm được đưa vào thực tiễn để tiếp nhận phản hồi từ các nhà quản lý tài sản và định chế tài chính trên thế giới.

Các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp tham dự hội nghị tham vấn dự thảo Quy chế tại VIFC-HCMC. Ảnh: BTC

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Hồng Văn, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, nhấn mạnh: “Đối với một trung tâm tài chính quốc tế, nhóm ngành Quỹ đầu tư và Quản lý tài sản đóng vai trò là một trong các trụ cột thu hút và điều phối các luồng vốn đầu tư quốc tế. Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cùng với Cơ quan điều hành VIFC-DN xác định việc xây dựng khung pháp lý, quy trình cấp phép và quản lý cho nhóm này phải đảm bảo các tiêu chí: minh bạch, hiện đại, tiệm cận với thông lệ quốc tế nhưng đồng thời phải chặt chẽ và phù hợp với thực tiễn Việt Nam.”

Theo ông Nguyễn Hồng Văn, bản dự thảo là kết quả của quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng các mô hình tài chính thành công trên thế giới kết hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Để các quy định thực sự đi vào thực tiễn, tạo thuận lợi tối đa cho tổ chức, doanh nghiệp mà vẫn đảm bảo an toàn hệ thống, Cơ quan điều hành rất cần sự phản biện thẳng thắn, đa chiều và mang tính xây dựng từ các chuyên gia, nhà đầu tư và định chế tài chính.

Trên cơ sở các ý kiến đóng góp tại cuộc họp, Cơ quan điều hành VIFC-HCMC sẽ phối hợp với VIFC-DN nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện dự thảo quy trình, quy chế trước khi ban hành, qua đó tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các công ty quản lý tài sản, công ty đầu tư, quỹ đầu tư chủ động chuẩn bị tham gia hoạt động tại Trung tâm.