TP. Hồ Chí Minh chạy đua tăng trưởng 2 con số, dồn lực khơi thông nguồn thu mới

TP. Hồ Chí Minh phấn đấu thu 200.000 tỷ đồng từ xuất nhập khẩu. Ảnh: T.H

Áp lực tăng trưởng dồn vào quý IV

Theo báo cáo của UBND TP. Hồ Chí Minh, quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Thành phố trong 9 tháng năm 2026 ước đạt 2,46 triệu tỷ đồng. Kinh tế Thành phố duy trì đà tăng trưởng tích cực, với GRDP quý I tăng 8,59%, quý II tăng 8,68% và quý III tăng 9,86%.

Đáng chú ý, GRDP quý III tăng 9,86% so với cùng kỳ, mức tăng trưởng quý cao nhất trong 10 năm gần đây. Nếu loại trừ yếu tố dầu khí, GRDP Thành phố tăng 10,08%, cho thấy động lực tăng trưởng từ các hoạt động kinh tế tiếp tục được củng cố.

Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa đạt kịch bản tăng trưởng 9,43% đã đề ra. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,2% cả năm 2026, Thành phố phải đạt mức tăng trưởng 13,23% trong quý IV.

Áp lực tăng trưởng vì vậy không chỉ đặt ra yêu cầu thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, thương mại và dịch vụ, mà còn đòi hỏi Thành phố khai thác hiệu quả các nguồn lực tài chính, đất đai và đầu tư. Trong đó, mục tiêu thu ngân sách nhà nước trên 1 triệu tỷ đồng và giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ giao là những nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm.

Dồn lực thu ngân sách, khai thác dư địa từ đất đai

Theo nhiệm vụ được giao, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu mối theo dõi, điều hành công tác thu ngân sách quý IV, phối hợp với Thuế TP. Hồ Chí Minh, Hải quan khu vực II, Hải quan khu vực XV và các đơn vị liên quan rà soát toàn bộ nguồn thu, dư địa thu và các khoản có khả năng phát sinh.

Đáng chú ý, Sở Tài chính được giao theo dõi, đôn đốc thu hồi khoảng 10.000 tỷ đồng các khoản phải thu theo kết luận thanh tra, kiểm toán; đồng thời theo dõi, đôn đốc thu hồi khoảng 52,4 nghìn tỷ đồng vốn tạm ứng đầu tư công. Cơ quan này cũng phối hợp xử lý ghi thu - ghi chi các khoản nghĩa vụ tài chính về đất đai, tham mưu điều chuyển vốn từ những dự án không có khả năng giải ngân sang các dự án có khả năng giải ngân.

Ở lĩnh vực thuế, Thuế TP. Hồ Chí Minh được giao phối hợp với các đơn vị liên quan, phấn đấu thu nội địa tối thiểu 800.000 tỷ đồng trong năm 2026. Riêng quý IV cần thu thêm khoảng hơn 230.000 tỷ đồng. Nhiệm vụ trước mắt là rà soát toàn bộ các khoản nợ thuế, xác định những khoản có khả năng thu ngay trong quý IV để tập trung xử lý.

Nguồn thu từ đất được xác định là một trong những dư địa cần khẩn trương khai thác. Thuế TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố và các địa phương đẩy nhanh định giá, đấu giá các lô đất lớn, thanh toán bằng đất và các khoản thu liên quan. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu thu từ đất đạt mức cao nhất có thể, hướng tới 189.000 tỷ đồng.

Cùng với đó, Thành phố yêu cầu đẩy nhanh xác định, phê duyệt giá đất cụ thể; hoàn tất hồ sơ đủ điều kiện để tổ chức đấu giá, thu nộp trong năm 2026. Các khoản tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính về đất đai cần được đôn đốc thực hiện đầy đủ, kịp thời.

Công tác chống thất thu cũng được tăng cường, tập trung vào thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, chuyển nhượng bất động sản và các hoạt động có rủi ro cao. Việc quản lý hóa đơn điện tử, thu hồi nợ thuế, thanh tra, kiểm tra sau hoàn thuế, chống chuyển giá, trốn thuế và gian lận thuế được đẩy mạnh.

Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực II và Chi cục Hải quan khu vực XV phấn đấu thu ngân sách tối thiểu 200.000 tỷ đồng trong năm 2026, trong đó quý IV cần thu được khoảng hơn 60.000 tỷ đồng. Bên cạnh nhiệm vụ thu ngân sách, các đơn vị được yêu cầu rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu và tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại, chuyển giá.

Tăng tốc đầu tư công và nguồn lực tài chính mới

Song song với nhiệm vụ thu ngân sách, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ giao. Trọng tâm là xác định rõ trách nhiệm của lãnh đạo, chủ đầu tư đối với từng dự án; rà soát khối lượng công việc còn lại, làm rõ nguyên nhân chậm giải ngân và có biện pháp xử lý cụ thể.

Các vướng mắc trong chuẩn bị đầu tư, thiết kế, đấu thầu, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, nghiệm thu và thanh toán cần được tập trung tháo gỡ. Với những dự án không có khả năng giải ngân theo tiến độ, Thành phố chủ động rà soát, điều chuyển vốn theo quy định, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực.

TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng nguồn thu mới qua Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: T.H

Đối với đất đai và các dự án đầu tư ngoài ngân sách, TP. Hồ Chí Minh yêu cầu rà soát toàn bộ dự án đang triển khai, dự án chậm tiến độ, dự án tồn đọng và các dự án có khả năng tạo nguồn lực lớn nhưng còn vướng mắc. Từng dự án được phân loại theo tình trạng pháp lý, khả năng triển khai và những vấn đề cần giải quyết về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng, nghĩa vụ tài chính và giải phóng mặt bằng.

Các dự án có khả năng triển khai ngay, quy mô lớn, tạo việc làm, nguồn thu và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng được ưu tiên tháo gỡ. Thành phố đồng thời tập trung đẩy nhanh các dự án hạ tầng kết nối cảng, trung tâm logistics và khu vực sản xuất, nhất là Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Cảng Cái Mép Hạ, Khu thương mại tự do và hệ thống logistics liên vùng.

Việc xử lý các dự án tồn đọng được chia thành 4 nhóm: dự án có thể hoàn tất ngay; dự án cần bổ sung hồ sơ; dự án cần xử lý liên ngành; dự án vượt thẩm quyền cần kiến nghị Trung ương.

Một nguồn lực khác được TP. Hồ Chí Minh thúc đẩy là Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC). Cơ quan điều hành Trung tâm được giao hoàn thiện các điều kiện cần thiết, phấn đấu phát sinh giao dịch đầu tiên trong tháng 11/2026; ban hành Khung thử nghiệm có kiểm soát đối với ví thanh toán đa tiền tệ, thành lập Hội đồng tham vấn và phê duyệt, cấp phép cơ chế thử nghiệm có kiểm soát thuộc lĩnh vực du lịch trong tháng 10/2026.

VIFC-HCMC cũng được yêu cầu hoàn thành quy trình cấp phép, khởi động xét duyệt, cấp phép 5 nhóm thành viên gắn với sản phẩm ưu tiên; xây dựng bộ tiêu chí lựa chọn, thu hút thành viên, thúc đẩy chuyển hóa vốn đăng ký, cam kết thành vốn đầu tư thực hiện. Trong quý IV/2026, cơ quan điều hành phối hợp với Sở Tư pháp hoàn thiện dự thảo nghị quyết về phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình.

Các nhiệm vụ quý IV được đặt trong yêu cầu chung là khơi thông nguồn lực, tạo thêm giá trị tăng thêm và thúc đẩy các động lực tăng trưởng. Đây là giai đoạn quyết định để TP. Hồ Chí Minh tiến gần mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,2% trong năm 2026.